Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 24/11/2009 16:07 (GMT+7)

Nguy cơ loãng xương & chế độ ăn sai lầm

Ăn mặn gây hại cho xương

Muối (natriclorua) là một trở ngại lớn nhất, đe doạ sự vững mạnh của bộ xương. Nhiều nghiên cứu đã cho thấy những phụ nữ mãn kinh nếu có chế độ ăn nhiều muối sẽ mất chất khoáng của xương nhiều hơn so với những phụ nữ cùng lứa tuổi. Muối là một thành phần không thể thiếu trong bữa ăn và có thể nói chính điều này mà nhu cầu cần canxi của cơ thể tăng lên. Theo khuyến cáo trong hướng dẫn của các chuyên gia dinh dưỡng Hoa Kỳ, như cầu natri hàng ngày là 2,3g (tương đương với một thìa cà phê muối gạt bằng) nhưng người Mỹ dùng ít nhất 4g mỗi ngày. Các chuyên gia dinh dưỡng ước tính có 90% lượng natri hấp thu vào cơ thể hàng ngày có nguồn gốc từ muối ăn vào và mọi người đã dùng đến gấp 2 lần lượng natri cần thiết hàng ngày. Đây là nghiên cứu từ các nước phương Tây, tại các nước phương Đông, tình trạng ăn mặn là đặc trưng, tồn tại trong tập quán ăn uống từ xa xưa. Đối với ngườiViệt Nam , lượng muối ăn vào hàng ngày chắc chắn nhiều hơn đáng kể, trong khi trọng lượng trung bình lại thấp hơn.

Nếu một người mỗi ngày dùng 2,3g natri sẽ mất đến 40mg canxi qua nước tiểu. Từ lý do này, có khuyến cáo về lượng canxi và vitamin D dùng hàng ngày để bù đắp lại sự mất xương do muối gây ra như sau:

- Với canxi:hằng ngày người dưới 50 tuổi cần 1.000 mg canxi (tương đương với 3 ly sữa 20ml) người trên 50 tuổi cần đến 1.200 mg canxi.

- Với vitamin D:mỗi ngày cần 200 đơn vị cho người dưới 50 tuổi: 400 đơn vị cho người từ 51 – 70 tuổi và 600 đơn vị cho người trên 70 tuổi.

Nguồn vitamin D tốt nhất là ánh nắng mặt trời, biến đổi tiền vitamin D ở da thành vitamin D và vitamin D từ sữa tươi, lòng đỏ trứng gà, cá nước mặn, gan.

Trong tất cả các yếu tố nguy cơ cho xương thì muối là yếu tố khó khăn nhất để giải quyết. Muối được sử dụng trong gần như tất cả các món ăn được chế biến. Người tiêu dùng đã đến lúc phải đọc các nhãn hiệu thức ăn xem nó chứa bao nhiêu natri, càng ít natri càng tốt. Nếu nghĩ rằng mình không thể giảm được muối một cách hữu hiệu thì bù đắp bằng cách ăn nhiều thức ăn giàu kali như Chuối, Cà chua, nước Cam vì kali sẽ giúp làm giảm mất canxi. Ăn mặn không những gây đe doạ loãng xương mà đây còn là thói quen không tốt cho tim mạch (gây tăng huyết áp).

Một vài thức uống thông thường gây hại cho xương

Các thức uống chứa phospho làm mất canxi.
Các thức uống chứa phospho làm mất canxi.
Rất nhiều nước giải khát đóng chai có ga hoặc không có ga chứa phosphoric axit, chất này có thể làm tăng thải canxi qua nước tiểu. Phần lớn các loại nước uống giải khát này không hề chứacanxi nên những phụ nữ thường dùng mà không bổ sung canxi thì sẽ tăng nguy cơ gây loãng xương. Lượng phospho quá cao sẽ làm gia tăng việc mất canxi và nếu kết hợp với ăn không đủ canxi, nguy cơ loãngxương tăng cao. Những người dùng nhiều thức uống giải khát loại này phải chú ý để bù thêm canxi và vitamin D.

Cafein: chất gây hại cho xương

Cà phê có thể là thủ phạm gây loãng xương.
Cà phê có thể là thủ phạm gây loãng xương.
Cafein lọc lấy canxi khỏi xương và làm yếu cấu trúc xương. Chỉ cần dùng 100mg cafein sẽ gây mất 6mg canxi. Cafein không gây mất canxi nhiều như muối nhưng là một vấn đề thông thường cần phảichú ý. Đặc biệt ở những phụ nữ thiếu canxi mà lại dùng cafein thì nguy cơ loãng xương sẽ tăng lên. Chỉ nên dùng cafein ở mức dưới 300mg mỗi ngày với hy vọng có thể bù đắp được lượng canxi mất đi bằnglượng canxi ăn và tương ứng để chống lại nguy cơ loãng xương. Cà phê là thức uống chứa nhiều nguồn cafein chính, một cốc nhỏ cà phê đen chứa đến 320 mg cafein. Mặc dù trà cũng chứa cafein nhưng cácnghiên cứu cho thấy trà không gây hại mà còn có ích cho xương (nhất là ở người lớn tuổi) vì trong trà có chứa thành phần thực vật khác bảo vệ xương. Để tránh tác hại gây mất canxi của cafêin, ngườitiêu dùng cần phải đọc nhãn các loại thức uống trước khi dùng. Hiện tại có nhiều thức uống đã được lấy đi chất cafein (trên nhãn đề “decafffeinated”).

