Phòng ngừa bệnh lùn xoắn lá trên lúa hè thu ở ĐBSCL

Lúa thời kỳ này đang ở trong giai đoạn đẻ nhánh nhưng lá lúa lại không phát triển và tép lúa không vươn lên được nên bụi lúa có khuynh hướng đẻ thêm nhiều nhánh. Hiện tượng này cho thấy, lúa khó trổ bình thường, báo trước vụ hè thu năm nay sẽ giảm năng suất và có khi mất trắng.

Nguyên nhân

Hiện tượng này là do hậu quả của dịch rầy nâu phát triển trên diện rộng trong vụ đông xuân vừa qua. Thường thì sau một nạn dịch rầy nâu, kéo theo một dịch bệnh lúa cỏ hay lúa xoắn lá do rầy nâu mang mầm siêu vi khuẩn lan truyền. Do vụ đông xuân và vụ hè thu được gieo sạ kế cận nhau quá và không đồng loạt nên đã tạo cầu nối cho rầy nâu trưởng thành từ lúa đông xuân mang mầm bệnh sang truyền cho lúa hè thu đang ở trong giai đoạn mạ.

Vì mật số rầy nâu cao bất thường so với mọi năm nên nông dân không cảnh giác để phun thuốc theo "4 đúng", dù đã có thông báo trước là phải diệt chúng để trừ mầm bệnh. Theo phương pháp phòng trừ tổng hợp (IPM) thì trong vòng 40 ngày đầu nông dân không nên phun thuốc trừ sâu, nhưng nếu cần phải xử lý thuốc một lần theo nguyên tắc "4 đúng".

Biện pháp hạn chế

Để cứu vãn vụ lúa hè thu và chuẩn bị cho vụ đông xuân tới, bà con cần thực hiện các biện pháp sau:

Đối với lúa hè thu đang bị bệnh nặng trong giai đoạn đang đẻ nhánh (30- 40 ngày sau khi sạ) rất khó phòng trị kịp thời nên chỉ có thể chăm sóc để vớt vát được phần nào năng suất rồi thu dọn sạch cho gọn. Nếu dùng cách cày vùi để loại bỏ ruộng nào bị nặng quá thì cũng không nên sạ tiếp vụ sau ngay.

Đối với lúa hè thu vừa mới sạ trong vòng 10 ngày trở lại nên theo dõi mật số rầy cánh dài vừa mới đến và đang đẻ trứng trong ruộng, để nếu cần phải diệt chúng ngay bằng một lần phun thuốc theo cách "4 đúng". Làm như vậy là để không cho chúng kịp truyền bệnh, vừa tiêu diệt được mầm bệnh.

Không nên canh tác lúa vụ 3 để cắt cầu nối không cho rầy nâu lây lan sang lúa đông xuân sắp tới. Điều này cũng rất quan trọng nhằm để tránh bị rầy nâu phát dịch trong năm tới.

Nên trồng các giống lúa có tính kháng rầy nâu tốt và được xác nhận hay sản xuất bởi các cơ sở sản xuất giống có uy tín. Vì kết quả khảo nghiệm và quan sát thực tế trên đồng ruộng cho thấy nhiều giống lúa cao sản hiện nay có khả năng kháng rầy rất thấp, gần như là nhiễm rầy.

Đề nghị các cơ sở sản xuất giống nên có thông báo rõ ràng về khả năng kháng rầy của các giống lúa do đơn vị mình, để giúp nông dân hiểu rõ đặc tính giống và biết cảnh giác với rầy nâu khi sử dụng các giống đó.

Đối với vụ lúa mùa sắp tới và khu vực thâm canh các giống lúa xuất khẩu không mang gen kháng rầy, cần có kế hoạch theo dõi và phòng trừ rầy nâu thật chặt chẽ để tránh rầy nâu lây lan sang lúa đông xuân như vụ vừa qua.

Nguồn: Nông thôn ngày nay, 01/06/2006