Sinh sản nhân tạo thành công cá vược nước mặn

Để bắt tay vào thực hiện đề tài, Trung tâm đã thành lập nhóm thực hiện là những cán bộ có tâm huyết, có trình độ chuyên môn sâu cả lý thuyết và thực tiễn, đồng thời liên hệ với các đơn vị có uy tín đặt vấn đề chuyển giao công nghệ và mua cá bố mẹ. Năm 2007, Trung tâm tiến hành nhập cá bố mẹ từ Vũng Tàu ra, tuy nhiên sau khi nhập, gặp đợt rét lịch sử tại Nghệ An kéo dài 38 ngày liên tục, có lúc nhiệt độ trong không khí xuống đến 10-12 ⁰C, nhiệt độ nước dao động 13-14 ⁰C mặc dù đã dùng nhiều biện pháp như phủ bạt, nâng nước... nhưng toàn bộ hơn 150kg con cá bố mẹ chết hoàn toàn. Không nản, nhóm đề tài đã hội ý rút kinh nghiệm, cùng với sự chỉ đạo sâu sát của Sở Khoa học và Công nghệ (Sở KH&CN), Sở Thủy sản (nay là Sở NN&PTNT) đã tiến hành nhập cá đợt 2 với số lượng 23 con với trọng lượng tương đương 120kg, quyết tâm sinh sản thành công đối tượng này.

Với quyết tâm cao, nhóm thực hiện cùng phía chuyển giao công nghệ tiến hành xây dựng quy trình nuôi vỗ, theo dõi chặt chẽ nhằm thực hiện tốt nội dung đề tài đã được phê duyệt. Thức ăn cho cá bố mẹ dùng cá tươi như cá nục, cá bạc má cho ăn ngày 2 lần với lượng 5% trọng lượng cá/ngày, bên cạnh đó 7 ngày/lần bổ sung thêm dầu gan cá Omega 3, vitamin tổng hợp, thay nước hàng ngày, sục khí liên tục 24/24h, theo dõi chặt chẽ các yếu tố môi trường đảm bảo S%o từ 28-30%o, nhiệt độ 28-32 ⁰C, một số chỉ tiêu khác như pH, H ₂S, NH ₃... luôn khống chế trong ngưỡng cho phép.

Sau gần 9 tháng nuôi tích cực, ngày 12/9/2008, sau khi kiểm tra cá bố mẹ đạt được các chỉ tiêu cho phép, nhóm thực hiện cùng phía chuyển giao công nghệ đã tiến hành cho cá đẻ. Tổng số cá đưa vào cho đẻ là 8 con (5 cái = 20kg, 3 đực = 10,5kg), sau 15 giờ tiêm kết hợp sục khí, tạo vòng xoáy kích thích cho cá đẻ, toàn bộ số cá cho đẻ đã đẻ hoàn toàn, tổng lượng trứng định lượng đạt trên 5 triệu trứng, tỷ lệ thụ tinh đạt trên 60%, tỷ lệ nở đạt 67% (2 triệu bột), sau 20 ngày ương, cá đã biến thái hoàn toàn, khỏe mạnh, không mang mầm bệnh. Theo đánh giá của các chuyên gia chuyển giao công nghệ so với một số đơn vị có thế mạnh sinh sản đối tượng này thì năng suất cá đẻ, tỷ lệ thụ tinh, tỷ lệ nở cao hơn hẳn. Ngay sau khi có thông tin Trung tâm đã nghiên cứu sinh sản nhân tạo thành công cá vược nước mặn, nhiều đơn vị nghiên cứu chuyên ngành thủy sản đã đặt mua cá bột, cá hương như: Phân viện nghiên cứu nuôi trồng thủy sản Bắc Trung Bộ tại Cửa Lò mua 17 vạn con cá bột; Trạm biển Đồ Sơn (Hải Phòng) mua 30 vạn cá hương cỡ 0,7-0,8cm. Số cá còn lại gần 10 vạn con để lại để tiếp tục nghiên cứu nhằm hoàn thành nội dung đề tài.

Thành công của đề tài đã mở ra một hướng mới cho nghề sản xuất giống và nuôi thương phẩm các đối tượng mặn lợ trong phong trào chung hiện nay khi mà con tôm sú đang bị dịch bệnh nhiều, một số hộ chuyển sang nuôi tôm thẻ chân trắng nhưng năng suất, sản lượng chưa ổn định, đặc biệt con giống chưa sản xuất được tại địa phương.

Với kết quả này, Trung tâm giống Thủy sản Nghệ An là đơn vị đầu tiên trong khu vực Bắc Trung Bộ cho đẻ thành công cá vược nước mặn. Thời gian tới, Trung tâm sẽ tiếp tục cho sinh sản, gây dựng đàn cá bố mẹ đủ lớn phấn đấu hàng năm cung cấp cho thị trường 1,5-2 triệu con cá đảm bảo chất lượng, giá thành hạ hơn so với nhập từ miền Nam . Bên cạnh đó, Trung tâm đã hoàn thành công nghệ sinh sản nhân tạo cá vược để có thể chuyển giao cho các cơ sở có nhu cầu.

Một số kiến nghị, đề xuất:

- Đề nghị cho phép Trung tâm được đăng ký bản quyền công nghệ để Trung tâm có thể chuyển giao cho các trại sản xuất giống.

- Đề nghị Dự án FSPS Nghệ An hỗ trợ kinh phí để đơn vị có thể chuyển giao công nghệ sinh sản đối tượng này cho các trại sản xuất giống trong toàn tỉnh.

- Với quy mô hiện nay, đề nghị Sở NN&PTNT làm việc với cơ quan chức năng đầu tư nâng cấp Trại sản xuất giống Thủy sản Quỳnh Liên nhằm hoàn thành nhiệm vụ được giao, nghiên cứu thêm nhiều đối tượng mới, đưa sản xuất giống và nuôi trồng thủy sản Nghệ An phát triển ổn định, đúng hướng.