Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 29/03/2012 18:39 (GMT+7)

Thế giới động vật đang nổi loạn

Cả trên cạn lẫn dưới nước đều… loạn

Thế giới động vật dường như đang đảo lộn và biến đổi khác hẳn so với những quy luật tự nhiên mà ta vẫn thường thấy. Giờ đây, không có gì lạ nếu vô tình bắt gặp cảnh một con chuột đang giỡn mặt con mèo hay những con ếch nhái dám tấn công cả rắn - kẻ thù truyền kiếp của chúng. Theo nhà động vật học Andrew Wattaki (Canada), trong thế giới tự nhiên đang xuất hiện những thế hệ động vật điên loạn, hung hăng và thích bạo lực hơn hẳn cha ông chúng.

Andew đã tìm hiểu hơn 10 loài ong và 20 loài kiến ở khu vực Tây Phi để đi đến kết luận rằng chúng đang ngày càng trở nên “ghê gớm” hơn và hay tấn công con người hơn. Tại Kenya và Mozambic, nhiều loại ong bắp cày bỗng tỏ ra bị kích động dữ dội và tấn công bất cứ sinh vật nào chúng gặp. Những cuộc hành quân của kiến đỏ trước đây chỉ diễn ra vào đầu mùa mưa, nhưng nay là bất cứ khi nào. Trước đây kiến cũng chỉ tấn công những loại côn trùng khác, nhưng bây giờ chúng không tha cả con người. Số trẻ em bị ong và kiến tấn công ở Trung Phi tăng 22,4% trong 6 tháng đầu năm nay là một bằng chứng. Nhiều loài lưỡng cư ở châu Á và châu Úc cũng thay đổi hẳn tập tính. Chúng hung hăng hơn, con đực tìm mọi cách để giết tình địch còn con cái thì xơi cả trứng và con của mình ngay khi vừa đẻ ra.

Chưa hết, nhiều loài ốc sên bỗng có cơ quan sinh dục phát triển quá mức và không thể thực hiện việc truyền giống như xưa (ốc sên là loài lưỡng tính). Một số loài chim lại có những hành vi kỳ quặc như trong phim viễn tưởng: những con đực tìm cách giao phối với nhau và chê những con cái! Nhưng nghiêm trọng hơn cả là khả năng lờn thuốc của nhiều loài côn trùng. Việc con người sử dụng vô tội vạ các loài thuốc diệt côn trùng đã khiến chúng có khả năng đề kháng tốt hơn hẳn! Khoảng 6 loài châu chấu và 5 loài muỗi ở Zimbaqwe, Congo, Algerie đang thách thức mọi loại thuốc diệt côn trùng trong khi cha anh chúng không thể thực hiện được điều này.

Trên cạn đã vậy, dưới nước tình hình cũng không khá hơn. Nhiều quốc gia có truyền thống sống bằng những loài hải sản như sứa, hải sâm, sá sùng đã bị thất thu nghiêm trọng do những loài này đột nhiên sinh sản lung tung, không theo chu kỳ nhất định như trước. Hơn nữa, chúng lại cho ra đời những thế hệ con cháu kém chất lượng hơn hẳn, hoặc quá nhỏ hoặc dị dạng. Một số loài cá ngựa cũng thay đổi tập quán nuôi con: cá đực không ấp trứng và chăm con cái nữa, bỏ mặc trứng làm mồi cho các loài khác. Một số loài mực và bạch tuộc (con đực) không còn biết thả một xúc tu chứa tinh dịch (tự động tìm con cái) như xưa nữa. Giống loài của nhiều loài sinh vật vì vậy đang bị đe dọa nghiêm trọng.

Nguyên nhân do đâu?

Nạn ô nhiễm môi trường được coi là thủ phạm chính của tình trạng này.

Thật vậy, chính những chất thải và hóa chất nguy hại trong sinh hoạt và sản xuất mà con người thải ra đã gây xáo trộn nghiêm trọng thế giới muôn loài, tạo ra những thái độ hành xử tiêu cực ở nhiều loài động vật. Trên tạp chí Animal Behaviour số ra tháng 9 mới đây, đã chứng minh rằng: chính chất chì và thủy ngân mà con người sử dụng trong hoạt động khai thác đánh bắt hải sản đã làm hỏng “la bàn” trong não của một số loài chim biển, khiến chúng mất khả năng giữ thăng bằng, bị say sóng và mất phương hướng.

