TS Trịnh Văn Thiện - Nhà khoa học của nhà nông

Trước thời điểm dự chương trình Tự hào nông dân Việt Nam năm 2025, TS Trịnh Văn Thiện, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hải Phòng, Chủ tịch Hội Nông dân TP Hải Phòng đã có những chia sẻ nhiều tâm huyết với PV Tri thức và Cuộc sống khi ông vừa là nhà quản lý, vừa là nhà khoa học của nhà nông.

TS Trịnh Văn Thiện, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Hải Phòng.

TỪ NHỮNG ĐỀ ÁN PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP GIÚP, NÔNG DÂN CẢI THIỆN ĐỜI SỐNG

Mấy ai biết rằng, TS Trịnh Văn Thiện là người đã góp công tìm lối đi cho thương hiệu vải thiều Thanh Hà, thông qua các đề án phát triển cây vải thiều, nghiên cứu ứng dụng các giải pháp khoa học. Ông chia sẻ: "Để phát triển thương hiệu vải Thanh Hà, việc đầu tiên phải quy hoạch vùng trồng tập trung, phát triển sản xuất theo hướng hàng hóa, chuyển giao khoa học công nghệ để tạo ra đột phá trong sản xuất."

Có thể nói sự nghiệp của ông là “duyên nghiệp với nhà nông”. Sinh ra và lớn lên tại xã Thanh Tân (huyện Thanh Hà, Hải Dương cũ, nay là xã Thanh Hà, TP Hải Phòng) – một vùng quê nổi tiếng gắn với các cây ăn quả đặc sản như vải thiều Thanh Hà, ổi và nhiều loại cây ăn quả khác.

Dù theo học ngành tài chính, kế toán nhưng ông chọn về quê công tác, lần lượt giữ các chức vụ Phó Chủ tịch Thường trực UBND huyện Thanh Hà (2015-2019), Chủ tịch UBND huyện Thanh Hà (2019-2020), Bí thư Huyện ủy Thanh Hà (2020-2023), Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Hải Dương và hiện đang giữ chức vụ Chủ tịch Hội Nông dân TP Hải Phòng.

Trong giai đoạn giữ các vị trí lãnh đạo chủ chốt tại huyện Thanh Hà, TS Trịnh Văn Thiện đã trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, tham gia xây dựng nhiều đề án phát triển các sản phẩm chủ lực theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, mở rộng vùng sản xuất. Bản thân ông đã chủ trì xây dựng và trực tiếp chỉ đạo triển khai thực hiện đề án “Xây dựng đường ra đồng và nội đồng trên địa bàn huyện Thanh Hà cũ, giai đoạn 2016-2020”.

Nói về đề án này, TS Trịnh Văn Thiện cho biết, trong thời gian dài những cây vải Thanh Hà cũng như các nông sản khác còn trồng phân tán trong dân, chưa có chiến lược mở rộng, quy hoạch vùng, cũng như xúc tiến tiêu thụ một cách bài bản, tăng nguồn thu nhập cho người dân.

“Lúc đó tôi nghĩ khi mở rộng diện tích trồng, quy hoạch vùng trồng vải sẽ phải tính ngay đến chiến lược mở đường vào vườn, để người dân và xe tải lớn nhỏ đều đi được thuận lợi. Khi xây dựng đề án, tôi cùng Ban Thường vụ Huyện ủy Thanh Hà cũ chỉ đạo nhân dân làm tất cả các con đường ra đồng, nội đồng. Các tuyến đường được trải bê tông cứng, mặt đường rộng từ 3 -5m chiều ngang để xe cộ thu mua vải thiều và nông sản khác đến tận đầu bờ, đồng thời tiết kiệm tối đa công sức, nhân công cho người trồng vải", ông Thiện cho biết.

TS Trịnh Văn Thiện còn hướng tới việc phát triển nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái và du lịch trải nghiệm. Trong giai đoạn 2021-2025, ông là người đã xây dựng và chỉ đạo triển khai hai đề án: “Phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030” và đề án “Phát triển vùng cây ăn quả theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP gắn với du lịch sinh thái, xuất khẩu, giai đoạn 2021 – 2025”.

Nhờ các đề án này, đến cuối năm 2024, toàn huyện Thanh Hà cũ đã nâng cao chất lượng nông sản cho khoảng 7.121 ha cây ăn quả, trong đó 3.282 ha trồng vải, 1.918 ha ổi, 563 ha chuối, 385 ha quất, 226 ha bưởi, còn lại là các loại cây ăn quả khác. Toàn huyện hiện có 237 vùng sản xuất cây ăn quả tập trung với 2.933 ha. Tại các vùng sản xuất tập trung, các xã thành lập tổ sản xuất, tổ hướng dẫn, giám sát các hộ dân áp dụng quy trình sản xuất an toàn. Đến nay, khu vực Thanh Hà cũ có 1.006 ha cây ăn quả được chứng nhận an toàn VietGAP, GlobalGAP, trong đó có 891 ha đạt chuẩn VietGAP (480 ha vải, 331 ha ổi, 80 ha bưởi) và 115 ha vải đạt chuẩn GlobalGAP. Riêng sản phẩm vải thiều Thanh Hà đã được xuất khẩu đi nhiều nước như: Nhật Bản, Thái Lan, Mỹ, Australia…

Từ vùng sản xuất cây ăn quả chuyên canh, huyện Thanh Hà cũ đã hình thành một số mô hình du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm. Điểm nhấn về du lịch sinh thái gắn với vùng cây ăn quả ở đây chính là du lịch sinh thái sông Hương thu hút hàng trăm đoàn khách du lịch mỗi năm.

Điển hình là hình thành được các vùng sản xuất vải theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP gắn với du lịch sinh thái, xuất khẩu như: Tiểu vùng du lịch sinh thái miệt vườn khu Đồng Mẩn - Đồng Quao, gắn với tham quan trải nghiệm đi thuyền trên 2,5 km sông nội đồng uốn lượn bao quanh, đi bộ ngắm cảnh và trải nghiệm hái vải; vùng sản xuất vải xuất khẩu xã Thanh Sơn, gắn với tham quan Cây vải thiều Tổ có tuổi đời gần 200 năm và trải nghiệm đi thuyền ngắm cảnh miệt vườn vải thiều dọc 2 bên bờ sông nội đồng khu vực sông Cống Gừng, xã Thanh Sơn.

Vùng sản xuất ổi, chuối, mít, táo tập trung Thanh Xuân gắn với tham quan vườn cây ăn trái và trải nghiệm hái quả, khai thác đặc sản rươi, cáy tại khu vực bãi ngoài đê thôn Xuân Áng…

ĐẾN SÁNG KIẾN CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG NÔNG NGHIỆP

TS Trịnh Văn Thiện cho biết, trong quá trình công tác, ông hay tìm tòi và kiên trì xây dựng, thực hiện phong trào viết và áp dụng sáng kiến kinh nghiệm. Hàng năm đều có sáng kiến kinh nghiệm được Hội đồng khoa học công nghệ đánh giá xếp loại, những sáng kiến kinh nghiệm này có tính ứng dụng cao, được áp dụng vào thực tiễn công, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng của địa phương và phát triển công tác Hội và phong trào nông dân.

Năm 2024, TS Trịnh Văn Thiện có sáng kiến tham mưu hiệu quả các chương trình, nghị quyết về chuyển đổi số và chỉ đạo triển khai, thực hiện hiệu quả trong công tác xây dựng tổ chức Hội Nông dân trong sạch, vững mạnh.

Năm 2025, TS Trịnh Văn Thiện còn là đồng tác giả của sáng kiến "Một số giải pháp đẩy nhanh tốc độ cài đặt, kích hoạt và sử dụng nền tảng số nông dân Việt Nam". Nhờ vậy, Hội Nông dân tỉnh Hải Dương cũ đã đứng trong top 5 tỉnh có số lượng tài khoản cài đặt cao nhất cả nước. Sau khi cài đặt, cán bộ, hội viên nông dân thường xuyên truy cập, sử dụng Nền tảng số Nông dân Việt Nam như theo dõi tin tức, tra cứu một số văn bản của Trung ương Hội ban hành, theo dõi thông tin nông sản, nhắn tin...

TS Trịnh Văn Thiện là hình mẫu của một người lãnh đạo tận tâm, sáng tạo, và luôn khát khao phát triển nông nghiệp Việt Nam theo hướng bền vững, hiện đại, kết hợp hài hòa giữa sản xuất và bảo vệ môi trường, đồng thời tạo ra những cơ hội mới cho người nông dân vươn lên.