Nông thôn đói vốn
Ví von ngành nông nghiệp như “mẹ hiền”, GS Trần Hoàng Ngân (thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia) cho biết mỗi khi nền kinh tế gặp khó khăn thì quay về với nông nghiệp - nông thôn, tuy nhiên tổng vốn đầu tư xã hội cho nông nghiệp - nông thôn lại giảm dần suốt 20 năm qua. Cụ thể, giai đoạn 1996-2000, đầu tư xã hội cho nông nghiệp chiếm 13,6% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, giai đoạn 2001-2005 còn 8,3% và giai đoạn 2006-2010 chỉ còn 6,4%.
Còn theo ông Bùi Chí Bửu - viện trưởng Viện Khoa học kỹ thuật nông nghiệp miền Nam, hiện nguồn vốn tín dụng của ngân hàng chỉ đáp ứng được khoảng 10% nhu cầu của nông dân.
Phát biểu tại hội thảo, GS Võ Tòng Xuân (hiệu trưởng Trường đại học Tân Tạo) cho rằng thời gian qua Nhà nước kêu gọi nông dân tăng gia sản xuất và bà con đã tăng gia nhưng thực tế “túi tiền của họ vẫn không nở ra”. Ông dẫn chứng: “Biểu hiện rõ nhất là cứ đến mùa thu hoạch lúa là bà con lại bán tháo bán đổ để trả nợ. Cái vòng luẩn quẩn lợi tức thấp, không tiết kiệm, không tổ chức sản xuất được nên sản lượng thấp rồi... nghèo”.
Cũng về vấn đề này, Thống đốc Ngân hàng nhà nước Nguyễn Văn Bình cho rằng: “Chúng ta kêu gọi bà con ra sức sản xuất nhưng khi bà con đã ra sức lại gặp tình trạng được giá thì mất mùa và khi được mùa thì mất giá”.
Ông Nguyễn Văn Dũng, Phó tổng giám đốc Ngân hàng Công thương VN, cho biết hiện khả năng tiếp cận vốn ngân hàng của người dân đồng bằng sông Cửu Long rất hạn chế. Trong khi đó thiên tai thường xảy ra cùng với sự yếu kém về hạ tầng đã dẫn đến tình trạng thương lái ép giá nông dân.
Theo GS Võ Tòng Xuân, “cách xóa nghèo thông thường của mình bấy lâu nay là đưa tiền cho dân vay nhưng khi có tiền rồi dân vẫn nghèo”. Ông cho rằng nên có chính sách khuyến khích nông dân gắn bó với doanh nghiệp bằng cách thành lập công ty cổ phần nông nghiệp hoặc hình thành các hợp tác xã, trang trại để tìm đầu ra ổn định cho nông dân, tránh tình trạng doanh nghiệp không có vùng nguyên liệu ổn định và nông dân thì thiệt thòi do bán lúa tạm trữ giá thấp, khi giá nhích lên thì doanh nghiệp bán lại giá cao và hưởng trọn lợi nhuận.
Theo ông Nguyễn Đức Hưởng - Phó Chủ tịch hội đồng quản trị Ngân hàng Liên Việt, khi có thông tin doanh nghiệp ngành thủy sản vay vốn ngân hàng nhưng để... mua đất, ông đã cho kiểm tra ngay và sẽ kiên quyết thu hồi nợ đối với những trường hợp này.
Liên quan vấn đề vay vốn chính đáng của các doanh nghiệp, Phó chủ tịch UBND TP Cần Thơ Võ Thành Thống nói các doanh nghiệp vừa và nhỏ của địa phương khó tiếp cận vốn ngân hàng do lãi suất cao. Vì vậy, cả ngân hàng và doanh nghiệp thời gian qua chỉ “nhìn nhau” mà khó hỗ trợ nhau. “Hai bên cần có giải pháp để giải tỏa vì cái khó của doanh nghiệp vừa và nhỏ, siêu nhỏ đã chạm đến đỉnh điểm rồi” - ông Thống bức xúc.
Ông Nguyễn Tôn Hoàng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp, cho rằng “lý tưởng” nhất là thời gian tới cần điều chỉnh lãi suất ở mức 7-8%/năm vì theo ông, việc không gặp nhau giữa doanh nghiệp và ngân hàng hiện nay chủ yếu là do lãi suất quá cao.
