Trái đất sắp có thêm một đại dương mới

Công trình của núi lửa

Ngày 14/ 9/2005, một trận động đất mạnh do núi lửa phun trào xảy ra trong vùng sa mạc Afar (Ethiopia). Rất nhiều vết nứt đã xuất hiện trên mặt đất, trong đó có những vết rộng tới cả mét. Nh ưng điều ngạc nhiên chỉ được phát hiện 3 tuần sau đó. Một vết đứt gẫy dài tới 60km và có những đoạn rộng tới 8m đã hình thành nhanh đến không ngờ. Những quan sát sau đó bằng vệ tinh do các nhà khoa học Anh và Ethiopia tiến hành đã cho thấy vết đứt gẫy vẫn tiếp tục phát triển không ngừng với tốc độ đáng nể. Cho đến tháng 7 năm nay, ng ười ta đã đề cập đến khả năng nó có thể v ươn tới Biển Đỏ, tách rời một phần lớn diện tích của Ethiopia và Eritrea ra khỏi phần còn lại của châu Phi và biến chúng thành những hòn đảo nằm trong lòng một đại d ương mới. Đại d ương này sẽ nối liền với Biển Đỏ. Tất nhiên, đó không phải là sự kiện sẽ xảy ra trong ngày một ngày hai mà là một quá trình kiến tạo địa lý vĩ đại có thể cần tới cả triệu năm để hoàn thành. Nh ưng kết quả sẽ là một bề mặt trái đất với sự phân bố các phần lục địa và đại d ương khác hoàn toàn so với ngày nay.

Vết đứt gẫy lớn nhất trong hàng trăm năm qua

Những hình ảnh do vệ tinh Envisats cung cấp cho thấy vết đứt gẫy này có quy mô lớn nhất từ năm 1970, hoặc thậm chí là từ hàng trăm năm tr ước đó. Nó làm lộ ra những cấu trúc địa tầng rất sâu bên d ưới mặt đất, n ơi mà một số tầng kiến tạo hình thành nên châu Phi đang tách dần khỏi nền lục địa Arập, khiến cho vỏ trái đất căng ra và mỏng đi. Vết đứt đi đến đâu, các khối đá nóng chảy trong lòng đất cứng lại đến đó, tạo ra một dải đáy đại d ương mới.

Đây là lần đầu tiên các nhà khoa học sử dụng ảnh vệ tinh để nghiên cứu những quá trình biến đổi địa chất c ơbản đằng sau các vết đứt gẫy. Các biến đổi cấu trúc của bề mặt trái đất vẫn xảy ra liên tục với tốc độ chậm trong h ơn 2 triệu năm qua, nh ưng đôi khi, động đất và núi lửa phun trào sẽ tạo ra những đột biến trong quá trình này. Trận động đất năm ngoái ở Afar chính là một b ước ngoặt nh ưvậy. Chỉ có điều, nó là b ước ngoặt ch ưa từng thấy trong lịch sử ngành nghiên cứu địa lý trái đất hiện đại. Theo tính toán của các nhà khoa học, ít nhất 2,5km khối đá magma nóng chảy đã tràn vào lòng vết đứt gẫy. Khối l ượng vật chất này có thể phủ kín một diện tích đất t ương đ ương với 2000 sân vận động Wembley của London.

Nguồn: KH&ĐS Số 61 Thứ Hai 31/7/2006