Trẻ còi xương vì... bụ bẫm

Nhầm khái niệm

Là ngườiđượcbạn bè đánh giá là mát tay nuôi con, chị Nguyễn Thị Tĩnh (Khách sạn Nikko - Hà Nội) rất bất ngờ khi nghe bác sĩ nói con chị bị còi xương. Thằng bé kháu khỉnh, bụ bẫm, chỉ có điều, gần một năm tuổi màlưathưavài sợi tóc. Đặc biệt, phía sau gáy thì nhẵn thín.

Bác sĩ Lê Quang Hào (Trung tâmTưvấn Dinh dưỡng, Viện Dinh Dưỡng) cho biết, mỗi ngày Trung tâm tiếp nhận khoảng 200 trẻ đến khám vì còi xương, trong đó số lượngtrẻ bụ bẫm tươngđối nhiều. Thực ra, hiện tượngtrẻ bụ bẫm mà vẫn bị còi xươngrất hay gặp, nhưnglại khôngđượcphát hiện sớm mặc dù dấu hiệu nhận biết rất rõ ràng: tóc mọclưathưa, đặc biệt là rụng tóc theo hình vành khăn ở phía sau đầu, bẹp đầu, dô trán..., ngủ không yên giấc, khóc dạ đề, có trẻ thậm chí khóc cả ngày lẫnđêm... Khi có những biểu hiện đó, dù trẻ béo hay gầy thì đều phải nên đi khám để phát hiện nguyên nhân và điều trị nếu cần thiết. Điều này không liên quan gì nhiều đếncơđịa, mà chủ yếu do thói quen và môi trườngsống. Những trẻ hay bị nhốt trong nhà, không ra ngoài nắng, phải ăn bột sớm... là những trẻ rất dễ bị còi xương.

Phòng bệnh bằng thực phẩm và tắm nắng

Khi nói tới còi xương, nhiều ngườinghĩ rằng “còi” nghĩa là bé nhỏ, nhẹ cân. Thực tế không phảinhưvậy. Một đứa trẻ bị thiếu cân sẽđượcchẩn đoán là suy dinh dưỡng, còn thuật ngữ còi xươngđượcdùng để chỉ hiện tượngmềm và yếu xươngdo rối loạn canxi do thiếu hụt vitamin D hoặc do rối loạn chuyển hóa vitamin D trongcơthể, khiến quá trình hấp thu canxi và photpho bị ảnh hưởng. Lúc đầu, bệnh thể hiện bằng các triệu chứng của hệ thần kinh (ra nhiều mồ hôi, kể cả banđêm; trẻ kích thích khó ngủ, hay giật mình; rụng tóc gáy…). Trẻ thườngchậm phát triển vận động (cổ mềm, chậm biết lẫy, biết bò…). Các biểu hiện loạn dưỡngxươngbao gồm: thóp chậm liền, bờ thóp mềm, cóbướutránbướuđỉnh, chậm mọc răng, xươngchi cong. Nếu khôngđượcđiều trị, trẻ sẽ chán ăn, suy dinh dưỡng, dễ bị viêm phổi.

Hai nguồn cung cấp vitamin D chính chocơthể là thức ăn và tắm nắng: vitamin D trong thực phẩm (cá thu, cá hồi, cá trích, các sản phẩm từ sữa...)đượchấp thu qua ruột vào máu, còn tắm nắng giúp da tự tổng hợp vitamin này. Để phòng bệnh, ngay khi có thai, các bà mẹ cần ăn uống đầy đủ, ra ngoài trời nhiều hoặc uống vitamin D liều 100.000 – 200.000 UI/lần khibướcvào tháng thứ 7. Sau khi sinh, cần cho trẻ thườngxuyên sinh hoạt ngoài trời và tắm nắng hợp lý. Nên cho trẻ tắm nắng vào sáng sớm, thời lượngtăng dần, tránh ánh nắng chiếu vào mắt. Việc tắm nắng sau lớp cửa kính sẽ không mang lại tác dụng gì vì tia cực tím không thể xuyên qua kính.

Có thể bổ sung vitamin D cho trẻ bằng cách: uống 400-800 UI vitamin D/ngày, đều đặn cho tới khiđược18 tháng. Hiện trên thị trườngcó các loại vitamin DnhưInfadin (vitamin D2 tan trong dầu, mỗi giọt chứa 800 UI), hoặc Sterogyl (vitamin D2 tan trong cồn, mỗi giọt chứa 400 UI). Tốt nhất là cho trẻ uống thuốc này trướcbữa ăn (1 giọt Infadin hay 1-2 giọt Sterogyl), trộn với một chútnướchoặc sữa và cho uống bằng thìa. Hoặc có thể bổ sung một liều 200 000 UI vitamin D một lần mỗi 6 tháng (theo chỉ dẫn cụ thể của bác sĩ). Ngoài ra, duy trì một chế độ ăn đa dạng, với đầy đủ các thực phẩm giàu canxin và dầu mỡ.   

Theo bác sĩ Hải, canh cua là một trong những món ăn cung cấp canxi tốt nhất. Nhưngviệc ăn tăng các thức ăn giàu canxi cũngchưachắc đã giải quyếtđượcvấn đề còi xương, bởi điều đó phụ thuộc vào khả năng hấp thụ canxi của từng người.

Nguồn: KH&ĐS Số 71 Thứ Hai 4/9/2006