Nuôi cá ngừ
Cá ngừ vây vàng
Phân bố ở vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới Đại Tây Dương, Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương, Xri Lanca, Niu Dilân, Ôxtrâylia, Inđônêxia, Hawai, Malayxia, Philipin, Nhật Bản, Trung Quốc, Việt Nam (Trung Bộ).
Chiều dài lớn nhất của cá ngừ vây vàng là 195cm, thường dài 150cm, nặng tới 176,35kg.
Năm 1991, Nhật đã giúp Ôxtrâylia lập cơ sở nuôi cá ngừ vây vàng. Hệ thống lồng nổi được vận chuyển bằng tàu lưới kéo ở các ngư trường xa về nuôi trong các lồng ở vùng khuất gió, nuôi giữ cá trong các bể nuôi tuần hoàn ngay trên tàu cá, rồi thả vào các lồng nổi đặc biệt. Thức ăn cho cá bằng cá mòi và các loài cá vẫn dùng làm mồi câu cá ngừ. Cỡ cá 15 đến 25kg/con, sau 6 tháng nuôi đạt 30 đến 40kg/con. Còn tại Panama, người ta bắt cá ngừ vây vàng ở vùng vịnh cách bờ 12km, dùng lưỡi câu không có ngạnh để câu thả cá vào bể nước và chuyển về phòng thí nghiệm trong các túi nilông nước, nổi lơ lửng trong bể. Họ đã nuôi 21 con bố mẹ nặng 13 đến 97kg/con, tổng cộng là 560kg. Thức ăn cho cá là mực, cá trích, cá cơm và bổ sung các vitamin và muối khoáng. Khẩu phần ăn hằng ngày từ 1 đến 9% trọng lượng cơ thể cá. Tốc độ tăng trưởng của cá 2 đến 3 năm nuôi trong bể chính đã đạt khoảng 0,03 đến 0,09kg/ngày.
Cá ngừ vây vàng trong bể nuôi chính sinh sản sau 6 tuần. Sau khi nở, cá con được nuôi tiếp đến 100 ngày tuổi, tỷ lệ sống 2%. Chiều dài cơ thể đạt 25mm sau 30 ngày nuôi. Những kết quả thí nghiệm trong 5 năm qua cho thấy có thể áp dụng để tái tạo nguồn lợi hoặc nuôi thương phẩm.
Cá ngừ vây xanh
Cá ngừ vây xanh có cỡ dài nhất lên tới 300cm (thường 200cm), nặng 679kg.
Phân bố:Vùng ôn đới, nhiệt đới Đại Tây Dương, Thái Bình Dương, Tây Ôxtrâylia, Hawai, Nhật Bản, Đài Loan, Philipin, Việt Nam (Trung Bộ).
Cá sống ở vùng Địa Trung Hải vào tháng 6 di cư đến Bắc Đại Tây Dương và đến vịnh Mêhicô rồi lại quay lại Địa Trung Hải. Giống được đánh bắt bằng lưới quây chuyển sang lồng vận chuyển có chu vi 92 m, kéo về nơi nuôi với khoảng cách 30 đến 480km, với tốc độ 1 hải lý/giờ, cỡ cá 80 đến 550kg/con, 50% số cá được dùng để nuôi. Lồng làm bằng chất dẻo PE (polyetylen) có tính bền vững, thể tích lồng 50.000m 3, đặt ở độ sâu 20 đến 50m. Mật độ 2 đến 3kg/m 3, mỗi lồng có thể thả 130 tấn, tổ hợp lồng nuôi, trên có nhà ở, phòng thí nghiệm, xưởng cơ khí. Thức ăn cho cá là cá sòng, cá thu, cá trích, mực (một trại nuôi 500 tấn, yêu cấu 20 đến 25 tấn cá trích), thức ăn được đông lạnh.
Thu hoạch:Dùng lưới hình chữ V có cửa mở cho cá bơi vào, người thu đứng ở trên kéo lên, đồng thời tiến về phía đầu chữ V để thu cá.
Cá ngừ vây xanh được coi là vua của các loài cá ngừ, ở điều kiện 15 đến 22oC vùng Địa Trung Hải cá 1 năm tuổi dài 55cm, nặng 3kg; 2 tuổi dài 75cm, nặng 8kg; 3 tuổi dài 150cm, nặng 35kg; 13 tuổi dài 250cm, nặng 300kg.
Năm 2002, theo FAO, sảng lượng nuôi cá ngừ ở Tây Ban Nha 5000 tấn, Ôxtrâylia là 9000 tấn, Malta-Thổ Nhĩ Kỳ là 1000 tấn, Italia là 1500 tấn.
Công ty Dịch vụ Thủy sản Tây Nam (Bộ Thủy sản) đã hợp tác với Công ty Taisei Marin (Nhật Bản) câu cá ngừ vây vàng tập trung nhiều ở vùng biển Tây Bắc quần đảo Trường Sa. Năm 2003, tỉnh Phú Yên đã câu được 3400 tấn cá ngừ vây vàng, cá ngừ vây xanh để làm giàu cho đất nước và góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản theo hướng bền vững và có hiệu quả.
Nguồn: Khoa học và Đời sống, số 70 (1788)
