Thế giới nước
Bắc cực tan chảy
Trên tạp chí Science phát hành ngày 24.3.2006, một nhóm các nhà nghiên cứu Mỹ và Canada cho biết vùng biển Bering ở Bắc cực đã nóng lên đến mức điều kiện khí hậu đã đổi thay. Những con cá voi xám vốn quen sống ở vùng nước lạnh giờ tiến xa hơn lên gần Bắc cực. Những con hà mã đang chết đói trên các tảng băng trôi dần vào vùng nước quá sâu không thể kiếm được thức ăn.
Ngoài khơi Nova Scotia , lớp băng trên eo biển Northumberland đã mỏng đến mức bất ổn khiến hàng nghìn con hải cẩu xám phải bò lên những hòn đảo xa lạ để sinh sản. Bão tố và triều cường lại cuốn phăng 1.500 chú hải cẩu mới sinh ra khơi xa.
Trong khi các nhà chính trị vẫn còn tranh cãi xem hiện tượng toàn cầu nóng dần ngày nay là do con người hay thiên nhiên gây ra, báo cáo khoa học của Science là nỗ lực đầu tiên các khoa học gia dự báo chính xác nhất về hậu quả của hiện tượng toàn cầu nóng dần. Các nhà khoa học đã kết hợp các kiểu mẫu giả lập bằng máy tính về khả năng tăng nhiệt độ khí hậu với các hồ sơ về thời tiết cổ đại để đưa ra kết luận: mặt nước biển đến năm 2100 có thể dâng cao tới 6m hoặc hơn, làm phương hại đến nhiều triệu con người.
Nguy cơ phát xuất từ những dải băng đang tan chảy ở Greenland(Bắc cực) và Nam cực đã sẵn sàng thải vào đại dương những lượng nước khổng lồ. Cuối năm 2005, chuyên gia băng hà học Eric Rignot của NASA và giáo sư Pannir Kanagaratnam của Đại học Kansas khi phân tích các dữ liệu từ vệ tinh của Canada và châu Âu đã thấy rằng đảo băng Greenland không chỉ đang tan chảy mà còn tan nhanh với tốc độ gấp đôi trước đây. Chỉ trong năm 2005, Greenlandđã tan vào biển một lượng nước là 53 cu. mi. (cubic mile = dặm khối) so với 22 cu. mi. năm 1996. Một dặm khối = 4.16818183 × 109 m3 và lớn gấp 5 lần lượng nước sinh hoạt mà thành phố Los Angeles sử dụng suốt một năm!
Với 6 m nước dâng thêm, biển sẽ đe dọa các thành phố lớn như London, New York, Bombay và Tokyo . Phần lớn diện tích Hà Lan, Bangladeshvà bang Florida (Mỹ) sẽ tràn ngập nước. Ngay cả một mực nước dâng thấp hơn 6 m cũng sẽ phủ trắng những khu vực thấp như nhiều hòn đảo ở Thái Bình Dương và toàn bộ New Orleans (Mỹ).
Không phải là giả thuyết
Nghiên cứu của Goran Ekstrom và các cộng sự ở Trung tâm quan sát trái đất Lamont Doherty Earth Observatory do ĐH Harvard và Columbia đồng sáng lập, chứng minh rằng băng hà có thể phản ứng rất nhạy với các biến động thời tiết. Họ nhận ra các hoạt động địa chấn tăng vọt trong các dòng sông băng ngầm đóng vai trò thoát nước trong lòng các vỏ băng của Greenland. Những cơn địa chấn nảy sinh khi các khối băng hà tròng trành chuyển động.
Bà Bette Otto-Bliesner thuộc Trung tâm nghiên cứu khí quyển ở Colorado , chủ trì các công trình nghiên cứu vừa công bố trên Science - cho biết: "Các dải băng sẽ tan trước rồi nước biển dâng sau. Nhiệt độ toàn cầu như hiện nay đủ để băng tan nhanh". Jonathan Overpeck của ĐH Arizona khẳng định: "Tiến trình tan băng và nước biển dâng cao đều bắt nguồn từ nhiệt độ trái đất tăng. Tiến trình không thể đảo ngược, trừ phi giảm bớt lượng khí thải nhân tạo gây hiệu ứng nhà kính".
Donald Kenedy trong xã luận trên Science nhận định rằng những tranh cãi lâu nay về vấn đề hiệu ứng nhà kính chỉ là tranh cãi về chính sách chứ không phải khoa học. Nếu vai trò con người trong hiệu ứng nhà kính tương đối nhỏ thì nhu cầu giảm thiểu khí thải như nghị định thư Kyoto 1997 kêu gọi sẽ chẳng đáng kể. Mỹ và Úc đã từ chối không ký hiệp ước này.
Nhưng từ quan điểm khoa học, rõ ràng hiện tượng trái đất nóng lên gắn liền với lượng carbon dioxide trong khí quyển tăng đều, hơn 50% so với thời kỳ tiền công nghiệp. "Chưa bao giờ trong 10 triệu năm qua, độ tập trung carbon dioxide lại vượt mức hiện nay", Kenedy viết. "Hiện tượng băng tan nhanh và mực nước biển thay đổi lớn không phải là giả định mà phải xem là sự kiện chắc chắn".
Nguồn: sgtt.com.vn03/04/2006
