Nấm lưỡi

Bệnh của lưỡi rất da dạng; rất nhiều loại bệnh khác nhau do rất nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra cho lưỡi… Một trong những bệnh đó là bệnh nấm lưỡi. Bệnh này thể hiện dưới dạng lưỡi đóng một lớp trắng, dày, giống cặn sữa, phía dưới niêm mạc đỏ đậm, cạy lên sẽ rịn máu. Đó là bệnh nấm lưỡi do vi nấm hạt men ( Candidasp) thông thường nhất là Candida albicnasgây ra.

Các loại nấm Candida là những nấm mem ký sinh thường xuyên trong hệ tiêu hoá, hệ hô hấp và đôi khi trên mặt da. Khi gặp điều kiện thuận lợi thì trở thành tác nhân gây bệnh.

Candida có thể gây tổn thương nông ở da, niêm mạc, móng, nhưng cũng có thể gây tổn thương nội tạng.

Các yếu tố thuận lợi để vi nấm phát triển thành bệnh:

Yếu tố bên trong:

Người bị các bệnh nhiễm trùng cấp tính hay mãn tính làm suy mòn, giảm sức đề kháng của cơ thể như lao, AIDS…

- Người bị các bệnh chuyển hoá: đái tháo đường, béo phì.

- Người bị thiếu các vitamin nhóm B (B2, B6), PP, C.

- Người bị bệnh phải dùng kháng sinh phổ rộng lâu ngày như tetracyclin, ampicyclin… làm rối loạn hệ tạp khuẩn.

- Người bị bệnh phải dùng thuốc corticoid lâu ngày làm giảm sức đề kháng.

- Dùng các thuốc chống ung thư như methotrexat, 5 - fluorouracil.

Yếu tố bên ngoài

- Người có răng giả, khớp thái dương hàm không khớp.

- Người già răng rụng hết làm 2 mép xệ, nước bọt tụ nhiều làm da luôn ẩm ướt tạo điều kiện thuận lợi cho vi nấm.

Bệnh nấm Candida có thể gặp ở mọi lứa tuổi, mọi chủng tộc, nam cũng như nữ, phân bố khắp thế giới. Bệnh có thể cấp tính hoặc bán cấp, nhẹ thì khu trú ở một vùng nào đó, nặng thì lan tràn ra nhiều cơ quan của cơ thể.

Nấm lưỡi do Candida ở trẻ sơ sinh thường gọi là đẹn miệng (tưa miệng). Lúc đầu niêm mạc đỏ sẫm, sau đó xuất hiện các mảng trắng như sữa, đóng cục lại. Các mảng trắng dính chặt vào niêm mạc, cạo mảng trắng thấy niêm mạc đỏ, có thể rịn máu.

Tổn thương có thể ở khắp niêm mạc miệng nhưng các vị trí chọn lọc là lưng lưỡi, mặt trong má, nướu, vòm miệng. Trường hợp nặng có thể ở yết hầu.

Bệnh nấm lưỡi ở trẻ lớn hay người lớn có hình ảnh lâm sàng tương tự.

Nếu không điều trị: bệnh nhân đau, ở trẻ bú kém, người lớn ăn kém, bệnh kéo dài lan ra mép gây nứt lở mép.

Để phòng ngừa và điều trị bệnh cần tránh những yếu tố thuận lợi như: không dùng kháng sinh bừa bãi, không lạm dụng corticoid… Điều trị các bệnh làm suy yếu cơ thể như: đái tháo đường, nhiễm trùng…

Rơ miệng bằng Daktarin gel buccal, mật ong hoặc Cỏ mực..

Ketoconazol, fluconazol là những thuốc kháng nấm có hiệu quả; tuy nhiên cần được chỉ định bởi các bác sĩ chuyên khoa da liễu.