Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ sáu, 10/07/2009 16:43 (GMT+7)

Tiến bộ trong chẩn đoán sớm ung thư đường mật

Biểu hiện lâm sàng của bệnh thường ở giai đoạn trễ

Hệ thống đường mật xuất phát từ các đường mật nhỏ trong gan, chúng tụ lại vào hai ống mật ngoài gan (ống gan phải và ống gan trái), rồi hai ống gan này nối lại tạo thành ống gan chung, khi ống túi mật đổ vào thì trở thành ống mật chủ. Ống mật chủ sẽ đổ ra tá tràng (ruột non), đây cũng là nơi đổ ra của ống tuyến tụy, vị trí này rộng nên được đặt là bóng Vater.

Người ta chia ung thư đường mật thành các loại: ung thư túi mật, ung thư đường mật ngoài gan và ungthư bóng Vater. Đối với ung thư đường mật trong gan thì người ta xem đó là ung thư gan nguyên phát. Tuy nhiên, gần đây các chuyên gia lại xếp theo một cách mới: ung thư đường mậtchỉ tất cả ung thư xuất phát từ đường mật cả trong gan lẫn ngoài gan và loại trừ ung thư túi mật hay ung thư bóng Vater. Vì về mặt biểu hiện thì ung thư túi mật hay bóngVater có một tiến trình bệnh riêng biệt vì nó chỉ làm tắc một phần hệ thống dẫn lưu mật. Ung thư đường mật về mặt mô học là sự loạn sản của các tế bào thượng mô củađường mật (tức lớp tế bào lót mật trong).

Trong phần lớn các trường hợp thì ung thư đường mật không có triệu chứng gì khi khối u chưa làm tắc dẫn lưu của hệ thống mật, khi có gây tắc nghẽn đường mật sẽ biểu hiện vàng da nhưng không đau. Như vậy, triệu chứng của ung thư đường mật là tình trạng tắc mật giống như trong sỏi mật, trong một số trường hợp thì khó mà phân biệt nếu không có các xét nghiệm hỗ trợ. Theo các chuyên gia, triệu chứng phổ biến nhất của ung thư đường mật là ngứa (chiếm 66% các trường hợp), đau bụng (30 – 50% các trường hợp), sụt cân (30 - 50%) và sốt (20%). Đau được ghi nhận ở vị trí một phần tư trên phía bên phải bụng. Viêm đường mật ít khi hiện diện cùng tổn thương ung thư, nếu ung thư đường mật xuất hiện trên đường mật viêm xơ hóa thì tình trạng tắc mật sẽ nhiều hơn nhưng triệu chứng toàn thân thì ít có. Phân bạc màu và nước tiểu sậm màu là những triệu chứng của tình trạng tắc mật. Khi người bệnh đến bác sĩ thì bệnh thường đã ở giai đoạn muộn, người ta ghi nhận được triệu chứng vàng da (90% các trường hợp), gan to (25 - 40%), khối u ở hạ một phần tư trên bên phải (10%), có thể sờ được túi mật (do tắc đường mật ở đoạn sau ống túi mật đổ vào ống mật chủ). Trong trường hợp ung thư đường mật trong gan biểu hiện hoàn toàn khác biệt, người bệnh ít khi vàng da mà là bệnh sử đau bụng ở hạ sườn phải và sụt cân kèm theo tăng lượng phophatase kiềm trong máu.

Xét nghiệm giúp chẩn đoán ung thư đường mật

Về mặt lâm sàng người ta sử dụng tam chứng (ba triệu chứng): tắc mật, đau bụng và sụt cân để nghingờ một trường hợp bệnh lý ác tính của hệ gan mật hay tụy tạng. Tuy nhiên, việc chẩn đoán phân biệt với bệnh khác rất khó khăn như: sỏi đường mật, hẹp đường mật lànhtính (thường là sau phẫu thuật), viêm đường mật xơ hóa hoặc ung thư tụy tạng, viêm tụy mạn gây chèn ép ống mật chủ. Ước tính khoảng một phần ba trường hợp nghi ngờ ung thưđường mật là không phải mà là ung thư từ nơi khác di căn đến hoặc tình trạng bệnh xơ hóa lành tính. Dùng các xét nghiệm sinh hóa gan thì không thể phân biệt được các tìnhtrạng trên do tất cả đều có tăng phosphatase kiềm và tắc mật (tăng bilirubin).

Để chẩn đoán được bệnh, người ta phải phối hợp các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh với các chấtđánh dấu ung thư trong máu. Cho đến nay, nhờ hiểu biết nhiều hơn về các chất đánh dấu ung thư nên việc chẩn đoán có nhiều thuận lợi hơn và các chất đánh dấu ung thư nàyngày càng dài ra.

Về mặt chuyên môn, để có thể xác định chắc chắn là ung thư, phải làm các xét nghiệm mô học, để kết luận qua kính hiển vi đây là trường hợp lành tính hay ác tính.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

GS.TSKH Nguyễn Đức Cương: Khoa học là một hành trình dài và không phải lúc nào cũng có kết quả ngay
Sinh năm 1945 tại Huế, ông là nhà khoa học hàng đầu về hàng không - vũ trụ của Việt Nam, đã có hơn nửa thế kỷ cống hiến cho ngành khoa học kỹ thuật hàng không vũ trụ. Không chỉ là người đặt nền móng cho các sản phẩm bay tiết kiệm chi phí cho Việt Nam, ông còn là người thầy tâm huyết, truyền cảm hứng và kiến thức cho nhiều thế hệ, góp phần đưa ngành hàng không Việt Nam đạt được những bước tiến mới.
Đắk Lắk: Ứng dụng AI “nghe” độ chín sầu riêng
TS. Lê Minh Tân và CN. Hoàng Ngọc Trung Nguyên (Trường Đại học Tây Nguyên) đã nghiên cứu thành công giải pháp: “Máy phân loại quả sầu riêng theo độ chín sử dụng AI phân tích âm thanh”. Giải pháp này đã đọat giải Nhì Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk (2024-2025) khu vực phía Tây.
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị quán triệt và triển khai Nghị quyết 10-NQ/TW
Sáng 30/6, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Ban biên tập vusta.vn trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị.
Một năm chính quyền địa phương hai cấp: Nhìn từ chiều sâu văn hóa làng xã
Một năm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp không chỉ là câu chuyện về tinh gọn bộ máy, tổ chức lại địa giới hành chính màcòn là phép thử về năng lực quản trị những giá trị mềm: tên làng, ký ức cộng đồng, di sản, thiết chế văn hóa, không gian tín ngưỡng và cảm giác thuộc về của người dân.