Phát huy vai trò hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội

Tư vấn, phản biện và giám định xã hội (TV,PB&GĐXH) là nhu cầu của xã hội, là trách nhiệm của trí thức khoa học và công nghệ đóng góp công sức, trí tuệ của mình trong quá trình xây dựng và phát triển kinh tế, xã hội, bảo vệ Tổ quốc.

Hoạt động TV,PB&GĐXH từng bước được Đảng, Nhà nước quan tâm và đã có nhiều văn bản điều chỉnh hoạt động này, qua đó tạo hành lang pháp lý cần thiết để họat động TV,PB&GĐXH ngày càng thuận lợi, thu hút sự quan tâm của giới trí thức cả nước.

Thời gian qua, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Ninh Thuận đã đẩy mạnh hoạt động TV,PB&GĐXH góp phần đưa ra những luận cứ khoa học cho các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Ninh Thuận.

Chia sẻ với vusta.vn, ông Lê Kim Hùng - Chủ tịch Liên hiệp Hội Ninh Thuận cho biết,  Liên hiệp Hội luôn xác định TV,PB&GĐXH là hoạt động quan trọng và là thế mạnh của đội ngũ trí thức. Nhận thức rõ điều này, Liên hiệp Hội đã yêu cầu các tổ chức hội thành viên có giải pháp nâng cao chất lượng TV,PB&GĐXH, góp phần xây dựng hoạch định chính sách, chiến lược phát triển KT-XH của tỉnh. Giai đoạn 2015-2020, đội ngũ trí thức đã tham gia phản biện hàng chục đề tài khoa học liên quan đến nhiều lĩnh vực như: Quy hoạch tổng thể phát triển ngành Du lịch đến năm 2020 tầm nhìn năm 2030; Quy hoạch tổng thể phát triển mạng lưới điện Ninh Thuận giai đoạn 2016-2025, có xét đến năm 2035. Ngoài ra, các hội thành viên của Liên hiệp Hội còn tham gia thẩm định, đánh giá các sáng kiến khoa học cấp tỉnh; các hoạt động giám sát của HĐND tỉnh, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh.

Hoạt động TV,PB&GĐXH được tiển khai dưới nhiều hình thức và mức độ khác nhau. Trực tiếp chủ trì hoặc tham gia vào các bước trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật hoặc đề án phát triển kinh tế xã hội. Thông qua hình thức tổ chức lấy ý kiến độc lập của các nhà khoa học, tọa đàm, hội thảo, nghiên cứu, mỗi năm các tổ chức hội thành viên của Liên hiệp Hội đã thực hiện thành công hàng chục lượt TV,PB&GĐXH theo chuyên ngành.

Từ năm 2015 đến nay, đã vận động được hơn 500 các chuyên gia, nhà khoa học tham gia TV,PB&GĐXH cho nhiều quy hoạch, kế hoạch, đề án, dự án cấp tỉnh, cấp huyện. Thường trực Liên hiệp Hội và lãnh đạo các hội thành viên được mời với cương vị là ủy viên phản biện hoặc thành viên hội đồng nghiệm thu hầu hết các đề án, dự án.

Qua TV,PB&GĐXH đã làm rõ và phát hiện những nội dung còn thiếu, chưa phù hợp; khuyến nghị để hoàn thiện hoặc nâng cao hiệu quả của các chương trình, dự án. Theo ông Hùng, đạt được kết quả đó là nhờ trước khi thực hiện các hoạt TV,PB&GĐXH, đội ngũ trí thức dành nhiều thời gian để tập trung nghiên cứu các nội dung của đề án, báo cáo của dự thảo chính sách, pháp luật, phát hiện các nội dung còn thiếu, chưa sát, chưa đúng, chưa phù hợp yêu cầu giải trình làm rõ. Nhờ các thành viên tham gia TV,PB&GĐXH thực hiện tốt quyền chất vấn và truy vấn để yêu cầu là rõ các nội dung, nên đảm bảo các đề án, dự thảo chính sách mang tính khoa học, thực tiễn, khách quan và độc lập. Khi các đề án, dự án được thẩm định ban hành tạo được sự đồng thuận cao trong xã hội.

Để phát huy cao nhất trí tuệ, sức sáng tạo của đội ngũ trí thức, thời gian tới Liên hiệp Hội tiếp tục nắm bắt tình hình tư tưởng, tâm tư, nguyện vọng của đội ngũ trí thức trong tỉnh để kịp thời tham mưu cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh có cơ chế, chính sách, biện pháp, động viên nâng cao nhận thức về trách nhiệm của đội ngũ tri thức đối với công cuộc xây dựng quê hương đất nước. Vận động, tập hợp đội ngũ trí thức tham gia đóng góp ý kiến cho các chủ trương, chính sách quan trọng của Đảng và Nhà nước và những vấn đế lớn trong quá trình xây dựng cơ chế chính sách phát triển kinh tế xã hội của tỉnh, nhất là về khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, bảo vệ môi trường, ông Hùng cho hay.

Nhằm phát triển Liên hiệp Hội hơn nữa, đặc biệt là hoạt động TV,PB&GĐXH, trong thời gian tới, Liên hiệp Hội còn đặc biệt chú trọng đến việc kết nối với cơ quan xây dựng chương trình, đề án, quy hoạch và việc kết nối, lựa chọn các chuyên gia bởi đây là công tác quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ tư vấn phản biện..., góp phần tạo điều kiện về thời gian giúp ban chuyên môn nghiên cứu dự thảo và tìm hiểu các văn bản liên quan đến quy hoạch, đề án để tìm ra nội dung gợi ý phản biện, xây dựng chuyên đề nghiên cứu thực hiện các quy hoạch, đề án sát với thực tế và mang tính khả thi cao. Riêng đối với các quy hoạch, đề án lớn của tỉnh, Liên hiệp Hội tổ chức hội thảo chuyên đề để tham khảo ý kiến của các chuyên gia, sau đó mới tổ chức hội đồng phản biện.Để thực hiện tốt nhiệm vụ tư vấn, phản biện và giám định xã hội ngày càng đảm bảo chất lượng, thực chất, đi vào chiều sâu…, Liên hiệp Hội đã và đang đẩy mạnh hoạt động thông tin, tuyên truyền giúp cho các tổ chức, đoàn thể và nhân dân nhận thức đúng đắn và đầy đủ về tư vấn và phản biện xã hội, về sự cần thiết phải có tư vấn và phản biện xã hội đối với các chủ trương, chính sách sẽ được ban hành, các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, các đề án và dự án đầu tư. 

Tiếp đó là tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng nâng cao năng lực tư vấn và phản biện xã hội có hiệu quả cho các hội thành viên của Liên hiệp Hội tỉnh.

Phát huy cao nhất trí tuệ, sức sáng tạo của đội ngũ trí thức KHCN, làm tốt hoạt động TV,PB&GĐXH, để các chủ trương, chính sách, các chương trình, dự án, đề án của tỉnh, các quyết định của các cấp lãnh đạo và các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền có cơ sở, luận cứ khoa học vững chắc, độc lập và khách quan, đóng góp quan trọng vào công cuộc phát triển kinh tế xã hội ở địa phương.

HT.