Thoát khỏi “tử thần” rắn lục

Ngày 24/7/2006, cháu Nguyễn Duy Tịnh, 13 tuổi ở Quỳnh Xuân, Quỳnh L ưu, Nghệ An vào cấp cứu tại Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) trong tình trạng thập tử nhất sinh. 8h sáng ngày 23/7, Tịnh đi cắt cỏ d ưới n ước và bị một con gì đó cắn vào chân khiến gót chân bầm tím, phù cứng. Sau đó 1 tiếng đồng hồ, toàn bộ bàn chân trái của Tịnh s ưng nề. Và mặc dù đã rất cố gắng nh ưng Tịnh rất khó nuốt khi ng ười nhà cho uống n ước. Khi lên đến Bệnh viện Bạch Mai thì đã xuất hiện nốt phỏng da ở mu chân, một vài nốt bị vỡ. Các bác sĩ cho biết, mảng da ở đây đã có hiện t ượng xuất huyết và hoại tử, nh ưng rất may là Tịnh ch ưa liệt hô hấp, c ơhoành, những biến chứng nguy hiểm có thể gây tử vong. Từ những triệu chứng trên, Tịnh được chẩn đoán ngay là bị rắn lục cắn và được chỉ định dùng huyết thanh kháng nọc rắn.

Ngày 20/7/2006, cháu Nguyễn Thị H ương, 11 tuổi ở xóm 12, Diễn An, Diễn Châu, Nghệ An bị rắn lục cắn, s ưng nề cẳng tay trái, da rộp thành mảng lan lên cổ tay và thành ngực. Sau đó H ương gần nh ưkhông ý thức được điều gì, máu chảy từ vết th ương không cầm được. H ương được chuyển vào Trung tâm chống độc- Bệnh viện Bạch Mai ngày 22/7 trong tình trạng 2 mắt và mu chân s ưng nề, xuất huyết trong c ơgáy và cổ. Cháu được tích cực cấp cứu bằng huyết thanh kháng nọc rắn và truyền máu.

Rắn lục là một loại rắn cực độc, màu xanh, th ường xuất hiện ở bãi cỏ ven sông suối, đồi núi. Ng ười bị rắn cắn nếu không được điều trị sớm và đúng cách có thể chết vì nhiều nguyên nhân. Trong đó nổi bật là do rối loạn đông máu khiến máu chảy ra không ngớt, rả rích qua vết cắn, xuất huyết d ưới da, chảy máu chân răng, không thể kìm được. Cuối cùng, bệnh nhân mất máu nhiều, suy kiệt và tử vong.

Hiện nay, chúng ta đã nghiên cứu được một số loại huyết thanh kháng độc được sử dụng trong điều trị rắn độc cắn. Ngoài huyết thanh kháng nọc rắn lục (đã được nghiên cứu, thử nghiệm thành công và đưa vào sử dụng đại trà), các nhà khoa học n ước ta đang tiến hành thử nghiệm lâm sàng 3 loại huyết thanh kháng nọc rắn hổ đất, hổ chúa, cạp nia. Mỗi loại rắn cần phải dùng một loại huyết thanh kháng độc riêng. Đối với loại rắn độc không có huyết thanh thì phải truyền máu và chế phẩm từ máu, nh ưng cách điều trị này tốn rất nhiều tiền và thời gian.

Với 2 tr ường hợp cháu Tịnh và H ương, Khoa Chống độc đã dùng huyết thanh kháng độc rắn lục do Viện Văcxin Nha Trang sản xuất. BS Phạm Duệ, Phó Giám đốc Trung tâm cho biết, chỉ vài giờ sau khi tiêm huyết thanh kháng nọc, các triệu chứng lập tức thuyên giảm, các yếu tố tiểu cầu bị giảm cũng nh ưcác yếu tố đông máu đều phục hồi rất nhanh. Đây là một thành tựu khoa học rất tiên tiến, có khả năng cứu sống ng ười bị rắn độc cắn, lại giảm sức lực và thời gian cho các cán bộ y tế. Tuy nhiên, giá thành đắt (mỗi lọ huyết thanh có giá 250.000-300.000 đồng, để điều trị một ca bị rắn cắn thì phải dùng trung bình khoảng 20 lọ) nên ch ưa được sử dụng rộng rãi, nhất là ở tuyến c ơsở.

Nguồn: KH&ĐS Số 61 Thứ Hai 31/7/2006