Trang phục truyền thống của phụ nữ Pà Thẻn

Trang phục truyền thống của phụ ngữ Pà Thẻn gồm có: váy, áo, khăn quấn đầu và thắt lưng. Màu sắc chủ đạo trong trang phục ở đây là màu đỏ tươi cho nên các dân tộc xung quanh thường gọi họ là “Mèo Đỏ”. Dân tộc Pà Thẻn quan niệm màu đỏ là màu của lửa, màu của ánh sáng. Thần lửa là vị thần thiêng liêng nhất của dân tộc.

Váy ( két tinh): là loại váy tấm có chiều dài khoảng 0,80-1,2m, độ rộng 1,8m. Phần giáp với cạp váy được xếp thành nhiều nếp. Có thể chia các phần trang trí trên thân váy thành 5 phần theo chiều dọc: hai phần ngoài chỉ là vải đen, không có trang trí, khi mặc phần này sẽ được vắt chồng lên nhau về phía dưới, đuôi áo sẽ che khuất phần này. Tiếp đến là phần được trang trí rất nhiều, vải đỏ là chủ đạo, vải trắng xen kẽ những dải thêu hoa văn hình chân vịt, rắn nước, cây cầu, quả trám… đan xen nhau. Phần ở giữa được chia làm 2 mảng: nửa trên để nền đen, không có trang trí; nửa dưới màu đỏ và cũng được thêu hoa văn bởi các hình đặc trưng như phần trên.

Áo ( kẹ ợ): là loại áo dùng cho cả bốn mùa, mặc trong ngày thường cũng như trong những dịp hội hè. Áo được may theo kiểu không cổ, khi mặc hai thân vắt chéo nhau. Thân sau dài 1,3m che dài quá mông. Hai bên là cánh áo (kết tệ ợ) dài 40cm. Cách trang trí trên trang phục của phụ nữ hầu như không giống với bất cứ một kiểu áo nào của các dân tộc khác. Thân áo, cánh áo được trang trí bởi các hoa văn hình tam giác đều, hình chữ nhật, có màu trắng bằng cách ghép vải, và dệt thành các đường kẻ sọc tượng trưng hình con rắn nước được dệt bằng những sợi chỉ màu xanh. Mọi công đoạn như vậy đều là rất cầu kỳ và chính xác. Sau lưng áo có các hạt cườm được sâu bởi các sợi chỉ xanh, đỏ và đính vào áo. Tayáo (tơ sơ ợ) được ghép bằng 2 mảnh vải có màu đỏ và đen. Màu đỏ dùng vào mặt trên của tay áo có trang trí các hoa văn. Mặt dưới của tay áo là mảnh vải màu đen không có hoa văn.

Khăn quấn đầu có hai lớp: lớp quấn đệm (ket sooc quóng) là tấm vải được nhuộm đen (màu chàm) có độ dài 4-6m, rộng 5cm, được vấn nhiều vòng xung quanh đầu, tạo thành một vành rộng như cái nón. Lớp quấn ngoài (sị chinh) có độ dài từ 1,5m-2m, độ rộng từ 10cm-12cm được gấp làm đôi. Lớp khăn ngoài là tấm vải có 3 màu: màu đỏ xen kẽ màu trắng và màu xanh. Khăn được trang trí bởi hoa văn hình tam giác trông rất lộng lẫy và bắt mắt. Ở hai đầu khăn được làm tua rua bằng các sợi chỉ xanh đỏ dài từ 20-30cm, thả dọc xuống đối xứng nhau qua vành khăn.

Thắt lưng ( tơ lế toòng) có hai loại: nếu là phụ nữ chưa chồng thì dùng thắt lưng trắng, có độ dài 2,5m, rộng 5cm, được quấn một vòng vào eo tạo thành hình tròn, hai đầu dây thắt lưng hướng về phía trước mặt. Phụ nữ đã lấy chồng thì trước khi về nhà chồng, thắt thêm vào dây lưng màu đen. Rồi từ đó trở đi chỉ dùng thắt lưng màu đen và bỏ thắt lưng màu trắng. Thắt lưng của phụ nữ Pà Thẻn không có trang trí gì.

Đồ trang sức thường được làm bằng bạc trắng. Những đồ trang sức này hiện nay phụ nữ Pà Thẻn chỉ dùng để điểm trang vào những dịp hội hè, cưới xin và các hoạt động cộng đồng. Ngày thường họ chỉ đeo hoa tai. Các đồ trang sức gồm có: vòng cổ ( a lắng), vòng tay ( a le pô) và hoa tai ( a lam zô). Ngoài ra còn có túi đeo cũng được coi như vật vật trang sức đối với phụ nữ Pà Thẻn khi xuống chợ hay đi chơi xa và là vật không thể thiếu khi cô dâu về nhà chồng.

Trang phục truyền thống của phụ nữ Pà Thẻn có giá trị thẩm mỹ rất cao. Là sự kết tinh của thành quả lao động chân tay và óc sáng tạo của con người. Ngoài ra trang phục nữ Pà Thẻn với màu sắc chủ đạo là màu đỏ tươi giúp cho ta dễ nhận biết khi nhìn từ xa. Hơn nữa việc duy trì trang phục truyền thống còn góp phần vào việc gìn giữ bản sắc văn hoá dân tộc, nhằm bảo tồn những giá trị văn hoá vật thể trong cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam .