Nhà khoa học nữ với những giải pháp “cứu” cây trồng

Sự thành công này đã đưa TS Lộc trở thành nhà sáng tạo nữ xuất sắc nhất được Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) trao tặng giải thưởng vào tối ngày 15/5 vừa qua.

Với công trình “Hoàn thiện quy trình công nghệ sản xuất hai chế phẩm trừ sâu sinh học Ometar và Biovip”, TS Lộc đã giúp bà con nông dân bớt đi nỗi lo sâu rầy phá hại mùa màng. Sau gần 8 năm nghiên cứu, chị và cộng sự đã cải tiến và hoàn thiện quy trình sản xuất hai chế phẩm sinh học Ometar và Biovip ở quy mô lớn gấp nhiều lần quy trình cũ, sản phẩm có chất lượng cao và hòa tan được trong nước nên rất tiện dụng cho bà con nông dân. Hai chế phẩm này đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đưa vào danh mục thuốc bảo vệ thực vật, được phép sử dụng rộng rãi tại Việt Nam để phòng trừ rầy nâu, bọ xít hại lúa và bọ cánh cứng hại dừa.

Chế phẩm Ometar/Biovip sản xuất ra từ quy trình công nghệ mới có giá thành thấp, chỉ 200.000 đồng/ha/lần phun, thấp hơn so với sử dụng thuốc hóa học 150.000 đồng/ha/lần phun... Chính vì vậy, thành quả của công trình đã làm giảm chi phí phòng trừ rầy nâu hại lúa, giúp bà con nông dân tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng, nâng cao hiệu quả kinh tế cho người sản xuất, từ đó góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân. Hơn nữa, đây còn là những sản phẩm an toàn cho con người, hệ sinh thái và môi trường.

TS Lộc tâm sự, dù đã được giải thưởng Sáng tạo Khoa học kỹ thuật Việt Nam, được WIPO công nhận và vinh danh, song có lẽ việc nghiên cứu sẽ vẫn phải tiếp tục hoàn thiện hơn nữa. TS Lộc muốn có những sản phẩm chất lượng tốt hơn nữa, sản xuất quy mô lớn hơn để giá thành ngày càng giảm.

Sở dĩ chế phẩm Ometar/Biovip đã mang lại hiệu quả tức thì đối với loài rầy nâu, bọ cánh cứng “cứng đầu” là vì giải pháp đã dựa theo lý thuyết côn trùng cũng bị bệnh như các động vật khác. Vì vậy nhóm nghiên cứu đã sử dụng các loài vi sinh vật gây bệnh cho côn trùng để quản lý chúng. Đó là giải pháp sinh học lý tưởng đối với côn trùng. Tiểu khí hậu sinh thái trong ruộng lúa rất thuận lợi cho sự lây nhiễm của bệnh nấm, vì vậy nấm gây bệnh cho côn trùng là một nhân tố hữu dụng trong hệ thống quản lý sâu hại tổng hợp và là yếu tố gây chết chủ yếu đối với sâu hại lúa, đặc biệt là vùng nhiệt đới ẩm.

TS. Nguyễn Thị Lộc cho biết, hiện chế phẩm Ometar/Biovip đã được đăng ký bản quyền và sử dụng rộng rãi tại 7 tỉnh thuộc Đồng bằng sông Cửu Long từ Cần Thơ, An Giang, Sóc Trăng, Trà Vinh, Tiền Giang… Ở giai đoạn lúa ngậm sữa có thể phun chế phẩm Ometar một lần để trừ bọ xít nếu lúa bị bọ xít tấn công. Với rầy nâu, chế phẩm có hiệu lực bền, thuốc có tác dụng lây lan mầm bệnh từ con rầy đã chết sang con rầy non mới nở trong một vụ lúa, nên chỉ phun một lần có thể duy trì hiệu quả trừ rầy cho suốt vụ. Trên các cánh đồng bị rầy nâu, phun chế phẩm Ometar một lần vào 40 ngày sau sạ, rầy nâu giảm dần và mật số rất thấp vào cuối vụ. Chế phẩm nấm xanh Ometar có hiệu lực rất cao đối với rầy nâu, sau khi phun từ 5 - 7 ngày, hiệu lực diệt trừ rầy nâu đạt 73,5 - 91,5% và hiệu lực trừ bọ xít hại lúa là 73 - 88%.

Điều quan trọng, hai chế phẩm sinh học này không ảnh hưởng tới thiên địch của sâu hại, hệ sinh thái, không gây hại cho người và môi trường. Tuy nhiên, giải pháp này mới chỉ ứng dụng được cho cây lúa và cây dừa, do vậy thời gian tới, TS Lộc sẽ cùng với đồng nghiệp tiếp tục tìm giải pháp cho cây rau và cây ăn quả. TS Lộc cho biết, hiện rau an toàn và trái cây là mặt hàng được bà con sử dụng hàng ngày nhưng lại luôn trong tâm trạng lo âu vì thiếu an toàn. Vì vậy, sản phẩm tiếp theo sẽ được tập trung là các chế phẩm sinh học dành cho 2 loại cây này.