Xóm... không gia súc

Gia súc chết vì bị... ma ám?

Đại họa giáng xuống xóm Đầu từ năm 1998. Khi ấy, những con lợn khoẻ mạnh đang nuôi trong chuồng nhà ông Bùi Văn Thanh bỗng nhiên kêu hộc lên rồi đâm đầu vào tường... chết. Sau đó, lần lượt những con vật bốn chân khác nhưtrâu, bò, chó... trong xóm cũng lâm vào tình trạng tương tự. Có ngày, hàng trăm con gia súc ở xóm lăn ra chết, mặc dù chúng đã được tiêm phòng đầy đủ.

Ông Lưu Văn Lần, trưởng xóm Đầu kể lại: “Nhà tôi cũng bị chết đến chục con lợn, một con trâu. Cứ bắt con chó nào về nuôi là chết con ấy”. Khung cảnh làng quê yên bình bị xáo trộn. Người ta bảo, xóm Đầu bị ma ám, bị thần linh quở trách. Bởi cũng vào năm đó, 34 hộ dân trong xóm đã bàn nhau xây dựng lại miếu thờ cho khang trang.

“Cứđêmngủ nghe tiếng chó kêu, lợn hộc là sáng hôm sau thế nào trong xóm cũng có gia súc chết” – vợ ông Lần nhớ lại.

Mang đi gửi cũng chết

Nuôi ở nhà mình không được, nhiều gia đình đã mang gia súc đi gửi bà con ở xóm khác nuôi hộ, nhưng chúng vẫn chết. “ Lúc đó nhà tôi có bốn con lợn. Dịch xảy ra, tôi mang gửi chị gái ở xóm Thượng hai con . Khi hai con lợn của nhà bị chết, hai con lợn ở chuồng nhà chị gái cũng bị chết theo với cùng một triệu chứng ” – chị Thủy, người dân xóm Đầu kể lại.

Kỳ công xoay xở để chăn nuôi nhất ở trong xóm Đầu phải kể đến ông Nguyễn Văn Nghi, 75 tuổi. Ông đã gửi lợn đi nuôi nhờ ở bốn nhà khác nhau, nhưng dù gửi ở đâu lợn nhà ông Nghi vẫn chết.Trong khi đó, nhà ông Loan và ông Hùng ở nơi khác đến mua đất sinh sống vẫn nuôi được gia súc. Các hộ dân thuộc xóm khác chỉ cách xóm đầu một con đường rộng khoảng 4 mét, lợn, bò vẫn đầy chuồng.

Có một chuyện đến bây giờ người dân trong xóm Đầu không lý giải nổi: cứ hôm nào trong xóm có nhà dựng rạp để cưới xin hay ma chay là hôm đó gia súc trong xóm chết hàng loạt. Gần đây nhất vào ngày cưới cô gái tên Hải, cả xóm mới nuôi được 8 con chó thì cả 8 con đều chết. Thấy vậy, nhiều người dân trong xóm chỉ dám bắt giống đã lớn, nuôi “ngắn ngày” trong vòng khoảng 1 – 2 tháng là xuất chuồng.

Lo sợ, người trong xóm đã rủ nhau góp tiền bạc đi thuê thầy về cúng lễ, xây lại miếu theo hướng cũ nhưng vẫn không có kết quả gì.

Xóm Đầu bây giờ banđêmvắng hẳn tiếng chó sủa trông nhà. Cả xóm chỉ còn nhà ông Tâm có trâu cày. Không chăn nuôi được, người dân đã mất đi một nguồn kinh tế lớn thu được từ việc chăn nuôi.

Chó của dự án cũng chết

Mãi đến năm 2006, một dự án về “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển chăn nuôi gia súc xóm Đầu” của Sở Khoa học và Công nghệ Bắc Giang mới được triển khai thực hiện. Cán bộ dự án đã về đo độ phóng xạ, không khí, lấy mẫu nước, mẫu đất đem đi xét nghiệm. Kết quả đều ở trong tiêu chuẩn cho phép.

Hiện tại, dự án mới triển khai ở xóm Đầu được hơn ba tháng với việc nuôi thí điểm sáu con bò, 11 con lợn và 12 con chó. Các hộ dân được dự án cấp miễn phí con giống và hỗ trợ 50% tiền mua thức ăn, thuốc men. Ông Lưu Văn Lần cho biết: “Chó của dự án có 9 con thì một con chết do viêm phổi, hai con chết do đi kiết. Còn lại sáu con nhưng vào hôm 21/8 đã có ba con chó tiếp tục bị chết với biểu hiện bệnh y nhưtrước kia”.

Việc ba con chó của dự án phát bệnh nhưcũ nhưng vẫn không tìm ra nguyên nhân khiến người dân xóm Đầu thêm phần lo lắng. Các gia đình nuôi lợn dự án đã đề nghị cho xuất chuồng những con lợn đang tuổi lớn. Nếu không có gì thay đổi, đầu tháng 9 này, dự án sẽ đưa gia súc đợt hai về cho bà con. Những nhà đã bán gia súc đợt một sẽ dùng vốn đó để mua con giống mới. “ Nói là đã nuôi được lợn nhưng gia đình tôi chỉ thực sự yên tâm khi lứa lợn sau chúng tôi tự đi mua về và nuôi thành công”- ông Nghi trăn trở.

Vẫn chưa tìm ra nguyên nhân

Đề tài bắt đầu triển khai tại xóm Đầu năm 2006 và sẽ kết thúc năm 2007. Chúng tôi đã lựa chọn những con gia súc khoẻ mạnh được tiêm phòng văcxin và nuôi thử nghiệm trong khoảng một tháng. Sau đó, những con khoẻ mạnh được chuyển cho các hộ trong thôn nuôi dưới sự giám sát 24/24 giờ của cán bộ dự án “nằm vùng” tại xóm Đầu. Tuần trước, hai con chó của dự án bị chết với biểu hiện tương tự những lần trước. Chúng tôi đã đưa đi phân tích và bước đầu xác định chó chết vì xuất huyết não. Hiện tại, các mẫu xét nghiệm vẫn đang được phân tích tại Viện Thú y Trungương để tìm ra nguyên nhân gây bệnh.. Theo suy đoán có thể do một chủng vi sinh vật nào đó gây ra. Nhưng kết luận cuối cùng vẫn chưa có.

Th.S Đào Trọng Nghĩa, chủ nhiệm đề tài “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển chăn nuôi gia súc xóm Đầu”.

Nguồn: KH&ĐS Số 70 Thứ Sáu 1 - 9 - 2006