Cây ba kích

Quả hình cầu mọc rời từng quả hoặc các quả mọc sát nhau thành chùm. Khi chín màu đỏ. Rễ hình trụ, mập, không thẳng mà hơi vặn vẹo, do đó, có tên Dây ruột gà.

Bộ phận dùng làm thuốc là rễ. Rễ tươi rửa sạch đất, phơi đế khi héo thì đập cho dẹt rồi phơi tiếp hoặc sấy đến khô. Nơi có dây mọc hoang, người dân đào lấy rễ nấu với thịt gà, ăn làm thuốc tăng sức khỏe, nhất là thời kỳ dưỡng bệnh.

Ở nước ta có cây mọc hoang và có trồng ở miền Trung du. Rễ Ba kích có bán ra nước ngoài và dùng trong nước, nhưng không đủ nhu cầu vì cây trồng chưa nhiều. Cây trồng bằng giâm cành hoặc bằng hạt. Sau 3 - 4 năm mới đào lấy rễ, dây đem trồng tiếp.

Tính vị: cay, ngọt, ấm, ôn thận, tráng dương, tăng sức, bổ trí não, khu phong trừ thấp, mạnh gân cốt, giảm huyết áp cao.

Đơn thuốc

Tráng dương bổ thận

Ba kích 15g

Đảng sâm         15g

Thố ty tử           10g

Phúc bồn tử      10g

Phá cố chỉ        10g

Khiếm thực       10g

Nấu sắc uống.

Ba kích 15g

Thục địa            15g

Đương quy       15g

Nhục thung dung           10g

Phá cố chỉ        10g

Rượu 45 ⁰C        1 lít

Mỗi ngày uống 30ml.

Huyết áp cao (nhị tiên thang)

Ba kích 15g

Tiên mao           10g

Dâm dương hoắc          10g

Tri mẫu 10g

Đương quy       10g

Nấu sắc uống.

Dương quy (yếu sinh dục)

Ba kích 20g

Thục địa            15g

Sơn thù du        10g

Kim anh tử        10g

Nấu sắc uống.

Phong thấp (Ba kích khứ tế thang)

Ba kích, Đỗ Trọng, Ngưu tất, Tục đoạn, Tang ký sinh, Sơn du nhục, Hoài sơn. Mỗi vị 10g nấu sắc uống.