Thuốc bổ Đông y cần uống nóng

Thuốc bổ Đông y phần lớn ở dạng sợi, miếng hay lát, nhiều khi lại cắt tương đối to, do đó trước khi sắc cần đổ ngập nước trên mặt thuốc. Cho thuốc vào trước, sau cho tiếp nước lạnh vào ngâm khoảng 1 giờ để nước có thể ngấm được vào bên trong các vị thuốc. Về lượng thuốc cho vào mỗi lần sắc, tùy theo thang thuốc nhiều hay ít và cả yêu cầu của việc điều trị mà lương y sẽ có hướng dẫn riêng. Thông thường sau mỗi lần sắc còn lại một bát nhỏ nước thuốc khoảng 200 ml là vừa. Tuy nhiên, với lượng thuốc tương đối nhiều, hoặc thuốc có tác dụng bổ tương đối mạnh thì tùy tình hình mà tăng thêm lượng nước và số lần đun sắc cho vừa phải để tránh lãng phí thuốc.

Sắc thuốc bổ cần để lửa nhỏ nhằm cho các vị thuốc chịu nhiệt từ từ, các thành phần hữu hiệu có trong thuốc mới dễ chiết ra. Sau khi đun sôi nước thuốc, đun tiếp khoảng 30 phút mới tắt lửa, nhưng lại cần ủ thêm 5-10 phút mới chắt nước thuốc ra. Tuyệt đối khi sắc thuốc không dùng lửa to để đun sôi, vì như vậy thuốc dễ vón thành cục cứng, và các thành phần sắc ra sẽ bị phân hủy do nhiệt độ cao, làm mất hiệu quả trong điều trị.

Thông thường mỗi thang thuốc bổ cần được sắc làm 3 lần thì các thành phần bổ của thuốc mới chiết hết ra được. Khi sắc thuốc, nên dùng siêu đất vì thuốc cần sắc lâu, nếu dùng các nồi là kim loại như nhôm, sắt thì dễ sinh ra phản ứng với các thành phần phức tạp có trong thuốc, làm biến đổi tính chất và thành phần của thuốc.

Cần nắm vững liều lượng

Khi sử dụng thuốc bổ, cần biết rõ liều lượng để dùng cho hợp lý. Nhiều người nghĩ rằng đã là bổ thì cứ dùng thoải mái; thực tế hoàn toàn không phải như vậy vì liều lượng được định ra là nhằm mục đích điều trị. Việc dùng tùy tiện dễ dẫn đến tình trạng thuốc không thể hấp thụ vào cơ thể, gây ứ trệ hoặc bị đào thải ra ngoài sinh lãng phí.

Mặt khác, dùng quá nhiều có thể gây phản tác dụng, chẳng hạn khi dùng thuốc bổ âm quá nhiều sẽ tổn thương đến dương khí, ngược lại bổ dương quá nhiều sẽ làm hao tổn âm dịch… Cụ thể, dùng nhân sâm quá nhiều với liều quá lớn sẽ xuất hiện các triệu chứng đầy bụng, chán ăn, uống nhung hươu với liều cao sẽ sinh chứng nóng nhiệt, chảy máu cam…

Vì vậy, khi mới bắt đầu uống một loại thuốc nào đó cần dùng từ liều nhỏ trước, sau 2-3 ngày mà không thấy xuất hiện, hiện tượng khác thường thì sẽ tăng liều dần bằng đúng liều chỉ định của thầy thuốc.

Cách uống thuốc bổ

Uống thuốc bổ cũng cần đều đặn, đúng cách. Việc uống thuốc đúng giờ sẽ giúp cho cơ thể dễ hấp thu thuốc. Cách uống thuốc Đông y theo thói quen là hằng ngày 2 lần uống và mỗi thang 2 lần sắc, sau hòa chung, có thể cô đặc cho bớt nước để chia ra làm 2 lần uống vào sáng, tối.

Thuốc bổ sắc nhiều lần hơn, tức 3 lần/1 thang, để sau khi hòa lại chia ra làm 3 phần uống vào sáng, trưa, tối, lúc bụng đang đói, sau 30 phút mới ăn cơm (dạ dày rỗng dễ hấp thu thuốc hơn, tỷ lệ hấp thu cao, thải trừ ít). Riêng buổi tối có thể uống sau bữa ăn 2-3 giờ, hoặc vào lúc trước khi đi ngủ 30 phút đến 1 giờ. Buổi trưa cũng có thể uống vào 30 phút đến 1 giờ trước hoặc sau bữa ăn trưa, khi thức ăn cũng đã được tiêu hóa vơi đi.

Thuốc bổ cần được uống nóng (kể cả mùa hè nóng nực) mới dễ hấp thu. Nếu uống lạnh, chẳng những thuốc sẽ gây những kích thích xấu cho dạ dày, ảnh hưởng tới chức năng tiêu hóa khó hấp thu mà còn ảnh hưởng xấu đến ăn uống.