Phòng trừ bệnh vàng lùn hại lúa

Trả lời: "Bệnh vàng lùn" chính là "bệnh lúa cỏ dòng 2" (Rice grassy stunt strain 2 disease). Hiện nay các nhà chuyên môn ở nước ta gọi là "bệnh vàng lùn cây lúa". Để có thể nhận diện, chúng tôi xin cung cấp cho các bạn một vài triệu chứng chính của bệnh:

Trên ruộng:Bệnh thường xuất hiện riêng lẻ ở từng bụi lúa. Trong một bụi lúa mắc bệnh thường cũng chỉ có một vài tép lúa (dảnh lúa) bị hại, còn các tép khác vẫn phát triển bình thường. Tuy nhiên cũng có trường hợp tất cả các tép lúa trong một bụi đều bị nhiễm bệnh, thậm chí bị chết rụi đi.

Trên tép lúa bị bệnh:Lá lúa từ mầu xanh chuyển dần sang mầu xanh nhạt rồi vàng nhạt, vàng cam và sau này là vàng chết khô. Lá dưới gốc bị vàng trước rồi lan dần lên các lá phía trên.

Trên lá bệnh:Mầu vàng bắt đầu từ chóp lá lan dần xuống phía dưới. Phần tiếp giáp giữa mầu vàng và mầu xanh lục của lá không có gianh giới rõ rệt. Trong khi phiến lá bị vàng thì gân lá vẫn còn xanh. Khi phần mầu vàng lan xuống đến gần bẹ thì chóp lá bắt đầu khô và cuốn lại, sau đó cháy khô cả lá, nếu bệnh lan đến lá trên cùng thì cả tép lúa bị chết khô.

Khi bệnh xuất hiện thì tép lúa bị bệnh không tiếp tục phát triển chiều cao nữa, vì thế tép lúa bị lùn đi so với những tép không bị bệnh ở xung quanh. Mức độ lùn nhiều hay ít còn tùy thuộc vào thời gian xuất hiện của bệnh sớm hay trễ. Nếu bệnh xuất hiện sớm từ khi cây lúa còn nhỏ thì cây lúa sẽ bị lùn nhiều, chậm phát triển và chết dần, nếu bệnh xuất hiện trễ khi cây lúa đã qua giai đọan tăng trưởng thì cây lúa bị lùn ít hoặc không bị lùn, sau này cây lúa có thể bị trỗ nghẹn và lép nhiều.

Cũng theo kết qủa nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc Trường Đại học Cần Thơ thì: Bệnh vàng lùn là một bệnh do siêu vi trùng (virus) gây ra. Bệnh này được lan truyền thông qua tuyến nước bọt của con rầy nâu (Nilaparvata lugens) bằng cách rầy nâu chích hút dịch của cây lúa đã bị bệnh, virus trong cây bệnh sẽ được lưu giữ trong tuyến nước bọt của rầy, đến khi rầy chích hút cây lúa khỏe (chưa bị bệnh) chúng sẽ truyền virus cho cây khỏe làm cho cây này bị nhiễm bệnh (giống như cách truyền bệnh sốt rét ở người của con muỗi Anopheles cái). Bệnh không lan truyền qua đất, nước, hạt giống và không khí. Đây là một bệnh do virus gây ra nên chưa có thuốc để chữa trị. Vì thế để phòng ngừa và hạn chế tác hại của bệnh các bạn phải tiến hành hai công việc:

Một là, phải áp dụng biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp để phòng trừ rầy nâu (môi giới truyền bệnh) như các bạn vẫn thường làm trong hệ thống "Quản lý dịch hại tổng hợp trên cây lúa", để phòng trừ rầy nâu, từ đó không những hạn chế tác hại của rầy nâu đối với cây lúa, mà còn hạn chế được môi giới truyền bệnh cho cây lúa, hạn chế sự lây lan của bệnh.

Hai là, phải thường xuyên kiểm tra ruộng lúa để phát hiện sớm rồi nhổ bỏ và tiêu hủy kịp thời những cây lúa đã bị bệnh để hạn chế lây lan.

Nguồn tin: NNVN 6/3/2006