Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 29/03/2012 18:39 (GMT+7)

Thế giới động vật đang nổi loạn

Cả trên cạn lẫn dưới nước đều… loạn

Thế giới động vật dường như đang đảo lộn và biến đổi khác hẳn so với những quy luật tự nhiên mà ta vẫn thường thấy. Giờ đây, không có gì lạ nếu vô tình bắt gặp cảnh một con chuột đang giỡn mặt con mèo hay những con ếch nhái dám tấn công cả rắn - kẻ thù truyền kiếp của chúng. Theo nhà động vật học Andrew Wattaki (Canada), trong thế giới tự nhiên đang xuất hiện những thế hệ động vật điên loạn, hung hăng và thích bạo lực hơn hẳn cha ông chúng.

Andew đã tìm hiểu hơn 10 loài ong và 20 loài kiến ở khu vực Tây Phi để đi đến kết luận rằng chúng đang ngày càng trở nên “ghê gớm” hơn và hay tấn công con người hơn. Tại Kenya và Mozambic, nhiều loại ong bắp cày bỗng tỏ ra bị kích động dữ dội và tấn công bất cứ sinh vật nào chúng gặp. Những cuộc hành quân của kiến đỏ trước đây chỉ diễn ra vào đầu mùa mưa, nhưng nay là bất cứ khi nào. Trước đây kiến cũng chỉ tấn công những loại côn trùng khác, nhưng bây giờ chúng không tha cả con người. Số trẻ em bị ong và kiến tấn công ở Trung Phi tăng 22,4% trong 6 tháng đầu năm nay là một bằng chứng. Nhiều loài lưỡng cư ở châu Á và châu Úc cũng thay đổi hẳn tập tính. Chúng hung hăng hơn, con đực tìm mọi cách để giết tình địch còn con cái thì xơi cả trứng và con của mình ngay khi vừa đẻ ra.

Chưa hết, nhiều loài ốc sên bỗng có cơ quan sinh dục phát triển quá mức và không thể thực hiện việc truyền giống như xưa (ốc sên là loài lưỡng tính). Một số loài chim lại có những hành vi kỳ quặc như trong phim viễn tưởng: những con đực tìm cách giao phối với nhau và chê những con cái! Nhưng nghiêm trọng hơn cả là khả năng lờn thuốc của nhiều loài côn trùng. Việc con người sử dụng vô tội vạ các loài thuốc diệt côn trùng đã khiến chúng có khả năng đề kháng tốt hơn hẳn! Khoảng 6 loài châu chấu và 5 loài muỗi ở Zimbaqwe, Congo, Algerie đang thách thức mọi loại thuốc diệt côn trùng trong khi cha anh chúng không thể thực hiện được điều này.

Trên cạn đã vậy, dưới nước tình hình cũng không khá hơn. Nhiều quốc gia có truyền thống sống bằng những loài hải sản như sứa, hải sâm, sá sùng đã bị thất thu nghiêm trọng do những loài này đột nhiên sinh sản lung tung, không theo chu kỳ nhất định như trước. Hơn nữa, chúng lại cho ra đời những thế hệ con cháu kém chất lượng hơn hẳn, hoặc quá nhỏ hoặc dị dạng. Một số loài cá ngựa cũng thay đổi tập quán nuôi con: cá đực không ấp trứng và chăm con cái nữa, bỏ mặc trứng làm mồi cho các loài khác. Một số loài mực và bạch tuộc (con đực) không còn biết thả một xúc tu chứa tinh dịch (tự động tìm con cái) như xưa nữa. Giống loài của nhiều loài sinh vật vì vậy đang bị đe dọa nghiêm trọng.

Nguyên nhân do đâu?

Nạn ô nhiễm môi trường được coi là thủ phạm chính của tình trạng này.

Thật vậy, chính những chất thải và hóa chất nguy hại trong sinh hoạt và sản xuất mà con người thải ra đã gây xáo trộn nghiêm trọng thế giới muôn loài, tạo ra những thái độ hành xử tiêu cực ở nhiều loài động vật. Trên tạp chí Animal Behaviour số ra tháng 9 mới đây, đã chứng minh rằng: chính chất chì và thủy ngân mà con người sử dụng trong hoạt động khai thác đánh bắt hải sản đã làm hỏng “la bàn” trong não của một số loài chim biển, khiến chúng mất khả năng giữ thăng bằng, bị say sóng và mất phương hướng.

