Biến vỏ, hạt nhãn thành... nấm ăn
Xã Hồng Nam là trung tâm của vùng quê nhãn Hưng Yên- nơi có cây nhãn tổ đã mấy trăm năm tuổi. Người dân quanh vùng không chỉ có truyền thống thâm canh nhãn, mà còn có nhiều kinh nghiệm sấy vải, nhãn khô. Gia đình ông Phát cũng vậy, vừa chăm sóc mấy trăm gốc nhãn lồng trong vườn vừa mở lò sấy vải, nhãn khô.
Trồng nấm thành công là chuyện bình thường, nhưng nhiều người dân vùng quê nhãn khâm phục ông Phát bởi ông có nhiều sáng tạo mang đặc trưng của vùng quê nhãn. Đầu tiên phải kể tới là việc ông dùng vỏ và hạt nhãn để làm nguyên liệu trồng nấm. Ông Phát tâm sự: "Tôi có lần được nghe Tiến sĩ Nguyễn Lân Dũng nói, gần như tất cả các phế thải trong sản xuất nông nghiệp đều có thể dùng để trồng nấm. Tôi để ý, vào mùa mưa, độ ẩm không khí cao, trên thân các cây nhãn cổ thụ ở quê tôi xuất hiện nhiều chủng nấm dại. Tôi nghĩ, nấm dại sống được thì nấm trồng cũng sống được. Tôi thu gom vỏ và hạt nhãn đem nghiền thành bột, tiếp đó cho vào lò khử trùng rồi mang ra cấy meo nấm. Kết quả, các loại nấm đều phát triển rất tốt". Phát hiện của ông Phát về nguyên liệu mới để trồng nấm đã làm cho nhiều chủ cơ sở chế biến long nhãn, vải sấy, bóc tách hạt sen thở phào như trút được gánh nặng. Bao nhiêu phế phẩm, vỏ, hạt nhãn, hạt sen đều được ông Phát cho người đến thu gom miễn phí. Các vườn trồng nhãn cũng trở nên sạch hơn bởi ông Phát cho người đến quét dọn lá, hoa rụng mang về làm nguyên liệu trồng nấm. Ông Phát tiết lộ: "Trước kia, sau khi thu gom rác thải về tôi phải nghiền nhỏ, nay cứ để nguyên cho vào túi nilon. Nguồn vỏ và hạt nhãn đủ để tôi sản xuất trong 4-5 tháng".
Do khâu thu hoạch và gây nuôi bào tử rất phức tạp, nên bình thường người trồng nấm phải mua giống nấm tại các trung tâm chuyên môn. Nhưng ông Phát đã biết cách "thu hồi" được những bào tử nấm bé li ti bay trong không khí. Thu hồi được bào tử, ông lại mày mò học hỏi từ các kỹ sư, sách hướng dẫn kỹ thuật gây nuôi bào tử nấm trong ống nghiệm. "Ba năm nay, tôi vừa sản xuất nấm thành phẩm, vừa sản xuất giống nấm bán cho nhân dân các tỉnh lân cận" - ông Phát cho biết.
Nguồn : Nông nghiệp Việt Nam, 24/05/2006
