Vai trò cầu nối khoa học, công nghệ
Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, cùng với việc thực hiện sắp xếp tinh gọn tổ chức, bộ máy, Cơ quan Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tiến hành đổi mới phương thức hoạt động thông qua cơ cấu lại bộ máy, chủ động đề xuất và thực hiện các hoạt động tư vấn phản biện và giám định xã hội.
Các nhà khoa học tham quan Bảo tàng Di sản các nhà khoa học Việt Nam tại tỉnh Phú Thọ.
Nhiều năm qua, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tích cực tham gia đóng góp ý kiến vào nhiều đề án, chương trình, chính sách phát triển kinh tế-xã hội ở cả Trung ương và địa phương. Nhiều hội thảo tư vấn, phản biện được tổ chức công phu, bài bản như phản biện, góp ý xây dựng luật, nghị định, đề án quy hoạch tỉnh, quy hoạch phát triển công nghệ cao, các chương trình mục tiêu quốc gia, đã mang lại giá trị thực tiễn và được cơ quan quản lý tiếp thu, đánh giá cao.
Theo Tiến sĩ Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam: Phát huy vai trò thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật ở Trung ương và địa phương đặc biệt chú trọng công tác tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức khoa học, công nghệ; tích cực hưởng ứng, chỉ đạo các hội thành viên, các tổ chức khoa học, công nghệ trực thuộc tham gia các cuộc vận động, phong trào thi đua; phối hợp với các tổ chức thành viên khác của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp thực hiện hoạt động giám sát, phản biện xã hội, góp phần tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Nhiều nhiệm vụ nổi bật được Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam triển khai như: Góp ý quy hoạch tổng thể cảng hàng không, sân bay toàn quốc; góp ý quy hoạch mạng lưới đường bộ, đường sắt, xây dựng đường sắt tốc độ cao bắc- nam… Hoạt động này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng hoạch định chính sách, mang lại lợi ích cho đất nước, mà còn thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm xã hội của đội ngũ trí thức khoa học, công nghệ.
Trên phương diện hợp tác quốc tế, một trong những dấu ấn nổi bật của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam là tham gia và giành được nhiều giải thưởng cao quý tại các triển lãm, hội chợ công nghệ quốc tế. Tại Triển lãm quốc tế về sáng chế và công nghệ (ITEX 2024) tổ chức ở Kuala Lumpur (Malaysia), các sản phẩm tiêu biểu của học sinh, sinh viên Việt Nam dưới sự bảo trợ của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã giành được một giải đặc biệt và ba huy chương vàng. Tiếp đó, đoàn Việt Nam cũng gây ấn tượng mạnh tại Hội chợ quốc tế về phát minh sáng chế Seoul (SIIF 2024, Hàn Quốc), giành giải Grand Prize - giải cao nhất tại sự kiện cùng ba huy chương vàng khác.
Vừa qua, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã triển khai việc rà soát, sáp nhập, tinh gọn và giải thể một số đơn vị thành viên, tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc. Một trong những thuận lợi sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức là bộ máy của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã gọn nhẹ và tập trung hơn. Việc sáp nhập những đơn vị có chức năng tương đồng đã giúp giảm sự chồng chéo trong hoạt động, nâng cao chất lượng phối hợp nội bộ và tối ưu hóa nguồn lực.
Để nâng cao hiệu quả hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam trong tình hình mới, theo Tổng Thư ký Nguyễn Quyết Chiến, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cần đổi mới phương thức hoạt động thông qua việc hoàn thiện lại cơ cấu tổ chức của các đơn vị theo chức năng, nhiệm vụ rõ ràng, tránh chồng chéo. Đồng thời, nâng cao năng lực quản lý, điều hành của các cấp hội, đặc biệt là ở địa phương, qua đó tạo sự liên kết chặt chẽ, nhất quán từ Trung ương đến cơ sở; tiếp tục phát huy vai trò là cầu nối giữa trí thức khoa học, công nghệ với Đảng, Nhà nước bằng cách đẩy mạnh các hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội chất lượng, hiệu quả. Thúc đẩy các hội thành viên chủ động tham gia vào quá trình xây dựng chính sách, đóng góp ý kiến khoa học cho các chương trình phát triển kinh tế-xã hội trọng điểm của địa phương và quốc gia, nâng cao vị thế và tiếng nói của đội ngũ trí thức trong hoạch định chiến lược phát triển của đất nước.
Trong thời đại chuyển đổi số, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cần ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số trong tổ chức và vận hành hoạt động như xây dựng cơ sở dữ liệu số về đội ngũ trí thức, triển khai các nền tảng trực tuyến phục vụ hội thảo, kết nối và chia sẻ tri thức...
Việc đồng bộ hóa các giải pháp từ tổ chức bộ máy, đổi mới nội dung hoạt động, phát huy sức mạnh của đội ngũ trí thức khoa học công nghệ, đến ứng dụng công nghệ và mở rộng hợp tác quốc tế, chính là nền tảng để Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò nòng cốt, đồng hành cùng đất nước trong thực hiện mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Bài, ảnh: THANH TÙNG và KIM OANH
