"Bác sỹ" môi trường nhận Giải thưởng khoa học công nghệ Việt Nam

Đầu tháng 4/2006, đề tài “Thiết kế, chế tạo và lắp đặt hệ thống ngăn mùi và hố thoát nước mưa kiểu mới đã chính thức đoạt giải nhì Giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam - 2005. Trước đó, anh đã nhận Giải ba Giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam - 2004 với đề tài “Cụm tời máy nạo vét hệ thống thoát nước”.

Tháng 9/2003, kỹ sư Hoàng Đức Thảo được giao nhiệm vụ làm Giám đốc Công ty thoát nước đô thị tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Ngày nhậm chức cũng là ngày anh bắt gặp hình ảnh những công nhân của mình phải dầm mình trong dòng nước cống ngầm đen đặc, hôi thối. Vất vả, độc hại là thế mà họ chỉ có thể chui sâu vào lòng cống 3 - 4m, trong khi mỗi hố cống cách xa nhau trung bình 50m. Còn nếu vào sâu hơn sẽ không còn không khí để thở.

Hoàng Đức Thảo trăn trở, cứ để tiếp diễn tình trạng này thì sức khỏe công nhân không được đảm bảo, yêu cầu nạo vét hệ thống cống ngầm cũng không đạt. Hoàng Đức Thảo bắt đầu vùi đầu vào công việc nghiên cứu. Qua tìm hiểu, anh được biết, Tp.Hồ Chí Minh đã sử dụng tời để kéo bùn đất trong lòng cống. Tuy nhiên, công nghệ đó không hoàn thiện, công nhân vẫn phải chui vào lòng cống để luồn dây và công suất chỉ đạt 20 – 30 kg. Còn ở Hà Nội, đã sử dụng xe chuyên dụng, nhưng giá thành lên tới 3-5 tỷ đồng. Thêm nữa, công suất hút của loại xe này quá lớn, có thể làm đứt gãy các mối nối cống.

Tháng 4/2004, tức là sau 7 tháng nghiên cứu và thử nghiệm, “Cụm tời máy nạo vét hệ thống thoát nước” của Thảo đã chính thức được đưa vào ứng dụng. Cụm tời làm việc cơ động với công suất lên tới 500-600kg, thao tác đơn giản và an toàn cho người sử dụng, có thể vận hành cả trong điều kiện lòng cống bị ngập nước hoàn toàn. Giá thành một cụm tời chỉ 18 triệu đồng, rẻ gấp hàng trăm lần so với thiết bị chuyên dùng nhập từ nước ngoài. Có được thiết bị chuyên dụng, năm 2004, Công ty thoát nước đô thị tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã xóa toàn bộ 45 điểm ngập úng nặng còn sót lại từ những năm trước và đảm bảo thông suốt cho 291 km cống ngầm, 5.000 hố thu nước.

Cách đây chưa lâu, các hộ dân đang sinh sống tại khu phố 6, phường 8, Tp.Vũng Tàu gửi một đơn kiến nghị đến các cơ quan chức năng. Trong đơn có đoạn: “Chúng tôi vô cùng bức xúc vì hàng ngày phải hít thở mùi hôi từ các hố ga thuộc hệ thống thoát nước trên đường Huyền Trân Công Chúa bốc lên. Nhất là vào thời điểm trời chuẩn bị mưa thì mùi hôi nồng nặc đến mức mọi nhà phải đóng kín cửa”.

Nhận được kiến nghị, Hoàng Đức Thảo lại lao vào nghiên cứu. Anh nhận thấy rằng hệ thống thoát nước đô thị ở Tp.Vũng Tàu và thị xã Bà Rịa là hệ thống thoát nước chung, gồm cả nước mưa lẫn nước thải. Các giếng thu nước trên đường phố có khóa thủy lực với độ ngập nước khoảng 10cm chỉ có thể ngăn mùi trong khoảng 5-10 ngày sau mưa. Do vậy, sau thời gian này, đặc biệt trong mùa khô, không khí thải trong cống thoát ra giếng thu nước mưa gây ô nhiễm môi trường trầm trọng.

Để mùi hôi không còn thoát ra gây ô nhiễm môi trường, cần phải có một kiểu cửa cống khác. Hố ga mới của kỹ sư Hoàng Đức Thảo được thiết kế thêm 2 hố thu phụ, gồm có hố thu đầu và hố thu kế tiếp. 2 hố thu phụ này liên kết với hố ga hiện hữu tạo ra hiệu quả cao, mùi hôi thối hoàn toàn bị ngăn lại, không tỏa trực tiếp ra môi trường bên ngoài. Đặc biệt, giá thành mỗi hố ga mới giảm được tới 1,2 triệu đồng so với hố ga thu nước cũ. Trong giai đoạn thực hiện thí điểm với 299 hố ga, Hoàng Đức Thảo đã tiết kiệm được cho ngân sách Nhà nước tới 360 triệu đồng. Theo tính toán của anh, nếu thay thế toàn bộ 5.000 hố ga đang sử dụng theo thiết kế mới, số tiền tiết kiệm được tới 6 tỷ đồng. Còn nếu ứng dụng ra toàn quốc thì...hiệu quả chắc lớn lắm!

Hoàng Đức Thảo sinh ra và lớn lên nơi quê hương Thái Bình. Năm 1979, anh trở thành một trong những người thợ đầu tiên xây dựng Nhà máy xi măng Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang. 25 năm công tác, ngay bản thân Thảo cũng không nhớ nổi anh đã có bao nhiêu sáng kiến cải tiến kỹ thuật. Thế nhưng, Hoàng Đức Thảo vẫn đau đáu một suy nghĩ, công nhân ngành thoát nước đô thị vẫn còn vất vả, anh vẫn phải tiếp tục sáng tạo...

Nguồn: Thời báo Kinh tế Việt Nam