Rết làm thuốc

Trong dân gian, rết còn có tên gọi là ngô công, thiên long, bách túc trùng… Rết thường sống ở dưới những khúc gôc mục, trong các đống rơm rạ hay mái nhà tranh mục nát hoặc dưới những tảng đá ẩm ướt. Vì trong nọc rết có chứa hai chất độc gần giống như nọc ong nên rết cắn rất đau, đau hơn cả ong đốt. Trong y học cổ truyền, rết được dùng làm thuốc với công dụng trừ phong, chống co giật, giảm đau, giải độc và làm thông kinh lạc, thường sử dụng để chữa các chứng bệnh như kinh giản (co giật), trúng phong (tai biến mạch máu não), phong thấp ngoan cố (các bệnh khớp mạn tính, dai dẳng), thiên chính đầu thồng (đau nửa đầu), loa lịch (lao hạch), rắn độc cắn, mụn nhọt, dương nuy (liệt dương)…

Cách chế

Để làm thuốc, người ta thường chọn những con rết to béo, đầu vàng, lưng đen, bụng và chân vàng đỏ, vặt bỏ đầu, ruột, chân và đuôi và bào chế theo những cách như:

- Đem rết sống cho vào chảo nóng đảo qua cho tái hoặc đổ rết vào nước sôi cho chết rồi đem phơi hoặc sấy khô.

- Đem nướng trong than nóng cho khô vàng rồi gói trong lá sen tươi và nướng cho đến khi lá sen chuyển màu vàng là được.

- Đem sao nhỏ lửa cho đến khi có màu vàng và bốc mùi thơm.

- Dùng rượu 40 độ tẩm đều và ủ trong 15-20 phút rồi đem sao nhỏ lửa cho đến khi có màu vàng thơm.

- Cho rết sống vào rượu cao độ ngâm trong 10 ngày, ngâm càng lâu thì càng tốt.

- Đem ngâm nhiều ngày với dầu vừng.

Cách dùng

Cách dùng thường là sắc, tán bột, làm hoàn uống hoặc dùng bột thuốc rắc xoa, rượu thuốc và dầu thuốc bôi ngoài. Một số cách dùng cụ thể như sau:

Chữa mụn nhọt chưa vỡ : Dùng bông thấm rượu rết bôi nhiều lần trong ngày, cũng có thể dùng bột rết hoà rượu xoa lên mụn nhọt. Hoặc bắt chừng 6 con rết cho vào lọ rồi đổ dầu vừng vào ngâm vài tháng, khi dùng lấy bông thấm dịch bôi lên các mụn nhọt.

Chữa liệt dây thần kinh VII ngoại vi : Rết 15 g (chừng 3 con), cam thảo 30 g. Hai thứ sao vàng tán thành bột mịn, uống mỗi ngày 3 lần, mỗi lần 2 g với nước chín để nguội. Hoặc dùng rết 30 g, tổ ong mật 10 g, chu sa 3 g, ba thứ tán bột, chia làm 3 phần, mỗi ngày uống 1 phần chia 3 lần sáng, trưa và tối. Hoặc rết 8 g, bọ cạp 6 g, cương tàm 6 g, thiên ma 9 g, kê huyết đằng 9 g, sắc uống.

Chữa trĩ viêm tấy đau nhức : Rết bỏ đầu và chân, sấy khô tán nhỏ, hoà với một chút long não hoặc rượu bôi vào búi trĩ.

Nguồn: Khoa học và Đời sống, 14/4/2006, tr 4