Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 24/11/2009 16:07 (GMT+7)

Nguy cơ loãng xương & chế độ ăn sai lầm

Ăn mặn gây hại cho xương

Muối (natriclorua) là một trở ngại lớn nhất, đe doạ sự vững mạnh của bộ xương. Nhiều nghiên cứu đã cho thấy những phụ nữ mãn kinh nếu có chế độ ăn nhiều muối sẽ mất chất khoáng của xương nhiều hơn so với những phụ nữ cùng lứa tuổi. Muối là một thành phần không thể thiếu trong bữa ăn và có thể nói chính điều này mà nhu cầu cần canxi của cơ thể tăng lên. Theo khuyến cáo trong hướng dẫn của các chuyên gia dinh dưỡng Hoa Kỳ, như cầu natri hàng ngày là 2,3g (tương đương với một thìa cà phê muối gạt bằng) nhưng người Mỹ dùng ít nhất 4g mỗi ngày. Các chuyên gia dinh dưỡng ước tính có 90% lượng natri hấp thu vào cơ thể hàng ngày có nguồn gốc từ muối ăn vào và mọi người đã dùng đến gấp 2 lần lượng natri cần thiết hàng ngày. Đây là nghiên cứu từ các nước phương Tây, tại các nước phương Đông, tình trạng ăn mặn là đặc trưng, tồn tại trong tập quán ăn uống từ xa xưa. Đối với ngườiViệt Nam , lượng muối ăn vào hàng ngày chắc chắn nhiều hơn đáng kể, trong khi trọng lượng trung bình lại thấp hơn.

Nếu một người mỗi ngày dùng 2,3g natri sẽ mất đến 40mg canxi qua nước tiểu. Từ lý do này, có khuyến cáo về lượng canxi và vitamin D dùng hàng ngày để bù đắp lại sự mất xương do muối gây ra như sau:

- Với canxi:hằng ngày người dưới 50 tuổi cần 1.000 mg canxi (tương đương với 3 ly sữa 20ml) người trên 50 tuổi cần đến 1.200 mg canxi.

- Với vitamin D:mỗi ngày cần 200 đơn vị cho người dưới 50 tuổi: 400 đơn vị cho người từ 51 – 70 tuổi và 600 đơn vị cho người trên 70 tuổi.

Nguồn vitamin D tốt nhất là ánh nắng mặt trời, biến đổi tiền vitamin D ở da thành vitamin D và vitamin D từ sữa tươi, lòng đỏ trứng gà, cá nước mặn, gan.

Trong tất cả các yếu tố nguy cơ cho xương thì muối là yếu tố khó khăn nhất để giải quyết. Muối được sử dụng trong gần như tất cả các món ăn được chế biến. Người tiêu dùng đã đến lúc phải đọc các nhãn hiệu thức ăn xem nó chứa bao nhiêu natri, càng ít natri càng tốt. Nếu nghĩ rằng mình không thể giảm được muối một cách hữu hiệu thì bù đắp bằng cách ăn nhiều thức ăn giàu kali như Chuối, Cà chua, nước Cam vì kali sẽ giúp làm giảm mất canxi. Ăn mặn không những gây đe doạ loãng xương mà đây còn là thói quen không tốt cho tim mạch (gây tăng huyết áp).

Một vài thức uống thông thường gây hại cho xương

Các thức uống chứa phospho làm mất canxi.
Các thức uống chứa phospho làm mất canxi.
Rất nhiều nước giải khát đóng chai có ga hoặc không có ga chứa phosphoric axit, chất này có thể làm tăng thải canxi qua nước tiểu. Phần lớn các loại nước uống giải khát này không hề chứacanxi nên những phụ nữ thường dùng mà không bổ sung canxi thì sẽ tăng nguy cơ gây loãng xương. Lượng phospho quá cao sẽ làm gia tăng việc mất canxi và nếu kết hợp với ăn không đủ canxi, nguy cơ loãngxương tăng cao. Những người dùng nhiều thức uống giải khát loại này phải chú ý để bù thêm canxi và vitamin D.

