Bệnh án về chữa cảm mạo ở trẻ em
1. Lời nói đầu: Giống như người lớn, trẻ em cũng hay bị cảm mạo. Tuy vậy trẻ em khác với người lớn là dễ bị cảm mạo hơn là do sức đề kháng của cơ thể trẻ hãy còn non yếu và khả năng thích nghi với khí hậu thời tiết, môi trường cũng còn kém. Mặt khác khi được chữa đúng thuốc thì trẻ chóng khỏi bệnh hơn. Nhưng khi bị trái thuốc thì cũng dễ gây nặng bệnh thậm chí nguy hiểm.
2. Bệnh án:
* Sơ lược lý lịch bệnh nhân:
- Họ, tên: Nguyễn Đình Bờm, 13 tháng.
- Địa chỉ: Xóm Đông Tiến, xã Bình Minh, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá.
- Là con anh: Nguyễn Đình Hoà
Con chị: Phạm Thị Ái.
* Thời gian nhận điều trị : 27/8/2004.
* Khám bệnh : Qua vọng, văn, vấn, xem hổ khẩu, kết hợp với quan hình sát sắc và xúc chẩn. Tựu trung có các triệu chứng: Cơ thể phát sốt 39ºC, mặt bé lỳ xì không chịu chơi, có khi khóc nhè, bụng đầy chướng, kém bú, bỏ ăn dặm, da hơi dâm dấp mồ hôi nhớt.
* Chẩn đoán : Cảm mạo phong hàn thấp.
* Nguyên nhân : Do phong tà, hàn tà và thấp tà đồng thời cùng xâm phạm cơ thể mà phát sinh bệnh.
* Phép điều trị : Tân ôn giải biểu: Khư phong trừ thấp, tán hàn bổ tỳ tiêu thực.
* Phương dược : Tô diệp 10g, hương phụ 10g, trần bì sao thơm 8g, hậu phác 10g, thổ linh 10g, xuyên khung 6g, bạch chỉ 5g, lá cối xay 12g, sài hồ 12g, nhục quế 3g, cam thảo dây (cu cườm) 6g, bạch truật 10g, đảng sâm 10g, hoài sơn 10g, bạch linh 10g.
Sắc uống chia làm 6 lần trong ngày. Uống hết 1 thang thì khỏi.
* Phân tích bài thuốc : Tô diệp, xuyên khung, bạch chỉ để khu phong tán hàn; thổ linh, lá cối xay, bạch truật, bạch linh để hoá thấp; nhục quế để tán hàn ôn thận; sài hồ để giải biểu chỉ nóng rét.
Camthảo dây: để điều hoà các vị thuốc.
Đảng xâm, bạch truật, bạch linh, cam thảo để bổ nguyên khí theo nguyên lý “tiểu nhi bất ly tứ quân”. Hương phụ, hậu phác để tiêu thực.
Xuyên khung để bổ vị (dạ dày). Kích thích tiêu hoá. Bạch truật, đảng sâm, hoài sơn để bổ tỳ thổ.
* Kết luận: Khác với người lớn, khi bị cảm mạo bao giờ cũng đình trệ tiêu hoá. Do vậy trong bài thuốc cảm của trẻ em sơ sinh bao giờ ta cũng phải quan tâm đến bổ tỳ và vị.
Nguồn: T/c Đông y, số 372, 25/4/2005, tr 32
