Xây dựng chiến lược truyền thông quốc gia để bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ sản trong khuôn khổ đồng quản lý

Gần 50 đại biểu đại diện các chi cục thuỷ sản trong cả nước về dự. Ông Vũ Văn Đài – Phó Cục trưởng Cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản phát triển khai mạc và thông qua chương trình. Ông Hồ Thanh Hải, tiến sĩ, Viện Khoa học công nghệ - Tư vấn dự án, trình bày dự thảo bản chiến lược và tóm tắt kế hoạch hành động truyền thông. Ở Việt Nam nguồn lợi thuỷ sản rất đa dạng và phong phú, là nguồn protein quan trọng cung cấp hàng ngày cho con người. Hiện nay, ngành thuỷ sản Việt Nam được coi là ngành kinh tế quan trọng và phát triển nhanh chóng. Năm 2005, tổng sản lượng đạt 3.432 triệu tấn, sản lượng khai thác đạt 1.995 triệu tấn, sản lượng nuôi trồng 1.437 triệu tấn, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt tới 2,5 tỷ USD. Dân số phát triển, nhu cầu tiêu thụ thuỷ sản, đặc biệt là hải sản tự nhiên ở biển, và nước ngọt lại có nguy cơ giảm.

Một số loài hải sản có giá trị cao có nguy cơ tuyệt chủng. Nguyên nhân chủ yếu do: 1/ Cường độ khai thác vượt quá khả năng sản sinh, tái tạo của nguồn lợi; 2/ Môi trường sống trong các thuỷ vực bị suy thoái do ô nhiễm từ các chất thải, do xây các đập chắn dòng sông, làm thay đổi dòng chảy, chặn đường đi của cá làm thay đổi môi trường sống ở hạ lưu; 3/ Quản lý nguồn lợi thuỷ sản chưa tốt, khai thác thuỷ sản mang tính huỷ diệt vẫn tồn tại. Trong Luật Thuỷ sản đã ghi rõ trách nhiệm của cộng đồng cũng như các doanh nghiệp, các nhà quản lý trong khai thác, phải bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ sản. Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ sản đến 2010. Từ những cơ sở pháp lý trên, trong khuôn khổ Hợp phần tăng cường quản lý khai thác thuỷ sản (Dự án SCAFI), đã thực hiện nội dung xây dựng Chiến lược truyền thông quốc gia về khai thác và bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản trên cơ sở đồng quản lý. Mục tiêu của chiến lược này nhằm tuyên truyền thông tin, giáo dục, nâng cao ý thức cộng đồng trong ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản và phát triển bền vững nghề cá, đồng thời thông qua chiến dịch truyền thông nâng cao kiến thức cộng đồng, đặc biệt giới thanh thiếu niên trong việc ngăn ngừa, phòng chống căn bệnh xã hội HIV/AIDS, phát triển xã hội lành mạnh. Chiến lược truyền thông về khai thác và bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản được thực hiện tốt, nó sẽ tác động trực tiếp, hoặc gián tiếp, thường xuyên, liên tục, rộng rãi, làm thay đổi thái độ hành vi của mỗi người trong cộng đồng. Từ đó thúc đẩy công chúng tự nguyện nêu cao trách nhiệm, biết cách tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường nói chung, bảo vệ môi trường nước và nguồn lợi thuỷ sản nói riêng.

Ông Phạm Trung Kiên, Chi Cục trưởng Ninh Thuận.

Ông Nguyễn Bá Cư, Chi Cục trưởng Khánh Hoà

Ông Phạm Trọng Kiên - Chi Cục trưởng tỉnh Ninh Thuận chia sẻ: Ninh Thuận đã thành lập các tổ tuyên truyền hạt nhân dưới cộng đồng, 12 tổ, trong 12 xã. Cạnh đó, còn tổ chức những chuyến du lịch sinh thái để tuyên truyền. Tổ chức các buổi giao lưu các tổ địa phương mình với các tổ của địa phương khác. Một khó khăn gặp phải đó là không có kinh phí. Ông kiến nghị Nhà nước hỗ trợ kinh phí ban đầu.

Ông Nguyễn Bá Cư - Chi cục tỉnh Khánh Hoà cho rằng do dân trí của ngư dân còn thấp nên cần xây dựng các pano và áp phích để tuyên truyền là phù hợp, song cũng thấy nguồn kinh phí rất khó khăn.

Ông Nguyễn Trọng Ấn - Chi cục trưởng chi cục Quảng Ngãi lại muốn xã hội hoá việc tuyên truyền về bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, nghĩa là các chi cục thuỷ sản phối hợp chặt chẽ với các tổ chức quản lý cộng đồng. Đồng quản lý có nghĩa, người dân cũng có nghĩa vụ tham gia quản lý về truyền thông.

Ông Nguyễn Trọng Ấn, Chi Cục trưởng Quảng Ngãi.