Cải tiến máy ấp trứng và phương pháp ấp gà con phù hợp với điều kiện Tây Nguyên

Kỹ sư Phạm Văn Long tốt nghiệp khoa Chăn nuôi – Thú y, trường Đại học Nông nghiệp II từ đầu thập niên tám mươi của thế kỷ trước, về công tác tại Trại giống gia súc của tỉnh Gia Lai, nay đang công tác tại Chi cục Phát triển nông thôn. Tuy hiện nay không làm công tác giống, nhưng sự đam mê với nghề nghiệp đã thấm vào máu thịt của anh. Chứng kiến nhiều hộ gia đình đã sử dụng máy ấp trứng, cũng như ấp gà theo phương pháp thông thường hiệu quả không cao, lại tốn kém, anh đã tìm ra được nguyên nhân: Do điều kiện đặc thù của Tây Nguyên mùa khô ẩm độ quá thấp, mùa mưa lại quá cao, biên độ nhiệt ngày đêm chênh lệch quá lớn (khoảng 15 ⁰C) nên các máy ấp trứng quy mô trung bình thông thường có nhiều chỉ tiêu nhiệt độ, ẩm độ không thích hợp nhu cầu phát triển của phôi gà dẫn đến tỷ lệ ấp nở thấp, cũng như phương pháp ấp gà theo phương pháp ấp sớm nên hiệu quả không cao.

Anh nhận thấy máy ấp trừng thông thường tạo ẩm bằng khay nước ở đáy tủ ấp, có nhược điểm làm cho ẩm độ phần đáy ở giai đoạn ấp cuối của máy ấp đa kỳ luôn cao hơn phần trên của máy nên không phù hợp với yêu cầu sinh lý phát triển của phôi gà. Kỹ sư Long đã sử dụng máy bơm hồ cá cảnh để tạo mưa nhân tạo, tăng độ ẩm cho máy ấp. Máy bơm được đặt trên chậu nhựa dài 30 cm, rộng 20cm, sâu 10cm. Trên nắp chậu gắn một tấm nhựa có khoan nhiều lỗ như lỗ dần gạo. Nước được bơm lên mặt dần tạo những giọt mưa, nước trong chậu luôn sủi bọt như nước sôi, làm tăng độ bốc hơi. Tủ dạng đứng, kết cấu trên được treo sát phía dưới nóc tủ ấp và cho hoạt động bằng nguồn điện 220V. Nước sạch đươc bổ sung hàng ngày ở mức 2/3 chiều cao của chậu. Từ đó ẩm độ máy ấp trong các mùa đều đảm bảo.

Không dừng ở đó, anh Long đã công phu dùng đồng hồ đo trực tiếp gà mái ấp để xác định nhiệt độ, ẩm độ gọi là “chuẩn gà mẹ”. Anh để nhiệt độ phía trên, phía dưới cao hơn nhiệt độ gà mẹ ấp 0,3 độ, ở giữa bằng nhiệt độ gà mẹ ấp, rồi hiệu chỉnh các đồng hồ khác theo đồng hồ chuẩn, từ đó xác định nhiệt độ ấp phù hợp qua nhiệt kế rượu màu có tính ổn định cao.

Sáng kiến trên đã làm tăng tỷ lệ trứng nở cao hơn 10% so với máy thông thường, lãi ước tính 1,4 triệu/mẻ ấp.

Cùng với máy ấp trứng cải tiến, anh Long đã nghiên cứu phương pháp ấp gà muộn bằng đèn tiết kiệm điện và cung cấp nhiệt sử dụng lò đốt mùn cưa có hệ chậung ống dẫn hơi toả nhiệt. Đó là ấp theo hai giai đoạn: ấp lồng và ấp thứng. Giai đoạn ấp lồng đảm bảo 1m ²chuồng chiếu 50W điện cho 50 gà con, kéo dài 25-30 ngày tuồi tuỳ theo mùa; giai đoạn ấp thứng trên nền trấu, thời gian nuôi 1-1,5 tháng tuỳ theo mùa. Về chiếu sáng, phương pháp này sử dụng bóng đèn compact, đèn LED, hoặc dung tấm lợp tôn sáng. Phương pháp này tiết kiệm được 70% chi phí điện so với phương pháp truyền chậung. Để cung cấp nhiệt, anh sử dụng lò đốt bằng mùn cưa, trấu có hệ chậung ống dẫn hơi nhiệt và có bóng đèn phụ trợ qua rơ le nhiệt bằng thuỷ kế thuỷ ngân rẻ tiền. Hệ chậung dẫn hơi nóng vào chuồng gà làm bằng chất liệu dẫn nhiệt tốt và bố trí dích giắc đều khắp, hướng lên cao tằng khả năng toả nhiệt. Nếu nhiên liều trong lò hết, nhiệt độ xuống thấp, rơ le sẽ tự đóng mạch bật bóng đèn sởi ấm bổ sung. Phương pháp ấp gà muộn đã làm tăng tỷ lệ gà sống lên 20% so với ấp sớm.