Viết lại cuốn sử về nguồn gốc loài người

Ai là ai?

Những nghiên cứu hóa thạch mới đây ở Tây Phi, Châu Âu, Châu Á cùng những tiến bộ trong ngành di truyền học đã cho thấy nhân loại thoát thai từ động vật không chỉ tiến thẳng đến một chủng người Homo sapiens duy nhất mà còn có rất nhiều chủng người khác cùng tồn tại.

Ngược dòng lịch sử 150 năm, vào thế kỷ thứ 19 một người Pháp mang tên De Perthes đã thành lập nên khoa tiền sử học khi lần đầu tiên trình bày trước Viện Hàn lâm một nghiên cứu khoa học về những hòn đá đánh lửa của người tiền sửđược phát hiện năm 1844 tại vùng Somme, gần Abbeville (Pháp). Ông đã cho rằng những hòn đáđược tìm thấy bên cạnh những con voi ma mút và tê giác ấy là do bàn tay con người làm ra. Nghiên cứu này của ông đã bị hội đồng khoa học phủ nhận, tuy nhiên ông vẫn kiên trì quan điểm của mình vàđược nhiều nhà khoa học khác đồng thuận. Đến tháng 8/1856, các nhà khảo cổ phát hiện những bộ xương người lạ trong thung lũng Neander (Đức). Phát hiện này cùng nhiều phát hiện sau đó đã lần đầu tiên khẳng định về sự tồn tại của một chủng người khác bên cạnh Homo sapiens vàđược các nhà khảo cổ đặt tên là Homo neanderthalensis. Những đặc điểm đặc biệt của bộ xương người tại Néander làm khó chịu nhiều nhà cổ sinh vật học, bởi lẽ nó làm sụp đổ những lý thuyết về nguồn gốc của loài người tồn tại từ nhiều thập kỷ nay. Tới nay người ta đã phát hiện thêmđược nhiều chủng người khác nhưHomo habilis (2 triệu năm) và Homo ergaster (1,9 triệu năm) tại Châu Phi, Homo georgicus(1,8 triệu năm) tại Châu Á. Hiện nay, đa số các nhà khảo cổ đều công nhận

Người Homo ergaster

“Câu hỏi lớn”

Một câu hỏi lớn nhất vẫn chưa có lời giải hiện nay là tổ tiên chung của người tiền sử và tinh tinh là ai? Những phát hiện khảo cổ vẫn chưa tập hợp đủ cứ liệu cần thiết để có thể xác địnhđược khoảng thời gian chính xác về sự chia nhánh của hai chủng động vật này. Các nhà nhân chủng học cho rằng đó là vào khoảng 7 triệu năm trước. Nhưng một nghiên cứu di truyền học do Nick Patterson và David Reich thuộc Viện công nghệ Massachusetts (Mỹ), tiến hành giữa năm 2006, chứng minh rằng sự phân tách này đã diễn ra sớm hơn tức vào khoảng 6,3-5,4 triệu năm trước. Hơn nữa, chúng không chỉ diễn ra một lần mà sau khi “ly thân” chúng còn gặp lại nhau và ghép lại một lần nữa trước khi chính thức “chia tay”. Kết luận này được các nhà khoa học Mỹđưa ra sau khi nghiên cứu 20 triệu đôi nhiễm sắc thể thuộc bộ genđơn bội của người, tinh tinh, khỉ gorila,đườiươi và khỉ macao qua đó có thể xây dựng hình ảnh của loài người tiền sử cổ xưa nhất thuộc họ người. Tuy nhiên, kết quả trên không phảiđược tất cả các nhà nhân chủng học thừa nhận. “Chúng ta chưa thể tiếp cậnđược những đại diện cổ xưa nhất của loài người chừng nào chưa phát hiệnđược những hóa thạch 10 đến 5 triệu năm tuổi, là khoảng thời gian mà tổ tiên sau cùng của loài người tồn tại ”, Pascal Picq một PGS người Pháp nói. “Đó là cách thức duy nhất để hiểuđược sự tiến triển của các đặc tính. Sự phân nhánh các chủng động vật có thể phức tạp hơn chúng ta nghĩ rất nhiều”. Vậy là con người phải tiếp tục chờ đợi để biếtđược những tổ tiên của mình là ai, nhưng cuốn sách về nhân chủng học đã viết những trang mới.

Nguồn: KH&ĐS, số 72, trang 7