Trào ngược dạ dày - thực quản

Thắc mắc của bạn Vũ Thị H., được BS Nguyễn Bạch Đằng giải đáp sau đây. Mời các bạn cùng đọc.

Bệnh trào ngược dạ dày - thực quản (GERD) là một vấn đề lâm sàng rất thường gặp, đó là hiện tượng trào ngược dịch vị từ dạ dày lên thực quản, có khi lên tận miệng mà người bình thường không có. Nếu sự trào ngược không lên đến miệng thì người bệnh dễ bỏ qua không nhận thấy, chỉ đến khi có hậu quả viêm thực quản mới biết.

Triệu chứng của bệnh có một số biểu hiện như nóng rát, ợ chua, ợ khan, ợ hơi, đầy bụng, sôi bụng, ấm ách, ăn mau no… Tuy nhiên, cần lưu ý là bệnh có các biểu hiện không điển hình như đau ngực, đau thượng vị, buồn nôn và rất nhiều biểu hiện ở phổi (ho mạn tính, hen, hít sặc, xơ hoá phổi, viêm phổi tái diễn), biểu hiện ở thanh quản (khàn tiếng, cảm giác vướng ở cổ, đau họng, viêm thanh quản sau….).

Nguyên nhân gây bệnh chưa được xác định chính xác, song có một số yếu tố hay được nhắc đến đó là sự rối loạn trương lực cơ vòng thực quản, rối loạn trương lực co bóp dạ dày, ngoài ra còn một số yếu tố khác nữa như thiếu hụt dịch vị và enzym tiêu hoá làm thay đổi môi trường pH trong dạ dày đặc biệt là sự tăng tiết axit. Bệnh được chẩn đoán dựa vào khám lâm sàng, nội soi dạ dày - thực quản và chụp xạ hình.

Các mục tiêu của việc điều trị một bệnh nhân bị trào ngược dạ dày - thực quản là: làm mất các triệu chứng ở bệnh nhân; chữa lành tình trạng viêm thực quản nếu có; ngăn ngừa trít hẹp, sướt trợt niêm mạc và loét tái phát; duy trì hiệu quả điều trị. Do đó, cho đến nay,có rất nhiều thuốc được đưa vào sử dụng điều trị.

Tuỳ theo tình trạng bệnh nhân mà bác sĩ sẽ chỉ định thuốc hợp lý, trong đó được nhắc đến nhiều nhất là các thuốc ức chế bơm proton (emeprazol, lansoprazol, pantoprazol, rabeprazol, esomeprazol), ngoài ra có thể dùng các thuốc điều hoà vận động cơn thắt thực quản (metoclopramid, domeperidon…) thuốc làm giảm tác dụng của dịch trào ngược.

Hiện nay, việc điều trị với thuốc ức chế bơm proton đạt thành công nhất, trong đó có khoảng nửa số bệnh nhân có thể duy trì sự thành công chỉ cần điều trị bằng thuốc ức chế bơm proton cách này hoặc dùng một loại kháng thụ thể H2. Đặc biệt, bên cạnh việc dùng thuốc thì việc duy trì chế độ ăn uống sinh hoạt hợp lý sẽ góp phần quan trọng trong việc điều trị bệnh lý trào ngược dạ dày - thực quản, mỗi bữa không nên ăn quá nhiều, nên ăm làm nhiều bữa, 4 – 5 bữa mỗi ngày, mỗi bữa ăn ít một; không nên ăn chất lỏng, nên ăn đặc, khô; sau khi ăn không nằm ngay, ngồi ở tư thế cúi ra phía trước… nằm ngủ ở tư thế kê đầu cao; bỏ dùng hẳn một số chất làm giảm trương lực cơ vòng: thuốc lá, cà phê, chất mỡ, nước khoáng có hơi; ăn chậm, nhai nát kỹ, tránh nuốt hơi vào dạ dày; không được dùng một số thuốc làm giảm trương lực cơ vòng dưới thực quản như estrogen, progesteron, anticholinergic, barbituric, ức chế canxi, diazepam, theophyllin. Chỉ phẫu thuật khi điều trị nội khoa không khỏi và khi có biến chứng nặng nề.

Trường hợp của mẹ bạn nên đến khám ở khoa tiêu hoá của các bệnh viện để được khám và điều trị một cách hợp lý.