Năm 2009: phát triển mới của điện hạt nhân Việt Nam

Tính đến nay, toàn thế giới đã có 435 tổ máy điện hạt nhân với tổng công suất trên 392.000 MW được vận hành ở 31 quốc gia và vùng lãnh thổ. Do đó, việc nghiên cứu phát triển điện hạt nhân ở nước ta đã được Đảng và Nhà nước quan tâm từ rất sớm, đặc biệt sau khi tiến hành công cuộc đổi mới với nhu cầu năng lượng tăng cao trong khi khả năng đáp ứng của các nguồn năng lượng nội địa lại hạn chế.

Đầu năm 2008, Chính phủ đã xem xét và trình Bộ Chính trị báo cáo đầu tư dự án nhà máy điện hạt nhân đầu tiên dự kiến được xây dựng tại Ninh Thuận và thông qua Quy hoạch phát triển điện giai đoạn VI, trong đó đã xác định mục tiêu phát triển 11.000 MW điện hạt nhân vào năm 2025. Đến tháng 6 - 2008, Quốc hội đã thông qua Luật NLNT, văn bản pháp lý cao nhất điều chỉnh các hoạt động trong lĩnh vực NLNT và đảm bảo an toàn cho các hoạt động này, trong đó có quy định về phát triển điện hạt nhân từ khâu lập quy hoạch, thiết kế, xây dựng, vận hành, bảo dưỡng đến tháo dỡ nhà máy khi hết hạn sử dụng. Tháng 3 - 9 - 2008, Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định thành lập Hội đồng thẩm định nhà nước để thẩm định dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên.

Bên cạnh đó, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã được Bộ Công thương giao nhiệm vụ chủ trì thực hiện dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên. Tháng 6 - 2008, EVN đã trình Chính phủ báo cáo đầu tư xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Hiện tại EVN đang hoàn thiện báo cáo đầu tư nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2. Hội đồng thẩm định nhà nươc đang tổ chức công tác thẩm định báo cáo này trước khi Chính phủ trình Quốc hội phê chuẩn. Sau khi Quốc hội phê chuẩn, Chính phủ sẽ tổ chức thực hiện dự án, bao gồm lập dự án đầu tư, tổ chức đấu thầu hoặc chỉ định thầu, xây dựng, lắp đặt và đưa nhà máy vào vận hành theo các quy định trong Luật NLNT nhằm đảm bảo chất lượng, tiến độ, an toàn và hiệu quả.

Các chuyên gia năng lượng khẳng định điện hạt nhân không những là loại công nghệ cao mà còn là lĩnh vực nhạy cảm chính trị quốc tế liên quan đến phổ biến vũ khí hạt nhân. Do vậy, mục tiêu hợp tác và hội nhập quốc tế là cần thiết và là điều kiện quan trọng để thực hiện thành công chương trình này. Để tạo cơ sở pháp lý quốc tế cho phát triển điện hạt nhân ở Việt Nam đã ký kết và gia nhập một số điều ước quốc tế cần thiết để thực hiện thành công chương trình phát triển điện hạt nhân.

Theo Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam , công nghệ điện hạt nhân thế giới đã phát triển rất cao với năng lực công nghệ tiên tiến và kinh nghiệm lâu năm. Trong thời gian tới, Việt Nam có thể tranh thủ sự hỗ trợ của các nước và các tổ chức quốc tế về đào tạo và chia sẻ kinh nghiệm, tri thức đặc biệt là trong lĩnh vực an toàn hạt nhân, an toàn bức xạ và quản lý chất thải phóng xạ. Tuy nhiên cũng phải sớm xác định công nghệ và đối tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên. Trong đó, chuyển giao công nghệ phải là một điều kiện trong hợp tác quốc tế về điện hạt nhân. Việc này cũng phải được thực hiện ngay từ dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên.