Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 17/11/2009 05:41 (GMT+7)

Những phát minh khoa học của Trung Quốc thời cổ

Trồng cây thành hàng (thế kỷ thứ 6 trước CN)

Kỹ thuật này cho phép các cây lương thực có thể được trồng nhanh hơn và cây lớn lên sẽ cứng cáp và khỏe mạnh hơn, nó hội tụ đủ 4 tiêu chí: trồng trọt, tưới tắm, nhổ cỏ và thu hoạch. Đồng thời khi các đợt gió mậu dịch thổi vào khoảng giữa các hàng cây trồng này thì tốc độ hư hại hầu như không đáng kể. Kỹ thuật trồng trọt này mãi sau đó 2200 năm, người phương Tây mới lĩnh hội được. (Ảnh 1)

Thiết bị gieo hạt (nhà Hán: 202 trước CN - năm 220)

Các nông dân Trung Quốc đã phát minh ra thiết bị gieo hạt vào đầu thế kỷ thứ 2 trước CN. Người châu Âu đầu tiên tên là Camillo Torello năm 1566 mới phát minh rathiết bị gieo hạt nhưng nó vẫn không được đại đa số nông dân châu Âu áp dụng cho mãi đến giữa năm 1800.

Cái cày sắt (nhà Hán: năm 202 trước CN - năm 220)

Một trong những thành tựu quan trọng từ thời cổ đại của nền nông nghiệp Trung Quốc chính là việc sử dụng cái cày bằng sắt. Mặc dù thiết bị này được phát minh lần đầu tiên vào thế kỷ thứ 4 trước CN và được sử dụng bởi chính quyền trung ương, nhưng sau đó thiết bị này đã được đại đa số dân lao động thời nhà Hán ở Trung Quốc sử dụng. Kỹ thuật cày này không phải là phát minh của người châu Âu, đến thế kỷ XVII nó mới được phát minh và ứng dụng ở Anh và Hà Lan. (Ảnh 2)

Máy khoan (nhà Hán: năm 202 trước CN - năm 220)

Vào thế kỷ thứ 1 trước CN, người Trung Quốc đã phát minh ra một kỹ thuật khoan sâu vào trong lòng đất. Một số lỗ khoan có thể đạt độ sâu tới 1,5 km. Kỹ thuật công nghiệp thời cổ đại này cho đến ngày nay đã được đại đa số kỹ sư địa chất ứng dụng. Những chiếc cần trục to nằm cách mặt đất khoảng 54 m bên trên lỗ khoan. Người ta cũng sử dụng kỹ thuật khoan này để làm cho bề mặt nước trong lòng đất bốc hơi tạo ra muối mỏ. Khí đốt thiên nhiên sẽ được “bơm” lên mặt đất thông qua các ống tre. Một số tài liệu xưa còn cho biết rằng, thời xưa người Trung Hoa cổ đại đã sử dụng khí đốt thiên nhiên để thắp sáng. Tại Mỹ, kỹ thuật khoan đất lần đầu tiên được ghi nhận là vào năm 1820 ở bang TâyVirginia.

Bánh lái tàu thủy (nhà Hán: năm 202 trước CN - năm 220)

Kỹ thuật hàng hải của Trung Quốc ra đời sớm hơn so với kỹ thuật hàng hải của người phương Tây. Bánh lái tàu thủy với trục bằng sành sứ được người Trung Quốc phát minh vào thế kỷ thứ 1. 1700 năm sau đó tức là năm 1843, Anh là quốc gia đầu tiên ở phương Tây mới phát minh ra bánh lái tàu thủy. (Ảnh 3)

Đeo ách cho ngựa (năm 220 - năm 581)

Vào cuối thế kỷ thứ 4 trước CN, theo sử sách Trung Quốc thì hình thức đeo ách cho ngựa đã xuất hiện trong thời đại nhàChu. Vào cuối thời nhà Hán, ách cho ngựa được làm bằng đai mềm và được áp dụng trên toàn đất nước Trung Quốc. Vào thế kỷ thứ 5, vùng cổ ngựa (hình vẽ), xuất hiện hình thức đeođai trên vai ngựa. Kỹ thuật đeo ách trên vai ngựa được người phương Tây ứng dụng vào năm 970 và chỉ trong vòng 200 năm sau đó nó lan rộng mạnh mẽ. (Ảnh 4)

Đồ sứ (nhà Tùy: năm 581 - năm 618)

Đồ sứ được phát minh vào thời đại nhà Tùy (nhưng có lẽ sớm hơn) và đến thời đại nhà Đường (618-906) thì sản phẩm đồ sứ đã đạt đến mức độ hoàn hảo. Vào thời nhà Tống(960-1279), nghệ thuật làm đồ sứ đã đạt đến đỉnh cao rực rỡ. Vào năm 1708, nhà vật lý người Đức tên là Tschirnhausen chính là người phát minh ra đồ sứ châu Âu, chấm dứt sự độc quyền về mặt hàng đồsành sứ của Trung Quốc. (Ảnh 5)

Giấy vệ sinh (nhà Tùy: năm 581 - năm 618)

Tư liệu sớm nhất đã đề cập rằng việc sử dụng giấy vệ sinh đã được thực hiện vào thời nhà Tùy năm 589. Vào năm 851, một lữ hành người Arập cho biết rằng người Trung Quốc đã sử dụng giấy tại những nơi có nước để lau sạch chính cơ thể của họ.