Vai trò của chất đạm trong loãng xương

Có ý kiến cho rằng chất đạm, đặc biệt là đạm động vật gây hại đối với xương. Thật sự, đây là hiểu sai lệch, chẳng những chất đạm không gây tiêu huỷ xương mà ngược lại, chúng là chất không thể thiếu nếu muốn có bộ xương vững chắc. Cấu tạo của xương có đến 50% là protein (chất đạm), việc sửa chữa những tổn thương trên xương đòi hỏi phải có các chuỗi axit amin. Để canxi và vitamin D gắn lên xương thì cần có protein. Ngày nay ở các nước phát triển, phần lớn người ta dùng rất nhiều protein trong chế độ ăn, nhưng người lớn tuổi lại không dùng đủ lượng protein cơ bản. Ăn thiếu protein sẽ gây nguy cơ cho xương. Theo các chuyên gia, hàng ngày mỗi người trên 19 tuổi cần 0,8g protein cho mỗi kg trọng thể. Tất nhiên ăn nhiều protein có lợi cho xương nhưng lại gây hại cho cơ quan khác nhất là đạm động vật. Vì vậy cần phải ăn lượng đạm vừa phải và cân bằng giữa đạm động - thực vật.

Một vài điều về đậu nành

Đậu nành dưới dạng đậu hủ sẽ tốt hơn dạng nước uống.
Đậu nành dưới dạng đậu hủ sẽ tốt hơn dạng nước uống.
Phần lớn các sản phẩm từ Đậu nành như đậu hủ, sữa đậu nành, tương đậu nành… cung cấp protein xây dựng độ vững chắc cho xương. Bên cạnh đó, Đậu nành chứa thành phần khác làm ngăn cản hấp thụcanxi, đó là oxalat. Nếu dùng nhiều Đậu nành nhưng ăn ít canxi sẽ gây thiếu hụt canxi gây hại cho xương. Liên quan đến tăng trưởng xương, bên cạnh ý kiến cho rằng Đậu nành có hại lại có ý kiến chorằng nhờ 2 thành phần genistein và daidzein mà Đậu nành giúp xương khoẻ mạnh. Trong Đậu nành có canxi nhưng khi chế biến dưới dạng nước uống thì canxi sẽ lắng đọng bên dưới chai (dù có lắc chai thìcũng sẽ lắng đọng lại), tốt nhất là dùng Đậu nành chế biến dạng đặc như tàu hũ để có đủ lượng canxi.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

GS.TSKH Nguyễn Đức Cương: Khoa học là một hành trình dài và không phải lúc nào cũng có kết quả ngay
Sinh năm 1945 tại Huế, ông là nhà khoa học hàng đầu về hàng không - vũ trụ của Việt Nam, đã có hơn nửa thế kỷ cống hiến cho ngành khoa học kỹ thuật hàng không vũ trụ. Không chỉ là người đặt nền móng cho các sản phẩm bay tiết kiệm chi phí cho Việt Nam, ông còn là người thầy tâm huyết, truyền cảm hứng và kiến thức cho nhiều thế hệ, góp phần đưa ngành hàng không Việt Nam đạt được những bước tiến mới.
Đắk Lắk: Ứng dụng AI “nghe” độ chín sầu riêng
TS. Lê Minh Tân và CN. Hoàng Ngọc Trung Nguyên (Trường Đại học Tây Nguyên) đã nghiên cứu thành công giải pháp: “Máy phân loại quả sầu riêng theo độ chín sử dụng AI phân tích âm thanh”. Giải pháp này đã đọat giải Nhì Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk (2024-2025) khu vực phía Tây.
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị quán triệt và triển khai Nghị quyết 10-NQ/TW
Sáng 30/6, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Ban biên tập vusta.vn trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị.
Một năm chính quyền địa phương hai cấp: Nhìn từ chiều sâu văn hóa làng xã
Một năm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp không chỉ là câu chuyện về tinh gọn bộ máy, tổ chức lại địa giới hành chính màcòn là phép thử về năng lực quản trị những giá trị mềm: tên làng, ký ức cộng đồng, di sản, thiết chế văn hóa, không gian tín ngưỡng và cảm giác thuộc về của người dân.
Hội nghị AFEO Midterm 2026
Ngày 30/6, tại Yangon, Myanmar, Liên đoàn các tổ chức kỹ sư ASEAN (AFEO) chính thức khai mạc phiên toàn thể Hội nghị giữa kỳ lần thứ 25. Đây là diễn đàn thường niên được tổ chức nhằm để các nhà khoa học, các kỹ sư, các chuyên gia cùng chia sẻ, thảo luận các giải pháp trong việc xây dựng một tương lai bền vững cho khu vực ASEAN.