Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 01/03/2006 01:39 (GMT+7)

Những hiểm họa từ... biển!

Ấn tượng nhất có lẽ là loài cá nóc chuột vằn mang (Aronthron immaculatus)với dáng vẻ bề ngoài khá bắt mắt, thân có dạng hình trứng, vây lưng viền đen, bụng màu trắng... Nhưng trong trứng loài cá này tập trung một lượng độc chất thật kinh ngạc, cứ 100 gam trứng có thể giết chết 200 người; hàm lượng độc chất cao nhất xuất hiện từ tháng tư đến tháng mười.
Tương tự, cá nóc chấm cam (Torquigener pallimaculatus)cũng là một loài đáng sợ, cứ 100 gam trứng hoặc gan có thể giết chết 60-70 người.

Mực tuộc đốm xanh (Hapalochlaena lunulata). Trong khi đó, mực tuộc đốm xanh (Hapalochlaena lunulata), một loài hải sản khá quen thuộc, cũng có dáng vẻ bên ngoài lạ mắt, trên toàn thân và các xúc tu điểm các đốm xanh trông rất đẹp. Nhưng loài này lại là động vật biển cắn chết người. Độc tố tập trung ở tuyến nước bọt của chúng. Cứ 100 gam thịt và râu có thể giết chết hai người; còn 100 gam tuyến nước bọt có thể giết chết đến 23 người...
Tại vùng biển Việt Nam, các nhà khoa học Viện Hải dương học Nha Trang (Viện Khoa học và công nghệ Việt Nam) đã xác định được cụ thể danh sách 41 loài sinh vật chứa độc tố có khả năng gây chết người, mà hầu hết các loài này đều sinh sống ở biển; chỉ có hai loài cá nóc nước ngọt mới được phát hiện gần đây ở một số tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long. Cụ thể: một loài mực tuộc, hai loài ốc cối, ba loài cua hạt, một loài sam, 22 loài cá và 10 loài rắn biển. Riêng hai loài cá nóc nước ngọt được xác định là cá nóc chấm xanh (Chelonodon nigroviridis)và cá nóc mắt đỏ (Carinotetraodon lorteti).
Mực tuộc đốm xanh (Hapalochlaena lunulata).

Cua mặt quỷ (Zosymus aeneus).
Cua mặt quỷ (Zosymus aeneus).
Cũng theo các nhà khoa học Viện Hải dương học Nha Trang, đa số những loài độc hại nói trên có vùng sinh sống rộng, từ vịnh Bắc bộ cho đến vịnh Thái Lan như các loài cá nóc, cá bống vân mây, so và rắn biển. Tuy nhiên, cũng có một số loài như ốc cối, cua hạt, mực đốm xanh... chỉ mới bắt gặp ở vùng biển miền Trung và Đông Nam Bộ.
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, bản chất của các độc tố ở những loài hải sản nói trên thuộc nhóm chất độc thần kinh, nên khi con người bị nhiễm các loại chất độc này sẽ tác động trực tiếp đến hệ thần kinh não bộ, hệ tim mạch... gây ra những triệu chứng ngộ độc điển hình ở người. Hầu hết chúng là những chất độc nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao trong thời gian tác động rất nhanh, với liều độc thấp. Trứng và gan thường là hai nơi tập trung độc chất cao nhất.
Nhưng vẫn có trường hợp ngoại lệ, thịt và da lại là những nơi tập trung độc tố cao hơn cả, trong khi thông thường các bộ phận này vẫn được xem là ít độc nhất. Thí dụ như cá bống vân mây được xếp vào loại sinh vật tập trung độc tố ở da. Biểu hiện nhận dạng dễ thấy nhất ở loài cá này là toàn thân màu nâu đỏ; mỗi bên thân có bốn vệt đen hình đám mây; màng vây lưng và màng vây đuôi có nhiều hàng chấm đen... Chất độc của loài cá này có ở các bộ phận cơ thể, tập trung nhất là ở da, cứ 100 gam da có thể giết chết 9-10 người.

Ốc cối hoa lưới (Conus textile).
Ốc cối hoa lưới (Conus textile).
Đặc biệt, các nhà khoa học Viện Hải dương học Nha Trang cho biết khác với những nghiên cứu trước đây, tất cả các bộ phận cơ thể khác nhau của ba loài hải sản: cua hạt, mực đốm xanh và so đều chứa độc tố. Các nhà khoa học ở viện này khuyến cáo “tuyệt đối không dùng các loài hải sản độc hại này chế biến làm thức ăn dưới bất kỳ hình thức nào”.
Thực tế cho thấy hầu hết trường hợp trúng độc, thậm chí mất mạng, là do con người ăn phải những loài hải sản chứa độc tố mạnh. Ngoài ra, do con người sờ mó hoặc vô tình chạm phải các loài như rắn biển, mực đốm xanh, ốc cối... nên bị chúng cắn, chích hay phóng tên độc. Các chất độc trong tuyến nước bọt sẽ theo răng hoặc tên độc của những loài này chuyển vào cơ thể người thông qua vết thương.

