Nói chuyện về Insulin
Tế bào tuỵ tổng hợp chất pro-insulin, chất không có hiệu năng hạ glucoz huyết, tổng hợp trong các tế bào bêta, nhờ một tin có nguồn gốc di truyền, chuyển giao nhờ axit nucleic (ADN rồi ARN) đến bộ Golgi, tức cơ quan tử của tế bào, nơi mà nguyên liệu tức axit amin được xếp đặt và kết nối theo một thứ tự cố định. Phân tử pro-insulin được tàng trữ trong tế bào bêta và rời nơi đây khi có tác động của kích thích. Nó được hình thành bằng hai chuỗi axit amin (21 đối với chuỗi A, 30 đối với chuỗi B) gắn liền nhau bằng những mối nối vững chắc có tên "cầu disulfure". Hai chuỗi A và B là insulin thực sự ; một chuỗi thứ ba có tên peptid C (31 axit amin) nối kết hai chuỗi AB trong pro – insulin.
Gần phân nửa pro-insulin đó khi được giải phóng vào hệ tuần hoàn, rời tuỵ theo tĩnh mạch cửa, tập trung ở gan, bị huỷ diệt và dịch mật có chức năng loại trừ theo đường ruột. Insulin được tự do trong máu và thời gian bán huỷ chỉ có vài phút. Nhờ hệ tuần hoàn, insulin được phân bổ khắp toàn cơ thể, được các thụ thể đặc thù trên màng tế bào của các tạng bắt chiếm. Cơ thể sản xuất mỗi ngày độ 40 đơn vị insulin. Có hai thể thức tiết insulin : thể thức nền đảm bảo nhu cầu sinh lý cho các tế bào trong cơ thể, với lưu lượng 1 đơn vị/giờ và thể thức hoạt hoá để đáp ứng một kích thích. Chất kích thích mạnh nhất và trực tiếp là glucoz. Có nhiều nguồn gốc gây kích thích, trực tiếp cũng như gián tiếp: thức ăn, hormon, thần kinh thực vật...
Hiệu năng của insulin khá nhiều và đa dạng: giúp gan hấp thụ glucoz mà cũng giúp gan hạn chế giải phóng glucoz từ dự trữ glucoz của gan. Nó giảm tổng hợp glucoz từ axit amin có tên tân tạo glucoz. Nó tạo thuận lợi cho glucoz chui vào bên trong tế bào, giúp dự trữ glucoz dưới hình thức glycogen trong các tế bào cơ. Nó có hiệu năng làm đồng hoá bằng cách tạo thuận lợi cho axit amin chui vào bên trong tế bào và sát nhập vào protein. Nó có hiệu năng kháng tiêu mỡ và tăng chuyển triglycerid trong các tế bào mỡ.
Insulin của các loài động vật khác nhau, lại có cấu trúc hoá học gần giống nhau, chỉ khác có một hoặc vài axit amin trong sắp xếp ở cấu trúc hai chuỗi A và B. Tính đồng dạng này giúp đưa nhanh chóng insulin động vật (bò, heo) vào kỹ nghệ dược để làm thuốc chữa bệnh...Theo thời gian, khoa học có rất nhiều tiến bộ trong việc chế tạo các insulin nhanh, bán chậm, chậm... thích nghi cho khoa điều trị... Cuối cùng, với kỹ thuật gen, khiến vi khuẩn tạo được một polypeptid, giống hệt, đồng nhất với insulin người... mà ta sử dụng hiện nay.
