Bảo vệ nguồn tài nguyên nước quốc gia

Bộ TN&MT đã phối hợp với các Bộ, ngành liên quan, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Đại sứ quán Hà Lan, các tổ chức, chuyên gia quốc tế và trong nước xây dựng và hoàn thành dự thảo Chương trình mục tiêu quốc gia Nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ, sử dụng tổng hợp tài nguyên nước.

6.000 tỷ đồng cho 8 mục tiêu quốc gia về tài nguyên nước

Nguồn nước các hệ thống sông của Việt Nam đang bị ô nhiễm trầm trọng

Mục tiêu của Chương trình là đảm bảo an ninh nguồn nước quốc gia để sử dụng cho nước mặt và lâu dài trong điều kiện diễn biến phức tạp của biến đổi khí hậu, nước biển dâng và sự suy giảm nguồn nước các sông quốc tế chảy vào Việt Nam . Theo đó, trong 10 năm tới, cần tập trung nguồn lực để đảm bảo tính toàn diện và thông suốt của thông tin, số liệu về tài nguyên nước; tiết kiệm từ 8%-10% tổng mức sử dụng nước so với dự báo hiện nay về nhu cầu sử dụng của các ngành. Chủ động ngăn ngừa, hạn chế tình trạng ô nhiễm, hạn hán, thiếu nước trong mùa khô trên 13 lưu vực sông ưu tiên trên cơ sở thực hiện 37 nội dung, dự án để đạt được 19 mục tiêu cụ thể trong 8 mục tiêu chính:

- Một là, hoàn thiện khung pháp lý về bảo vệ, khai thác, sử dụng tổng hợp, tiết kiệm và hiệu quả tài nguyên nước;

- Hai là, tăng cường điều hòa sử dụng tổng hợp, tiết kiệm tài nguyên nước;

- Ba là, đẩy mạnh việc triển khai thực hiện các biện pháp bảo vệ tài nguyên nước và các loại thủy sản đặc hữu;

- Thứ tư, kiểm kê, đánh giá được hiện trạng nguồn tài nguyên nước quốc gia;

- Năm là, thiết lập mạng lưới quan trắc, giám sát tài nguyên nước và các hoạt động khai thác, sử dụng nước, xả nước thải vào nguồn nước quốc gia;

- Sáu là, xây dựng cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin tài nguyên nước quốc gia;

- Bảy là, tăng cường thể chế, bộ máy, nâng cao năng lực quản lý ở các cấp;

- Và thứ tám, đẩy mạnh giáo dục, tuyên truyền phổ biến thông tin, vận động cộng đồng, nâng cao nhận thức về sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên nước.

Chương trình được thực hiện từ năm 2010 đến năm 2020 với hai giai đoạn: giai đoạn I từ 2010 - 2015, khởi động và triển khai; giai đoạn II từ 2015 - 2020, củng cố và phát triển. Với tổng kinh phí lên tới 6.000 tỷ đồng. Trong đó, vốn nước ngoài chiếm 60%, ngân sách Trung ương khoảng 30%, ngân sách địa phương khoảng 5% và vốn đóng góp của các doanh nghiệp, các tổ chức KT-Xh và các nguồn vốn khác khoảng 5%.

Các ý kiế tham dự hội nghị đa số đều thống nhất nên triển khai khởi động ngay từ năm 2011, từ đó đưa ra các thông số cơ bản và chính xác về hiện trạng nguồn nước quốc gia.

Còn về vấn đề mục tiêu, các đại biểu cũng đồng tình với việc cần đưa ra mức cụ thể cho từng giai đoạn và phân trách nhiệm tới từng đơn vị Bộ, ngành, địa phương và các bên liên quan.

Cần sớm có chương trình mục tiêu QG cụ thể nhằm bảo vệ nguồn nước quốc gia

Bên cạnh đó, về việc hợp tác quốc tế, các đại biểu cho rằng cần bổ sung tăng cường hợp tác đa phương cũng như song phương trong việc quản lý, bảo vệ và sử dụng nguồn tài nguyên nước. Bởi Việt Nam có các lưu vực sông là hạ nguồn từ các nước láng giềng và khu vực như sông Mê Kông, sông Đà, sông Hồng…

Trình chính phủ vào cuối tháng 5

Phát biểu ý kiến chỉ đạo tại Hội nghị, Phó thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải nói: Việt Nam đang đứng trước nguy cơ mất an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước thậm chí là an ninh lương thực. Hiện nay, cả nước đang có 5 tỉnh, thành phố đang bị nước biển xâm thực và gây tác động không nhỏ.

Hiện nay, việc quản lý nguồn tài nguyên nước của Việt Nam là rất kém, ai cũng có thể khai thác, mạnh ai nấy làm, muốn thải gì ra môi trường thì thải, muốn lấy ở đâu thì lấy. Thậm chí khoan xả nước bẩn trong các tầng nước ngầm.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã yêu cầu Bộ TN&MT kết hợp cùng các Bộ, ngành liên quan, Ban soạn thảo Chương trình cần rà soát, đánh giá và đưa ra các thông số cụ thể về hiện trạng số lượng cũng như chất lượng nước hiện nay. Cụ thể là Bộ TN&MT, Bộ Xây dựng, Bộ Nhà nước&PTNT, Bộ KHĐT, Bộ Tài chính để đưa ra những mục tiêu cụ thể cho Chương trình Mục tiêu quốc gia này.

Cần cụ thể hóa các mục tiêu cần thực hiện trong các năm tới, các mục tiêu phải rõ ràng thì việc thực hiện mới dễ dàng. Đồng thời phân công các cơ quan, Bộ, ngành chịu trách nhiệm nhiệm vụ liên quan. "Nếu không 10 năm nữa, tức năm 2020 chúng ta về hưu hết, công việc không hoàn thành vậy ai chịu trách nhiệm?".

Tình trạng quản lý, bảo vệ và sử dụng nguồn tài nguyên nước ở nước ta đã ở mức báo động từ lâu, chứ không phải bây giờ. Vì vậy cần nâng cao công tác này lên để đảm bảo nguồn nước bền vững cho sự phát triển kinh tế xã hội.

Trong vòng 1 tháng nữa, Bộ TN&MT cũng như Ban soạn thảo Chương trình phải trình Chính phủ Chương trình Mục tiêu quốc gia này. Bởi nó đã là vấn đề cấp bách rồi, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải nhấn mạnh.