Phòng trừ sâu đục quả cà chua

Triệu chứng gây hại

Triệu chứng gây hại của 3 loài trên quả cà chua có khác nhau, dễ phân biệt.

Sâu khoang:Lúc nhỏ chúng sống tập trung gần ổ trứng, gặm ăn chất xanh, chừa lại biểu bì. Khi lớn, chúng dần dần phân tán, tuổi 3 đã phân tán gần hết, lúc này sâu cắn thủng lá hoặc khuyết là thành mảng. Khi cà chua có quả thì sâu đục quả để ăn, sâu thường đục từ cuống quả vào bên trong ăn phần thịt quả.

Sâu xanh H.armigera:Sâu xanh phá hại búp non, nụ, hoa, quả cắn đứt cuống quả làm rụng quả. Sâu còn đục vào thân làm rỗng thân cây, cắn điểm sinh trưởng.

Trên quả cà chua xanh thì thường đục từ giữa quả vào, vết lỗ đục gọn. Sâu thường chui một nửa thân còn phần đuôi vẫn ở ngoài, phân sâu bám bên ngoài quả. Khi quả già và chín thì sâu thường đục từ cuống quả và chui vào nằm gọn bên trong. Khi đó phân không đùn ra bên ngoài. Những quả cà chua bị hại có thể bị rụng hoặc gặp trời mưa thì bị thối nhanh chóng. Chất lượng quả bị giảm sút, ăn có mùi hôi khó chịu, thường không sử dụng được cho người và gia súc.

Sâu xanh H.assulta:Triệu chứng gây hại trên quả cà chua rất giống với sâu xanh H.armigera, chỉ khác là vết đục của sâu non không gọn mà nham nhở, có những vết bẩn khi sâu đã chui vào bên trong quả. Khi trời mưa quả dễ thối hơn. Mặt khác khi sâu ăn lá để lại các lỗ thủng trên lá, khi đục vào quả thì theo đường xoáy trôn ốc. Tuổi 4 - 5 - 6 chủ yếu phá hại nụ quả.

Quy luật phát sinh gây hại

Cả ba loài phá hại quanh năm ở tất cả các vụ trồng cà chua. Vụ xuân hè bị hại nặng, tỷ lệ cây bị hại có thể tới 100% và quả bị hại nghiêm trọng. Vụ thu đông trồng sớm (trồng tháng 8, tới 15 tháng 9) cũng bị loài sâu này hại nặng hơn vụ chính.

Biện pháp phòng chống

Để phòng chống 3 loài sâu này cần áp dụng các biện pháp sau đây:

Có thể trồng cây dẫn dụ để thu hút 3 loài sâu này đến để tiêu diệt nhằm làm giảm mật độ sâu hại trên cà chua. Cây dẫn dụ là cây khác mà loài sâu này ưa thích như các loại đậu (đậu tương, đậu xanh, đậu côbơ,…), thuốc lá…

Làm bả độc để thu hút và tiêu diệt sâu trưởng thành đến đẻ trứng. Với sâu xanh thì có thể làm bả độc bằng axit oxalic hoặc oxalat amonium trộn với đường và 1% Dipterex 80% hoặc Padan 95SP. Với sâu khoang thì làm bẫy chua ngọt gồm: 4 phần mật mía (hoặc nước đường 50%) + 4 phần giấm + 1 phần nước chứa 1% Dipterex 80WP hoặc Padan 95SP.

Thường xuyên thu nhặt và hái những quả cà chua bị sâu đục để giảm bớt sự lây lan và sự tích luỹ số lượng sâu trên đồng ruộng.

Dùng thuốc trừ sâu vi sinh như: Chế phẩm BT (Bacillus thuringiensis); Dipel 3,2 WP; Firi-P1.600IU; Denfil WP, với các loài sâu xanh tỷ lệ chết > 90%; sâu khoang tỷ lệ chết chỉ đạt 50 - 60%.

Dùng thuốc trừ sâu hoá học Regent 800WP; Padan 95SP tiêu diệt cả trứng và sâu non tuổi 1 - 2. Các loại thuốc Sokupi 0,36AS; Sherpa 25EC; Karate 2,5EC; Dipterex 80WP, Sevin 80SP,… trừ được sâu non mới nở, tuổi 1 - 2.

Kinh nghiệm cho thấy đối với cà chua vụ xuân hè và cà chua thu đông trồng trong tháng 8, khi thấy 1 trong 3 loài sâu này xuất hiện hoặc khi cây cà chua có chùm vụ đầu tiên cần phun phòng định kỳ 7 - 10 ngày/lần bằng các loại thuốc Sokupi 0,36AS; Sherpa 25EC; Karate 2,5EC; Dipterex 80WP, Sevin 80SP,… hoặc 8 - 12 ngày/lần đối với thuốc trừ sâu sinh học và Regent 800WP; Padan 95SP cho hiệu quả phòng trừ cao. Nồng độ, liều lượng và thời gian cách ly sử dụng theo khuyến cáo in trên bao bì của nhà sản xuất.

Khi đã lớn, sâu non tuổi 4 - 5 - 6 nằm trong quả cà chua thì các loại thuốc trừ sâu phun đều vô hiệu.

Nguồn: Khoa học và Đời sống, số 4 (1826), 13/1/2006, tr 10