Cafein: chất gây hại cho xương

Cà phê có thể là thủ phạm gây loãng xương.
Cà phê có thể là thủ phạm gây loãng xương.
Cafein lọc lấy canxi khỏi xương và làm yếu cấu trúc xương. Chỉ cần dùng 100mg cafein sẽ gây mất 6mg canxi. Cafein không gây mất canxi nhiều như muối nhưng là một vấn đề thông thường cần phảichú ý. Đặc biệt ở những phụ nữ thiếu canxi mà lại dùng cafein thì nguy cơ loãng xương sẽ tăng lên. Chỉ nên dùng cafein ở mức dưới 300mg mỗi ngày với hy vọng có thể bù đắp được lượng canxi mất đi bằnglượng canxi ăn và tương ứng để chống lại nguy cơ loãng xương. Cà phê là thức uống chứa nhiều nguồn cafein chính, một cốc nhỏ cà phê đen chứa đến 320 mg cafein. Mặc dù trà cũng chứa cafein nhưng cácnghiên cứu cho thấy trà không gây hại mà còn có ích cho xương (nhất là ở người lớn tuổi) vì trong trà có chứa thành phần thực vật khác bảo vệ xương. Để tránh tác hại gây mất canxi của cafêin, ngườitiêu dùng cần phải đọc nhãn các loại thức uống trước khi dùng. Hiện tại có nhiều thức uống đã được lấy đi chất cafein (trên nhãn đề “decafffeinated”).

Vai trò của chất đạm trong loãng xương

Có ý kiến cho rằng chất đạm, đặc biệt là đạm động vật gây hại đối với xương. Thật sự, đây là hiểu sai lệch, chẳng những chất đạm không gây tiêu huỷ xương mà ngược lại, chúng là chất không thể thiếu nếu muốn có bộ xương vững chắc. Cấu tạo của xương có đến 50% là protein (chất đạm), việc sửa chữa những tổn thương trên xương đòi hỏi phải có các chuỗi axit amin. Để canxi và vitamin D gắn lên xương thì cần có protein. Ngày nay ở các nước phát triển, phần lớn người ta dùng rất nhiều protein trong chế độ ăn, nhưng người lớn tuổi lại không dùng đủ lượng protein cơ bản. Ăn thiếu protein sẽ gây nguy cơ cho xương. Theo các chuyên gia, hàng ngày mỗi người trên 19 tuổi cần 0,8g protein cho mỗi kg trọng thể. Tất nhiên ăn nhiều protein có lợi cho xương nhưng lại gây hại cho cơ quan khác nhất là đạm động vật. Vì vậy cần phải ăn lượng đạm vừa phải và cân bằng giữa đạm động - thực vật.

Một vài điều về đậu nành

Đậu nành dưới dạng đậu hủ sẽ tốt hơn dạng nước uống.
Đậu nành dưới dạng đậu hủ sẽ tốt hơn dạng nước uống.
Phần lớn các sản phẩm từ Đậu nành như đậu hủ, sữa đậu nành, tương đậu nành… cung cấp protein xây dựng độ vững chắc cho xương. Bên cạnh đó, Đậu nành chứa thành phần khác làm ngăn cản hấp thụcanxi, đó là oxalat. Nếu dùng nhiều Đậu nành nhưng ăn ít canxi sẽ gây thiếu hụt canxi gây hại cho xương. Liên quan đến tăng trưởng xương, bên cạnh ý kiến cho rằng Đậu nành có hại lại có ý kiến chorằng nhờ 2 thành phần genistein và daidzein mà Đậu nành giúp xương khoẻ mạnh. Trong Đậu nành có canxi nhưng khi chế biến dưới dạng nước uống thì canxi sẽ lắng đọng bên dưới chai (dù có lắc chai thìcũng sẽ lắng đọng lại), tốt nhất là dùng Đậu nành chế biến dạng đặc như tàu hũ để có đủ lượng canxi.

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

GS.VS Châu Văn Minh dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Viện 69
Nhân kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026) và ngày giỗ lần thứ 57 của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 2/9, GS.VS Châu Văn Minh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cùng đoàn công tác đã thành kính dâng hương tưởng niệm Người tại Viện 69, Bộ Tư lệnh Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031
Sáng 28/8, Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031 đã diễn ra phiên trọng thể tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội. Đồng chí Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội.