Bài học của châu Âu: việc cấm sử dụng kháng sinh làm chất kích thích sinh trưởng là trọng tâm đổi mới hướng vào thể chất đường ruột và các chất thay thế

Nhưng những phân tích gần đây hình như cho thấy, trong tương lai, không dùng kháng sinh làm chất kích thích sinh trưởng, không nhất thiết năng suất sẽ giảm tương ứng.

Thực tế, không có kháng sinh làm chất kích thích sinh trưởng, một số chất thay thế cũng làm cho năng suất cải thiện rất tốt.

TS Albert Van Dijk đã tìm hiểu các số liệu thu thập ở cộng đồng châu Âu (EU) để xác định xem, việc cấm đoán này ảnh hưởng như thế nào đến năng suất, đồng thời cũng tìm hiểu xem loại chất thay thế kháng sinh nào phổ biến bổ sung vào khẩu phần vật nuôi. Ông ta nói rằng, một số kết quả ban đầu cho biết tình thế của khẩu phần thức ăn lợn, còn thông tin đối với gia cầm số liệu rất thất thường.

Van Dijk nhấn mạnh: “Ngay ở EU cũng chưa hề có được thông tin đầy đủ về ảnh hưởng của việc cấm sử dụng kháng sinh làm chất kích thích sinh trưởng bắt đầu thực thi từ tháng 1 năm 2006. Nhưng theo cảm nhận chung, các chủ trang trại nuôi lợn giống và nuôi gà công nghiệp duy trì được kết quả như thời gian trước khi cấm mà không có gì trầm trọng xảy ra đối với bệnh tật hoặc suy giảm các chỉ tiêu kỹ thuật”.

Trong khi xem xét các tác động của việc cấm, Van Dijk hướng về Hà Lan, nơi mà việc dùng kháng sinh làm chất kích thích sinh trưởng giảm dần từ năm 1998 đến năm 2006. Trong thời kỳ này, tổng lượng kháng sinh sử dụng vẫn giữ nguyên theo chiều hướng tăng cường sử dụng kháng sinh để chữa trị bệnh. Liệu các nơi khác có tình hình như vậy không?

Van Dijk nói rằng Đan Mạch đến cuối năm 1999, ở đây đã chấm dứt không dùng kháng sinh làm chất kích thích sinh trưởng, số ca lợn con cai sữa bị ỉa chảy phải can thiệp bằng thuốc kháng khuẩn tăng đáng kể sau khi không dùng kháng sinh làm chất kích thích sinh trưởng, năng suất có giảm chút ít.

Theo Van Dijk, trong chăn nuôi gia cầm, bệnh hoại tử ruột không còn là vấn đề bệnh tật lớn vì người sản xuất được phép sử dụng các inophore để phòng bệnh viêm ruột hoại tử và cầu trùng. Hiệu suất sử dụng thức ăn giảm trong giới hạn 2,3%. Tổng lượng thuốc kháng sinh tiêu thụ giảm mạnh từ 206 nghìn tấn (hoạt chất) năm 1994 đến năm 2003 chỉ còn 102 nghìn tấn.

Còn các chất thay thế phổ cập nhất ra sao? Van Dijk nói rằng, thông tin về những chất thay thế cho hiệu quả sử dụng tốt nhất còn nghèo nàn. Ông ta cho biết, theo một đợt điều trị ở Hà Lan, phát hiện thấy, các axit hữu cơ và chế phẩm nấm men là những nguyên liệu thường hay sử dụng nhất. Ông ta nói thêm, chỉ riêng việc lựa chọn nguyên liệu không thể phản ánh bức tranh tổng thể, tuy nhiên điều chỉnh khẩu phần như thế nào, ví dụ mức protein thô, cũng có thể tăng hiệu suất sử dụng thức ăn và giảm biến cố ỉa chảy.

Một trong những kết quả hiển nhiên của việc cấm sử dụng kháng sinh làm chất kích thích sinh trưởng là trên toàn cầu bùng phát các nghiên cứu giữ thể chất đường ruột của vật nuôi bằng cách thao tác công thức, bổ sung nguyên liệu, hoặc kết hợp cả hai.

Tăng giá trị mà không phải dùng kháng sinh làm chất kích thích sinh trưởng.

Có nhiều lúc không dùng kháng sinh làm chất kích thích sinh trưởng mà khẩu phần thức ăn cho kết quả thật ngạc nhiên. Van Dijk nhấn mạnh: “huyết thanh động vật sấy phun, đối với lợn con, nó là một chất thay thế kháng sinh làm chất kích thích sinh trưởng tốt, phòng được bệnh ỉa chảy ở lợn con sau cai sữa, tăng lượng thức ăn ăn được và mức tăng trọng ngày. Sự thật là, kết quả hợp tác nghiên cứu của ông với những người khác cho thấy, trong khẩu phần thức ăn nếu không bổ sung avilamycin, là một kháng sinh dùng làm chất kích thích sinh trưởng thì hiệu quả tác động của huyết thanh động vật sấy phun lớn hơn so với khẩu phần có bổ sung avilamycin. Như vậy là huyết thanh động vật sấy phun có hiệu lực lớn hơn trong khẩu phần không dùng kháng sinh làm chất kích thích sinh trưởng. Mấy năm trước đây EU cấm sử dụng huyết thanh sấy phun trong thức ăn lợn để đề phòng bệnh bò điên, nhưng bây giờ đã cho sử dụng lại.