Phác đồ điều trị u xơ tử cung - u xơ không biến chứng
A. Tổng thể
Lâm sàng
- U xơ không triệu chứng chẩn đoán sau khám phụ khoa hoặc siêu âm;
- U xơ có triệu chứng: rong kinh, đau bụng dưới;
- U xơ biến chứng: chảy máu nhiều, đè bàng quang gây bí tiểu, hay bị xoắn, sa hoặc tuột ra khi gắng sức.
Cận lâm sàng
- Công thức huyết cầu (thiếu máu tiểu hồng cầu thiếu sắt);
- Siêu âm: kích cỡ, số lượng, vịt rí trong thành tử cung (thanh mạc, kẽ, dưới niêm mạc); bề dày nội mạc tử cung;
- Nội soi lòng tử cung (u xơ dưới niêm mạc).
B. Trường hợp u xơ không triệu chứng
- Không can thiệp gì cả (nội khoa cũng như ngoại khoa);
- Vẫn có thể dùng hormon nhân tạo thay thế hormon buồng trứng để điều trị mãn kinh.
C. Trường hợp u xơ có triệu chứng
- Rong kinh riêng lẻ dùng thuốc sinh progesteron:
+ Thuốc này điều chỉnh kém progesteron và thừa tương đối oestrogen, giảm tăng sản nội mạc tử cung và giảm chảy máu, nhưng không làm giảm thể tích u xơ.
+ Thuốc uống ngày một lần trong 10 ngày từ ngày thứ 16 cho đến ngày thứ 25 của chu kỳ cho đến mãn kinh. Nếu người bệnh muốn tránh thụ thai thì uống thuốc từ ngày thứ 5 đến ngày thứ 25 của chu kỳ.
Đó là: Lutéran: 4 đến 10 mg/ngày; hoặc Orgametril: 2 - 5 mg/ ngày; hoặc Colprone: 5 - 10 mg/ngày; hoặc Lutényl: 1 viên 5 mg/ngày; hoặc Primolut - Nor: 1 viên 10 mg/ngày trong 10 ngày, kế tiếp ½ viên; hoặc Surgestone: viên 0,125; 0,25; 0,5mg: 1 viên/ngày.
Chống chỉ định:tai biến huyết khối tắc mạch đang tiến triển, suy gan, xuất huyết âm đạo chưa được chẩn đoán.
Ở người bệnh gồm mãn kinh các chất tương tự GnRH đáng nên sử dụng hơn:
- Các loại này ức chế tiết hormon hướng sinh dục và làm teo nội mạc tử cung tạo như thế một cuộc hoạn (cắt bỏ buồng trứng) bằng hoá chất, đảo lộn lại được và mãn kinh nhân tạo.
- Có chỉ định trong các trường hợp u xơ không chịu thuốc sinh progesteron, trường hợp thiếu máu (Hb < 8 g/dl), trường hợp làm giảm thể tích u xơ dự bị một cuộc phẫu thuật nội soi hay phẫu thuật theo đường âm đạo.
Đó là: Enantone: LP 3,75 mg; hoặc Décapeptyl: LP 3mg: tiêm một liều dưới da hay tiêm bắp ở ngày nào đó trong 5 ngày đầu của thai kỳ và lặp lại mỗi tháng một lần, tối đa là 3 tháng.
Chống chỉ định:thai, con bú, dị ứng; chảy máu chưa rõ nguyên nhân.
Hiệu năng không mong muốn:mãn kinh giả (bốc hoả và khô âm đạo), lúc đầu gia tăng rong kinh; mất chất xương.
Về mặt tim mạch:thuốc được dung nạp tốt.
Ở người mãn kinh:
+ Thường u xơ tự nó thu teo;
+ Nếu có yêu cầu: sử dụng hormon thay thế;
+ Đôi khi rong kinh bắt buộc phải giải quyết bằng phẫu thuật.
Trên đây là phác đồ điều trị u xơ không biến chứng. Khi biến chứng tức là địa hạt của khoa ngoại.
