Bệnh basedow & các biểu hiện ở mắt

Một hôm, trong giờ giải lao, tôi và BS. Hoạt, một bác sĩ già có kinh nghiệm đang trao đổi với nhau thì anh Tùng, một người bạn thân của tôi hồi còn học phổ thông đến tìm; cùng đi với anh Tùng có một cô gái mà Tùng gọi là em. Cô này độ 29 - 30 tuổi, người hốc hác, gầy gò, dáng mệt nhọc. Tùng nói với BS. Hoạt và tôi: “Em tôi bị sốt về chiều trong vòng 3 tháng trời, mất gần 2kg, cả nhà sốt ruột quá bác ạ. Các xét nghiệm cận lâm sàng về lao và đái tháo đường thì đã làm cả và đều âm tính”. Được phép BS. Hoạt, tôi khám bệnh cho cô gái trước. Kết quả gần giống như những lần trước chỉ khác lần này cô gái bị sốt nhẹ, nhiệt độ 37,8 ⁰C, mạch 87. Một lần nữa, tôi nhờ BS. Hoạt xem lại còn gì sai sót chăng? Tất cả đều như tôi khám lần trước chỉ khi khám đến động tác mi thấy mi run. Lúc ấy tôi thấy mắt BS Hoạt như sáng lên, BS. Hoạt nói:

- Các anh có thấy hiện tượng gì ở mi mắt bệnh nhân không?

Tôi trả lời:

- Dạ có, khi mắt nhắm lại thì đồng thời mi cũng co và run lên.

BS. Hoạt nói tiếp:

- Chẳng những thế mà khi hai mắt nhắm lại không hoàn toàn đôi khi cũng bị run giật. Cả hai hội chứng đều thuộc bệnh Basedow, tôi quên mất tên của chúng; chiều nay các anh đến nhà tôi, ta cùng tìm xem, luôn thể ôn lại các biểu hiện mở mắt của bệnh Basedow.

Sau đó, tôi viết giấy giới thiệu cho Bệnh viện Nội tiết Trung ương. Chiều hôm ấy, tôi đến nhà BS. Hoạt. Sau đấy là kết quả cuộc “thăm hỏi” ấy:

- Biểu hiện co và run mi khi mắt nhắm thuộc hội chứng Rodenbach.

- Dấu hiệu mắt nhắm không hoàn toàn cộng với run giật mi thuộc hội chứng Boston .

Ngoài ra, ở một số bệnh nhân Basedow còn có các biểu hiện khác ở mắt như:

- Ở hốc mắt: lồi mắt đơn thuần (H1), có thể ấn thụt vào, hai bên đối xứng, đôi khi khó phát hiện; hoặc ở một bên, lồi mắt phù, ác tính, hai bên thường không cân xứng, không đẩy lùi vào được.

- Mi mắt co rút, mi trên “dấu hiệu DALRYMPE” đôi khi ở một bên, không có nếp da trán khi nhìn lên (dấu hiệu Joffray).

- Đường thị giác (thương tổn trong lồi mắt phù); viêm gai thị (H2) đôi khi xuất huyết gai thị.

Năm ngày sau, tôi và anh Tùng cùng xuống Bệnh viện Nội tiết vừa để thăm cô em ốm vừa để tham quan một phần cơ sở của bạn (anh Duệ lúc bấy giờ làm Giám đốc Bệnh viện Nội tiết và là bạn học của tôi ở Trường Đại học Y Hà Nội).

Anh Tùng mở đầu:

- Tại sao cô em tôi gầy nhanh như thế?

Anh Duệ trả lời:

- Chẳng những gầy, nếu không điều trị kịp thời còn bị những chứng như nhịp tim nhanh, run đầu chi, rối loạn tính khí, rối loạn vận mạch, sốt.

Tôi hỏi:

- Thế anh cho cô ấy dùng thuốc gì?

Anh Duệ trả lời:

- Chúng tôi cho dùng CARBIMAZOI, một loại thuốc kháng giáp tổng hợp có tác dụng ức chế các men điều khiển sự tổng hợp của các hormon. Thuốc dung nạp tốt. Dạng thuốc viên nén 5 mg. Liều dùng: nhẹ 20 mg/ ngày, trung bình 30 mg/ngày, nặng 40 - 50 mg/ngày chia làm 4 - 5 lần.