Chất atrazine thì làm nhiều loài cá đỏ ở Ấn Độ Dương hung hăng hơn, sẵn sàng cắn chết bạn tình ngay sau khi giao phối. Vài loài khỉ ở châu Á thì bị chất tetrachlorodibenzo - p - dioxine (TCDD) có trong thuốc trừ sâu, diệt cỏ hành hạ đến nỗi trở nên điên loạn, giết con vô cớ, đánh nhau lung tung và sẵn sàng giao phối với cá thể cùng phái. Tại nhiều vùng núi cao, tưởng chừng chất độc khôg lan đến được, hiện tượng rối loạn hành vi và sinh sản do bị nhiễm độc cũng ảnh hưởng gián tiếp đến nhiều loài. Do ăn phải những con chuột và dơi nhiễm chì, một số chim ưng trên dãy Alpes và Andes đã trở nên “trái tính”, ăn cả chim con khi quá đói, hoặc vừa đẻ trứng xong đã hất sạch trứng ra khỏi tổ…

Tại hội nghị xử lý chất độc được tổ chức mới đây tại Amsterdam, Hà Lan, hơn 200 nhà khoa học đã nhất trí đề nghị hơn 30 biện pháp cấp thời chống ô nhiễm môi trường trên diện rộng. Mục tiêu của những kế sách này không phải chỉ giúp để bảo vệ con người mà còn giúp muôn loài trở về cuộc sống bình thường. Hơn ai hết, giới khoa học hiểu rằng, một khi thế giới loài vật nổi loạn thì những hậu quả mà con người phải gánh chịu chắc chắn sẽ không hề nhỏ!

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

GS.VS. Châu Văn Minh: Tăng cường kết nối khoa học, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân
Ngày 25/10/2026, tại Hà Nội, GS.VS. Châu Văn Minh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam), đã tham dự và phát biểu tại Hội nghị khoa học “Cập nhật các tiến bộ mới trong quản lý bệnh tiêu hóa và gan mật”, kết hợp kỷ niệm 8 năm thành lập Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa, Gan mật.
TECHFEST Việt Nam 2026 đưa sản phẩm công nghệ đến gần người dân
TECHFEST Việt Nam 2026 sẽ diễn ra tại Hà Nội từ ngày 13 đến 15/11, khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố đi bộ là trung tâm với mô hình không gian mở, đưa các hoạt động trình diễn công nghệ, triển lãm sản phẩm khởi nghiệp và kết nối đầu tư đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư.
Liên hiệp Hội Thành phố Hồ Chí Minh và 7 giải pháp phát huy vai trò trí thức
Tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh là một hoạt động quan trọng nhằm phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm xã hội của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trong quá trình hoạch định chính sách, quy hoạch và triển khai các chương trình, dự án phát triển.
Đề xuất giải pháp tăng cường vai trò kết nối của VUSTA với các Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện
Ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức hội thảo đề xuất các giải pháp đổi mới cơ chế phối hợp, phát huy tối đa tiềm năng của mạng lưới 92 Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện; khẳng định quyết tâm nâng tầm vai trò cầu nối của VUSTA, biến trí tuệ đội ngũ trí thức KH&CN thành những luận cứ khoa học tin cậy phục vụ các quyết sách của Đảng, Nhà nước và MTTQ.
Đưa tri thức số về bản, giúp người dân làm chủ công nghệ
Phổ biến kiến thức khoa học, kỹ thuật chỉ thực sự phát huy giá trị khi người dân có thể vận dụng vào đời sống. Từ hoạt động giảng dạy của chuyên gia Hội Mã số Mã vạch Việt Nam trong chương trình tập huấn “Người bản số” tại Lào Cai, có thể thấy rõ cách tiếp cận lấy kỹ năng thực hành, khả năng tự chủ và an toàn trên môi trường số làm trọng tâm.
VUSTA tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại cơ sở
Nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và kỹ năng xử lý tình huống cháy, nổ cho cán bộ, nhân viên làm việc tại tòa nhà, ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức tập huấn công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ, cứu nạn. Chương trình kết hợp phổ biến quy định pháp luật với hướng dẫn kỹ năng thực hành, góp phần chủ động phòng ngừa và hạn chế thiệt hại khi có sự cố xảy ra.
Phát huy vai trò cầu nối của Liên hiệp Hội Việt Nam trong hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội
Tăng cường kết nối giữa các hội thành viên, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ với các cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tư vấn, phản biện, góp phần hoàn thiện chính sách và thúc đẩy phát triển đất nước.
Đắk Lắk: Từ chính sách đãi ngộ đến yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao
Việc HĐND tỉnh Đắk Lắk thông qua Nghị quyết quy định chính sách thu hút, hỗ trợ đào tạo phát triển nguồn nhân lực giai đoạn 2026- 2031 thể hiện sự đồng thuận cao đối với yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo nền tảng cho phát triển trong giai đoạn mới. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để chính sách đi vào cuộc sống, thu hút được người có năng lực và tạo môi trường để trí thức cống hiến.