Ngộ độc cá nóc có tỷ lệ tử vong rất cao. Trong trường hợp khẩn cấp, việc sử dụng một số dược thảo sẵn có như lá tía tô, đậu xanh, lá khoai lang non... có thể sơ cứu tại chỗ hiệu quả.

Theo YkhoaNet

Nguồn: Tuổi trẻ

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

GS.VS. Châu Văn Minh trúng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI
Chiều ngày 21/3, tại buổi họp báo quốc tế công bố kết quả bầu cử, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã chính thức công bố danh sách 500 đại biểu trúng cử vào cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất nhiệm kỳ mới. GS.VS. Châu Văn Minh, Bí thư Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trúng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI.
VUSTA làm việc với Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC)
Chiều ngày 20/3, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã có buổi thăm quan và tham gia sinh hoạt khoa học tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Đây là hoạt động ý nghĩa nhằm tăng cường sự kết nối giữa các chuyên gia, trí thức VUSTA với đơn vị nghiên cứu công nghệ cao hàng đầu của đất nước.
Tuyên Quang: Tập huấn phổ biến kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi cho nông dân
Ngày 17-19/3, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Tuyên Quang phối hợp với UBND các xã: Niêm Sơn, Tát Ngà tổ chức 8 lớp tập huấn phổ biến kỹ thuật trồng trọt, kỹ thuật chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học cho 480 học viên thuộc 12 thôn của các xã: Niêm Sơn, Niêm Tòng (nay là xã Niêm Sơn); Tát Ngà, Nậm Ban (nay là xã Tát Ngà), tỉnh Tuyên Quang, nhằm mang lại hiệu quả kinh tế cho nông dân.
An Giang: Toạ đàm thúc đẩy giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật
Ngày 17-18/3, tại phường Long Xuyên, đã diễn ra tọa đàm và tập huấn “Thúc đẩy giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật” với sự tham gia của Viện Tài chính vi mô và Phát triển cộng đồng thuộc Liên hiệp Hội Việt Nam (VUSTA), Liên hiệp Hội tỉnh Phú Thọ, Liên hiệp Hội tỉnh An Giang, Sở Giáo dục và Đào tạo An Giang cùng đông đảo cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên, phụ huynh…
Đắk Lắk: Chủ tịch Liên hiệp hội trúng cử đại biểu HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2026 - 2031
Ngày 17/3, Ủy ban bầu cử tỉnh đã tổ chức hội nghị công bố kết quả bầu cử và danh sách người trúng cử đại biểu HĐND tỉnh khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Tại hội nghị, danh sách 84 đại biểu HĐND tỉnh đã được công bố, trong đó có TS. Phan Xuân Lĩnh - Chủ tịch Liên hiệp hội tỉnh.
Nhiều ý kiến của cử tri trí thức gửi tới Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI
Nhiều ý kiến tâm huyết của đội ngũ trí thức, nhà khoa học đã tập trung vào các vấn đề quan trọng của đất nước như phát triển kinh tế, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, hoàn thiện thể chế, ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.
Trí tuệ nhân tạo, quyền năng và lương tri
Trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là một công cụ đứng yên trong phòng máy. Nó đã bước ra ngoài đời sống, bước vào kinh tế, chính trị và cả vùng mờ của đạo đức. Khi những người tạo ra nó bắt đầu lên tiếng cảnh báo, câu hỏi không còn là AI sẽ làm được gì, mà là con người đã chuẩn bị đến đâu để đối diện với chính quyền năng do mình tạo ra.
Phú Thọ: Triển khai Hội thi, Cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng năm 2026
Ngày 12/3, đoàn công tác tuyên truyền, vận động, hướng dẫn tổ chức, triển khai Hội thi Sáng tạo kỹ thuật và Cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng tỉnh Phú Thọ năm 2026 do Tổng Thư ký Liên hiệp Hội tỉnh Nguyễn Thị Loan làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với một số doanh nghiệp, trường học trên địa bàn xã Bình Nguyên và phường Vĩnh Phúc.
Đoàn thanh niên VUSTA ra quân trồng cây xanh tại Đền thờ Chu Văn An, lan tỏa thông điệp sống xanh
Hưởng ứng Tháng Thanh niên năm 2026, thiết thực chào mừng 95 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3/1931 - 26/3/2026) và 43 năm Ngày thành lập Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (26/3/1983 - 26/3/2026), ngày 14/3/2026, Đoàn Thanh niên Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức hoạt động ra quân trồng cây xanh tại Khu di tích lịch sử quốc gia Đền thờ Chu Văn An.