Ốc bươu vàng và biện pháp phòng trừ
Ốc bươu vàng được du nhập vào Việt Nam lần đầu tiên vào năm 1986 để nuôi thử. Đến năm 1992 đã được nhân nuôi ở qui mô công nghiệp với diện tích (23ha) và từ đó loài động vật này đã xâm nhiễm vào hệ sinh thái tự nhiên, chúng đã phát triển rất nhanh chóng và trở thành dịch hại trên nhiều cây trồng đặc biệt là cây lúa. Thức ăn của OBV là thực vật nhỏ, các lá cây mềm, đặc biệt chúng rất thích ăn mạ non hoặc mầm lúa (có trên 20 loài thực vật là thức ăn của OBV). Giai đoạn lúa 1 - 4 tuần tuổi mức độ thiệt hại có thể lên tới 93%, một con OBV non trong 1 ngày đêm ăn hết 7 - 24 cây lúa. Chính vì vậy mà tổ chức FAO đã mệnh danh OBV là “Cỗ máy nghiền nát thức ăn”. Theo báo cáo của Cục BVTV (1998) diện tích nhiễm ốc bươu vàng đã lan rộng tới 57/61 tỉnh thành và 309/534 huyện, đến năm 2001 diện tích nhiễm lên tới 199.000ha.
Đặc điểm sinh học của OBV như sau:
1. Trứng:OBV đẻ thành từng ổ. Trứng có dạng bầu dục, mới đẻ có màu đỏ nâu, khi sắp nở có màu hồng nhạt, thời gian phát dục từ 9,8 – 11,3 ngày.
2. Ốc non:Có vỏ mềm nở ra rơi từ ổ trứng xuống nước, sau 2 ngày vỏ cứng ốc bắt đầu bò đi kiếm ăn, có xu huớng sống tập trung thành từng nhóm.
3. Ốc truởng thành:Thường có màu sắc đặc trưng là nâu đen, vàng hoặc vàng nâu. Sau giao phối ốc đẻ trứng và thường chết sau 30 ngày.
Biện pháp kỹ thuật để phòng trừ OBV
1. Biện pháp kỹ thuật, canh tác:
- Bắt ốc, ngắt ổ trứng bằng tay ngay từ đầu vụ.
- Dùng luới, phên che chắn cửa cống dẫn nước để ngăn chặn ốc lây lan. Sau khi làm đất xong vét các rãnh xung quanh ruộng (dọc theo bờ) ốc tập trung xuống rãnh dễ thu nhặt ốc hơn.
- Lúc cấy nên dùng mạ đủ tuổi, cấy nhiều rãnh và cấy dày. Lúa gieo thẳng cần tăng lượng lúa gieo sạ.
- Cầy bừa đất kỹ, nếu có điều kiện nên làm ải đất. Đốt rơm rạ sau thu hoạch.
- Chế độ nước trong ruộng phù hợp nên tháo nước vào ruộng sớm và duy trì mực nước ruộng từ 3 - 5cm.
- Chăn thả vịt vào ruộng trước khi gieo cấy, ngay sau khi thu hoạch. Nếu điều kiện cho phép nên áp dụng mô hình Cá - Lúa.
2. Các biện pháp sinh học, hóa học
- Có nhiều loài vi khuẩn gây bệnh cho OBV (12 loài) trong đó có 7 loài làm giảm khả năng nở của trứng.
- Dùng các cây thảo mộc để trừ diệt OBV (có hơn 53 loài cây có hoạt tính trừ OBV) như dùng rễ cây ruốc cá, xoan ta…
- Một số loài thực vật có khả năng dẫn dụ OBV hoặc làm ốc say nổi lên mặt nuớc dễ thu nhặt hơn như cây xương rồng, lá đu đủ, thầu dầu…
- Biện pháp hóa học: Có nhiều hoạt chất hóa học đã dùng để trừ diệt ốc bươu vàng trên thế giới và ở Việt Nam.
Công ty cổ phần quốc tế Hòa Bình đã cung ứng ra thị trường thuốc đặc hiệu trừ OBV CLODAN SUPER 700 WP, thuốc có thành phần hoạt chất trừ ốc Niclosamide – olamine 70%. Đây là thuốc có tác dụng xông hơi, vị độc mạnh, khi OBV trúng thuốc ốc không hô hấp được và chết. Thuốc rất an toàn với lúa (nhóm độc III).
Liều lượng dùng: 200 - 250 gram/ha tương đương gói 12gram/sào Bắc Bộ (360m 2).
Phun thuốc rải thuốc ngay sau khi sạ, cấy.
Mực nuớc ruộng từ 3 - 5cm, duy trì sau khi phun thuốc từ 5 - 7 ngày.
bột, Cách dùng đơn giản và tiện lợi: Pha thuốc tan trong bình phun rải đều trên mặt ruộng hoặc trộn với đất phân bón để rắc.
Trong thời điểm này để tiết kiệm công phun cũng như chi phí sản xuất hỗn hợp CLODAN SUPER 700 WP với các thuốc trừ củ như Acofit 300 EC, Sunrus 100 WP, Afadax 170 WP, Sharon 100 WP… để phun hoặc rắc trên ruộng vừa trừ OBV vừa trừ cỏ dại.
