Rau rút cho ta ngon miệng, ngong giấc…
Rau rút là cây thảo nổi trên mặt nước, quanh thân có phao trắng. Lá kép lông chim. Hoa hợp thành đầu màu vàng, rau rút có mùi thơm đặc biệt như mùi nấm hương, thân ăn giòn như ngó sen, được trồng làm rau ăn.
Rau rút tính hàn, vị ngọt lạt, không độc, làm mát gan phổi, an thần chữa chứng tim hồi hộp, làm thông huyết mạch, điều hòa tỳ vị, thông thủy đạo lợi tiểu tiện, tiêu viêm, nhuận tràng, hạ sốt, chữa lỵ, bướu cổ, con trùng cắn. So với các rau khác thì rau rút có hàm lượng protein cao ngang rau ngót (5,1g trong 100g, rau ngót 5,3g) vượt xa các loại rau khác (xà lách 1,5g, mồng tơi 2g, rau muống 3,2g…).
Trong rau rút có chứa nhiều vitamin B12 và protein như leusin (leucin), methionin và threonin.
Cách dùng làm thức ăn phòng bệnh
- Ăn sống: lấy đọt non bỏ rễ và lớp bao trắng, rửa sạch, ăn cọng và lá chấm nước mắm, như các loại rau sống khác, ăn mát. Lưu ý rửa rau thật sạch để phòng nhiễm ấu trùng của các loài ký sinh trùng gây bệnh.
- Nấu canh rau rút với cua, khoai sọ, hoặc với tôm, hoặc thịt lợn nạc chân giò hun, thịt gà… có thể có cả củ sen, củ súng… Những món này ăn vào mùa hè có tác dụng ngon miệng, ăn được cơm, mát, bổ, làm cho dễ ngủ trong cái nóng oi nồng.
Cách dùng chữa bệnh
- Âm vị bất túc (chức năng tiêu hóa kém): rau rút tươi 20g, cá diếc 1 con. Trước tiên rửa sạch cá diếc, cho vào trong chảo mỡ rát qua, cho 1 lít nước vào đun lửa to thành canh, đợi đến khi màu nước canh đục như nước sữa thì cho rau rút vào, đợi nước sôi, nêm gia vị rồi bắc ra, chia 2 lần làm thức ăn.
Rau rút tươi 50g, thịt lợn 50g, tâm sen 1,5g. Trước tiên thịt lợn thái miếng, ướp một ít rượu và cho vào nước đun. Khi sắp chín thì cho rau rút và tâm sen vào. Nêm vừa, ăn thịt, uống canh.
- Sốt cao, khát nước: dùng 30g, rau rút giã nhỏ vắt lấy nước cốt để uống.
- Trong người nóng (nội nhiệt) chảy máu cao. Sinh mụn nhọt: lấy một lượng rau rút đủ dùng, sắc hơi loãng để uống thay nước hằng ngày. Nấu ấm nào uống hết ngày ấy, không để qua đêm. Đồng thời ăn cơm với các món nấu từ rau rút hoặc rau rút sống.
- Nóng khát táo bón, đái đỏ sẻn: dùng rau rút ăn sống hoặc ép uống sống hoặc làm chín bằng dạng canh trong vài ngày.
- Ứ bế tràng vị, ăn không tiêu: nước cốt rau rút, uống ngày 2 – 3 lần, liền trong 2 – 3 ngày hoặc làm các món ăn sống.
- Khó ngủ nhức đầu: thường do nhiều nguyên nhân. Cần đi khám để xác định bệnh (phần gốc), dùng rau rút chỉ là chữa phần ngọn. Rau rút 300g, cá rô 200g, gia vị vừa đủ. Cá làm sạch chỉ lấy phần nạc, ướp gia vị, xương cá giã nhỏ vắt lọc lấy nước thêm nước cho đủ khoảng 400ml, đem đun sôi rồi cho rau rút (làm sạch thái đoạn ngắn) và cá nạc vào nước đang sôi, quấy đều, chờ sôi lại, nhắc ra ăn nóng với cơm. Ngày 1 lần, dùng liền 5 ngày.
- Chữ phù thũng: 2 nắm rau rút (cả thân), rửa sạch, giã nát, lấy nước cốt để uống. Người yếu bụng (dễ bị đi ngoài lỏng) thì luộc ăn cái, uống nước. Hoặc ăn sống trong bữa cơm kèm thức ăn khác! Trong vài ngày có kết quả.
- Chữa bướu cổ: ăn rau rút hằng ngày bằng các thay đổi cách chế biến như trên, trong một tháng. Hoặc theo công thức. Rau rút 30g, cải trời 20g, mạch môn 15g, sinh địa 15g, sài hồ, kinh giới, xạ can đều 8g. Sắc uống.
Rau rút tính lạnh cho nên người yếu bụng thận trọng nên ăn dạng nấu chín, không ăn sống.
