Bón vôi và gây màu nước ao nuôi tôm
Sau khi loại bỏ các chất cặn bẩn, ao sẽ được lấy đầy nước để rữa trôi các chất căn mịn lơ lửng khác rồi tiến hành đo độ pH nước. Nước được ngâm trong ao qua đêm rồi xả bỏ. Quá trình này lặp đi lặp lại cho đến khi đo thấy độ pH nước hơn 7. Sau đó, tiến hành bón vôi. Vôi bón cho ao có thể sử dụng vôi nông nghiệp [CaCO 3 ] hoặc Dolomite [CaMg(CO3) 2 ]. Ngoài lượng vôi dùng ban đầu khi chuẩn bị ao, lượng vôi có thể tăng thêm nhiều hơn trong quá trình nuôi. Mức độ sử dụng vôi phụ thuộc vào độ pH của đất. Để đo độ pH đất, người ta dùng máy đo pH đất hoặc một cách khác, đó là lấy một lượng đất ao phơi khô rồi hoà tan cùng với một lượng nước cất tương đương, quậy cho tan đều, để lắng qua đêm rồi đo pH dung dịch này. Cách sử dụng vôi là rải đều khắp đáy ao và lên cả trên mặt bờ bao. Dùng một phần lớn hơn để rải ở khu vực đáy ao nơi cho tôm ăn và ở bất kỳ nơi nào của đáy ao vẫn còn chưa khô. Lượng vôi được khuyến cáo qua bảng sau:
Độ pH đất | Lượng vôi (Tấn/ha) |
> 6 | 1 – 2 |
5-6 | 2 – 3 |
< 5 | 3 – 5 |
Sau khi bón vôi, người ta tiến hành gây màu nước. Mục đích của việc gây màu nước là khuyến khích sự phát triển của các phiêu sinh vật trong ao phát triển. Các phiêu sinh vật này rất cần thiết vì nó che không cho ánh sáng chiếu xuống đáy ao, phòng ngừa sự phát triển của một số tảo đáy độc hại; Ổn định nhiệt độ môi trường nước; Cung cấp oxy; Sử dụng chất hữu cơ gốc phosphat và nitrogen và cung cấp một môi trường an toàn để tôm ít bị stress.
Sau khi bón vôi, cần lấy nước vào ao với độ sâu khoảng 30-40 cm. Rồi dùng các phân bón dạng vô cơ hoặc hữu cơ để bón cho ao. Phân hữu cơ thường được sử dụng nhất là phân gia cầm, sử dụng 200-300 kg/ha. Phân này được ngâm trong nước 1 ngày, khuấy tan rồi vẩy đều khắp mặt ao. Nếu chúng không được hoà tan, chúng có thể tích tụ lại ở các góc ao là không tốt. Nếu không sử dụng phân gia cầm, người ta có thể sử dụng bột cá khô nhưng chi phí đầu tư sẽ cao hơn.
Các phân vô cơ như Urea, phân NPK 46-0-0 hoặc Ammonium phosphat 16-20 có thể được sử dụng với liều 20-30 kg/ha. Các phân này cũng cần hoà tan trong nước rồi vẩy đều khắp mặt ao. Nếu không hoà tan tốt, các phân này chìm xuống đáy ao sẽ kích thích các tảo đáy có hại phát triển. Sau một vài ngày, các phiêu sinh vật sẽ phát triển và làm cho nước có màu xanh nhạt. Ở một số vùng nếu nguồn nước cấp quá trong thì phiêu sinh vật khó phát triển sau một vài ngày. Vì vậy, có thể lấy một ít nước xanh từ các khu trữ nước hoặc kênh cấp đã gây màu nước xong. Nếu điều này không thể thực hiện được thì lấy nước mồi từ các ao khác. Cách làm này chỉ là giải pháp cuối cùng và phải xem xét trước về tình hình “sức khoẻ” của ao cho nước.
Sau khi ao đã gây màu khởi động, mỗi ngày tiếp theo cho nước thêm vào ào khoảng 10-25 cm và bổ sung thêm 5-10% phân bón. Nguồn phân bón thêm vào được dùng làm thức ăn cho các phiêu sinh vật phát triển. Do vậy, nếu các phiêu sinh vật không phát triển và nước vẫn còn trong khi lấy nước vào ao thì không nên bón thêm phân. Bởi vì khi bón thêm phân mà các phiêu sinh vật không phát triển sẽ làm tăng số lượng tảo đáy.Điều quan trọng là độ sâu của nước ao phải đạt ít nhất 1,2m sau 7 ngày để phòng ngừa sự phát triển của tảo đáy. Sau khi lấy đầy nước vào ao, cần bón thêm vôi để giữ độ pH ổn định trong phạm vi 7,5 - 8,5 và độ pH không biến động quá 0,5 trong một ngày đêm. Lượng vôi nông nghiệp CaCO 3 hoặc nước vôi trong có thể sử dụng khoảng 100 kg/ha/ngày. Khi đạt các yêu cầu ổn định về độ pH mới tiến hành thả tôm giống vào ao để nuôi.
Nguồn: Khoa học phổ thông, số 725, 30/6-6/7/2004