In ấn (nhà Tống: năm 960 - năm 1279)

Giấy đã được người Trung Quốc phát minh từ rất sớm, và nó là một trong những phát minh vô cùng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa. Công thức dùng để sản xuất giấy in ấn vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay. Vào năm 868, quyển sách được in ấn đầu tiên ra đời, bằng cách chế tạo ra một thiết bị bản khắc gỗ làm ra giấy in. Khoảng 100 năm sau đó, một người tên là Bi Sheng (990-1051) là người truyền bá ra kỹ thuật in ấn hiện đại. Bằng cách sử dụng đất sét nặn thành các con chữ, sau đó nung qua lửa, ông đã tạo ra một loại con chữ có thể được tái sử dụng, hình thành nên kỹ thuật in ấn tiên tiến. Đến năm 1450, kỹ thuật in ấn bằng chạy chữ đã ra đời mà điển hình là việc xuất hiện quyển Kinh Thánh Gutenberg, là quyển sách được in ấn bằng kỹ thuật chạy chữ đầu tiên ở châu Âu.

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Cải cách hành chính và chuyển đổi số ở cơ sở cần thực chất hơn
Năm 2026, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, cải cách hành chính và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cao với chính quyền cơ sở. Qua khảo sát tại phường Tuy Hòa, Cư Bao, xã Sơn Hòa, Sông Hinh, Ea Na và Yang Mao, Hội đồng tư vấn Dân chủ – Pháp luật thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk ghi nhận nỗ lực của địa phương và những vấn đề cần tháo gỡ để nâng cao chất lượng phục vụ.
Tôn vinh tinh hoa đạo học, tiếp nối mạch nguồn hiền tài dân tộc
Từ ngày 5 - 15/11, thành phố Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), với nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm di sản và hội thảo khoa học. Đây là dịp tôn vinh những giá trị bền vững của nền Quốc học Việt Nam, khơi dậy truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài.
Đắk Lắk: Phản biện hồ sơ Dự án nhà máy điện gió, điện mặt trời
Sáng 29/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức Hội đồng góp ý, phản biện xã hội và phản biện khoa học đối với hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Nhà máy điện gió E&M Đắk Lắk tại xã Ea Knốp và xã Cư Prao; Dự án Nhà máy điện mặt trời Jang Pông 2 tại xã Ea Wer.
Góp ý Luật luật An toàn, vệ sinh lao động: Lấy bảo vệ con người và quản trị rủi ro làm trung tâm
Ngày 30/10/2026, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn Vệ sinh Lao động Việt Nam (VOSHA) tổ chức Hội thảo "Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động". Hội thảo do PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA và GS.TS Lê Vân Trình, Chủ tịch VOSHA đồng chủ trì.
VUSTA công bố các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt
Ngày 30/10/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trang trọng tổ chức Hội nghị công bố các quyết định quan trọng về công tác cán bộ. Lãnh đạo VUSTA đã trao quyết định nghỉ hưu hưởng chế độ cho 02 cán bộ, chuyên viên, đồng thời trao các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Liên hiệp Hội Việt Nam hưởng ứng tháng “Vì người nghèo”
Sáng 27/10, tại Hội trường xã Quốc Oai, Khối thi đua các tổ chức thuộc lĩnh vực Khoa học - Kinh tế - Pháp luật - Giáo dục - Đối ngoại thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Hội Luật gia thành phố Hà Nội và xã Quốc Oai tổ chức Hội nghị “Nghe dân nói, nói dân nghe” và thực hiện Tháng cao điểm vì người nghèo 2026.
Thủ tướng mong muốn đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng kiến tạo chuỗi giá trị mới
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam mong muốn các đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng nghiên cứu, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và kiến tạo những chuỗi giá trị mới.
Tạo động lực tăng trưởng xanh từ khoa học, công nghệ
Chính phủ Việt Nam nhiều lần khẳng định quan điểm "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế". Trong bối cảnh đó, việc giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa yêu cầu tăng trưởng nhanh và bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua các giải pháp khoa học, công nghệ đang trở thành yêu cầu cấp thiết hiện nay.
Hội nghị Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ nhất (khóa IX)
Chiều 28/10, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ nhất (khóa IX), nhiệm kỳ 2026 - 2031. Hội nghị tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn bản nền tảng quan trọng, đánh giá kết quả hoạt động từ sau Đại hội IX, đồng thời đề ra nhiệm vụ trọng tâm đến cuối năm 2026.
Hội nghị BCH Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tháng 10/2026: Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm
Sáng 28/10, tại Hà Nội, Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ nhằm đánh giá kết quả công tác tháng 10, xác định nhiệm vụ trọng tâm tháng 11/2026 và triển khai một số nội dung quan trọng liên quan đến công tác xây dựng Đảng.