Radar xuyên đất: Sản phẩm công nghệ cao

Từ nhu cầu thực tế…

Với những kỹ thuật hiện đại, có thể nói radar xuyên đất là một sản phẩm công nghệ cao được nghiên cứu bởi các nhà địa chất học, khảo cổ học, điện tử viễn thông, công nghệ thông tin, có khí tự động hóa và cơ điện tử.

Nhu cầu sử dụng thiết bị này có thể phục vụ cho công việc quy hoạch không gian ngầm tại TP.HCM; Kiểm soát chất lượng các công trình giao thông, nghiên cứu sạt lờ đê điều - dự báo xói ngang bờ sông; Dò tìm nhanh và chính xác các khoáng sản quý hiếm như: boxit, tin tan. Đặc biệt thiết bị này còn phục vụ đắc lực cho việc cơ khí hóa và tự động hóa quá trình phá bom mìn.

Báo cáo mới nhất của Trung tâm Công nghệ xử lý bom mìn cho biết, mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng hiện tốc độ rà phá bom mìn của Việt Nam chỉ đạt khoảng 20.000 ha/năm. Như vậy, sau 300 năm nữa Việt Nam mới có thể làm sạch 6,6 triệu ha đất bị nhiễm bom mìn.

Như vậy, radar xuyên đất được coi là một trong những giải pháp hữu hiệu cho phép tăng tốc độ rà phá giúp giảm tổn thất về người và của xảy ra hằng ngày. Chính vì thế, trong bản báo cáo về “cơ khí hóa và tự động hóa quá trình rà phá bom mìn ở Việt Nam” PGS.TS Đặng Văn Nghìn, Phó Viện trưởng Viện Cơ học và Tin học ứng dụng TP.HCM đã nhấn mạnh đây là một trong những nhiệm vụ chiến lược của ngành cơ khí giai đoạn 2010-2020.

Ngoài ra, việc các công trình xây dựng và giao thông ở TP.HCM đang phát triển với tốc độ chóng mặt nhưng đi kèm với nó là những tai nạn gây thiệt hại nghiêm trọng về tiền bạc và của cải mà phần lớn nguyên nhân là do những khó khăn trong việc tiên đóan các ảnh hưởng địa chất… radar xuyên đất cũng đang nổi lên là phương pháp có rất nhiều ưu điểm để giải quyết những khó khăn trên.

Cụ thể, tại TP.HCM, radar xuyên đất đã được áp dụng thành công trong dự báo sạt lở bờ sông Sài Gòn tại bán đảo Thanh Đa, bờ đê Tân Châu, Vĩnh Long. Cũng nhờ thiết bị radar xuyên đất, Trung tâm Nghiên cứu phòng trừ mối thuộc Viện Khoa học Thủy lợi đã triển khai áp dụng có hiệu quả trong khảo sát cấu trúc đê đập nhằm tìm kiếm, khoanh vùng các tổ mối đang là ẩn họa trong thân đê đập ở mỗi mùa lũ.

Đặc biệt, với tốc độ đô thị hóa như ngày nay, TP.HCM đang phải đối mặt với việc phải đưa nhiều công trình xuống lòng đất (cáp quang, dây điện) vì được coi là có nguy cơ gây tai nạn cao và mất mỹ quan đô thị. Do đó, công tác lập bản đồ công trình ngầm đang nhận được sự quan tâm hơn bao giờ hết.

Sẽ có thiết bị radar made in Việt Nam?

Tính ứng dụng của các thiết bị radar xuyên đất đã rõ, tuy nhiên theo TS Bùi Hữu Phú - Trưởng bộ môn Viễn thông và Mạng (ĐHQG TP.HCM) thì hiện nay chúng ta vẫn phải mua các thiết bị này từ nước ngoài với giá rất đắt.

Sử dụng thiết bị radar xuyên đất...

Xuất phát từ nhu cầu của các nhà khoa học trong lĩnh vực khám phá và chinh phục radar xuyên đất,  ngày 31/10 vừa qua, câu lạc bộ VINAGERADAR(thuộc Hội Cơ khí TP.HCM) do TS Bùi Hữu Phú làm chủ nhiệm đã chính thức được thành lập.

Theo đó, mục tiêu của câu lạc bộ là tạo ra được thiết bị radar xuyên đất đầu tiên của Việt Nam.

“Mục tiêu là như thế, nhưng từ việc nghiên cứu đến khi ra được một sản phẩm cụ thể là cả một chặng đường dài”  -  TS Bùi Hữu Phú băn khoăn.

TS Bùi Hữu Phú cho biết, “chặng đường” mà ông và các thành viên trong câu lạc bộ sẽ bắt đầu từ việc nghiên cứu nguyên lý của thiết bị radar xuyên đất sau đó tiến tới mô phỏng rồi thiết kế và tiến hành thử nghiệm là khâu cuối cùng.

Cũng theo TS Phú, do thời gian thành lập câu lạc bộ chưa được bao lâu (31/10) nên hiện tại nhóm nghiên cứu mới đang bắt tay vào nghiên cứu nguyên lý hoạt động của thiết bị radar xuyên đất.

Để tiến tới chế tạo được một thiết bị radar xuyên đất “made in Việt Nam” TS Phú cũng đã có một số đề xuất phương hướng nghiên cứu radar xuyên đất cụ thể. Theo TS. Phú, mặc dù cùng nguyên lý hoạt động nhưng ứng với mỗi ứng dụng của radar xuyên đất sẽ có hướng nghiên cứu và thiết kế khác nhau.

TS. Phú cho biết: “Để thiết kế và chế tạo thành công sản phẩm radar xuyên đất có rất nhiều thử thách như nắm bắt thuộc tính vật liệu, xử lý tín hiệu, lựa chọn tần số hoạt động…”