Chất atrazine thì làm nhiều loài cá đỏ ở Ấn Độ Dương hung hăng hơn, sẵn sàng cắn chết bạn tình ngay sau khi giao phối. Vài loài khỉ ở châu Á thì bị chất tetrachlorodibenzo - p - dioxine (TCDD) có trong thuốc trừ sâu, diệt cỏ hành hạ đến nỗi trở nên điên loạn, giết con vô cớ, đánh nhau lung tung và sẵn sàng giao phối với cá thể cùng phái. Tại nhiều vùng núi cao, tưởng chừng chất độc khôg lan đến được, hiện tượng rối loạn hành vi và sinh sản do bị nhiễm độc cũng ảnh hưởng gián tiếp đến nhiều loài. Do ăn phải những con chuột và dơi nhiễm chì, một số chim ưng trên dãy Alpes và Andes đã trở nên “trái tính”, ăn cả chim con khi quá đói, hoặc vừa đẻ trứng xong đã hất sạch trứng ra khỏi tổ…

Tại hội nghị xử lý chất độc được tổ chức mới đây tại Amsterdam, Hà Lan, hơn 200 nhà khoa học đã nhất trí đề nghị hơn 30 biện pháp cấp thời chống ô nhiễm môi trường trên diện rộng. Mục tiêu của những kế sách này không phải chỉ giúp để bảo vệ con người mà còn giúp muôn loài trở về cuộc sống bình thường. Hơn ai hết, giới khoa học hiểu rằng, một khi thế giới loài vật nổi loạn thì những hậu quả mà con người phải gánh chịu chắc chắn sẽ không hề nhỏ!

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

51 năm thống nhất đất nước: Khơi thông nguồn lực tri thức trong kỷ nguyên mới
Thông tấn xã Việt Nam giới thiệu bài phỏng vấn với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) về vai trò của lực lượng trí thức và những giải pháp đột phá để hiện thực hóa khát vọng hùng cường vào năm 2030 và 2045.
Phát huy vai trò nòng cốt của trí thức KH&CN tỉnh Cà Mau
Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tổ chức thành công thực sự đã mở ra một không gian mới để hội tụ sức mạnh, tâm huyết và trí tuệ của đội ngũ trí thức tỉnh nhà, định hình con đường kiến tạo và phát triển trong kỷ nguyên mới của đất nước.
Công bố Quyết định bổ nhiệm Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản Tri thức
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị Công bố quyết định về công tác cán bộ. Tại hội nghị, TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã trao Quyết định bổ nhiệm bà Bùi Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc phụ trách, Phó Tổng biên tập NXB Tri thức giữ chức vụ Giám đốc, Tổng biên tập NXB Tri thức.
Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành tháng 4/2026
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Đảng bộ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành nhằm đánh giá kết quả công tác, đồng thời triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác xây dựng Đảng và chuẩn bị cho Đại hội LHHVN nhiệm kỳ mới.
Nâng tầm sức mạnh văn hóa vùng Đất Tổ - Động lực quan trọng cho phát triển bền vững
Phát triển văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh bền vững. Quan điểm đó tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết nhấn mạnh văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I
Ngày 23/4, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công tốt đẹp. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng chúc mừng, đánh giá cao những nỗ lực rất lớn của Liên hiệp Hội tỉnh, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh TVPB, ĐMST&CĐS, lan tỏa tri thức KH&CN, phục vụ trực tiếp đời sống người dân địa phương.
Tuyên Quang: Thúc đẩy năng lực triển khai năng lực hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS trong sinh viên
Ngày 21/4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (KH&KT) tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Trường Cao đẳng Tuyên Quang tổ chức Hội thảo tập huấn, phổ biến kiến thức “Thúc đẩy năng lực triển khai hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sinh viên” bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.