Một số biện pháp phòng chống đói, rét cho trâu, bò trong mùa đông
1. Trước khi vào mùa đông
1.1. Về chuồng trại
Chuẩn bị chuồng trại đảm bảo diện tích đủ nuôi nhốt trâu, bò. Kiểm tra, củng cố lại nền chuồng, mái che, tường bao quanh, đảm bảo nền chuồng luôn khô ráo trong mùa đông, che chắn chuồng nuôi đảm bảo đủ ấm, không bị gió lùa, mưa hắt vào làm ẩm, ướt chuồng. Thường xuyên vệ sinh sạch sẽ, tiêu độc khử trùng chuồng trại và khu vực xung quanh chuồng nuôi. Dự phòng bạt, phên nứa... để khi nhiệt độ xuống mức rét đậm, rét hại dùng để quây xung quanh chuồng nuôi.
1.2. Về thức ăn
Chuẩn bị cây thức ăn cho trâu, bò đảm bảo diện tích khoảng 300 m 2/con. Tận dụng triệt để nguồn phế phụ phẩm nông nghiệp để chế biến, dự trữ thức ăn cho đàn trâu, bò, đặc biệt là rơm, thân, lá cây ngô trong vụ thu đông (đảm bảo mỗi hộ chăn nuôi tối thiểu có 01 cây rơm). Khi mùa mưa, lượng thức ăn thô xanh nhiều, phải có kế hoạch ủ chua thức ăn thô xanh, dự trữ cho trâu, bò (bình quân 01 tấn thức ăn ủ chua trở lên/01 con) hoặc trồng cây ngô dầy đảm bảo diện tích khoảng 500m 2/con.
1.3. Về chăm sóc, nuôi dưỡng
Tăng cường chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng, đảm bảo khẩu phần ăn đủ dinh dưỡng và đảm bảo sức khoẻ cho đàn trâu, bò để chống rét, chống bệnh dịch. Những con trâu, bò già, yếu cần có kế hoạch nuôi vỗ béo để bán giết thịt, hoặc phải có chế độ chăm sóc đặc biệt để đảm bảo sức khoẻ chống lại đói, rét trong vụ đông - xuân. Đối với bê, nghé cần có chế độ chăm sóc hợp lý để tăng cường sức đề kháng với bệnh, dịch và giá rét trong vụ đông.
1.4. Về phòng, chống bệnh dịch
Thực hiện tiêm phòng các loại vắc xin phòng các bệnh truyền nhiễm cho 100% số trâu, bò, bê, nghé trong diện phải tiêm phòng định kỳ 2 lần/năm (vụ xuân - hè, vụ thu - đông) hoặc tiêm phòng bổ sung cho trâu, bò chưa được tiêm phòng chính vụ, theo quy định của thú y. Tổ chức tẩy ký sinh trùng đường máu, ký sinh trùng đường ruột cho trâu, bò, bê, nghé (tiên mao trùng, giun đũa cho bê, nghé,...).
Định kỳ thực hiện vệ sinh, tiêu độc, khử trùng, xử lý chất thải chăn nuôi để hạn chế dịch bệnh lây lan.
Tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ đàn trâu, bò để phát hiện và có biện pháp xử lý kịp thời khi bệnh, dịch xảy ra.
2. Trong mùa đông
2.1. Khi nhiệt độ trên 12 0C
- Về chuồng trại: Dùng phên nứa, bạt che chắn chuồng nuôi đảm bảo không bị gió lùa, mưa hắt vào chuồng; thường xuyên vệ sinh sạch sẽ, giữ khô nền chuồng, buổi tối đưa trâu, bò về chuồng.
- Về thức ăn
Sau khi chăn thả về, ban đêm cho trâu, bò ăn thêm 10-15 kg thức ăn/con/ngày, trong đó: 7 - 10 kg cỏ tươi xanh hoặc cỏ ủ chua, 2 - 3 kg rơm, 1 - 2 kg thức ăn tinh, cho uống nước ấm pha muối loãng (20 - 30g muối/con/ngày).
- Về chăm sóc, nuôi dưỡng
Tăng cường chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng, bố trí khẩu phần ăn đủ dinh dưỡng để đảm bảo sức khoẻ cho đàn trâu, bò có sức chống rét, bệnh dịch.
- Về phòng, chống bệnh dịch
Tiêm bổ sung vắc xin phòng bệnh truyền nhiễm cho những con trâu, bò chưa được tiêm phòng trong vụ thu - đông.
Hàng ngày kiểm tra, giám sát chặt chẽ đàn trâu, bò để có biện pháp xử lý kịp thời khi bệnh dịch xảy ra.
Theo dõi, phát hiện và điều trị một số bệnh thường gặp như: giun đũa, cước chân, tiêu chảy, ký sinh trùng đường máu...
2.2. Khi nhiệt độ dưới 12 0C
Khi có dự báo nhiệt độ thời tiết xuống dưới 120C, người chăn nuôi cần thực hiện dồn trâu, bò về chuồng, lán tạm, tuyệt đối không thả rông tự do ngoài đồng, ngoài bãi chăn thả, trên rừng qua đêm. Cho trâu, bò nghỉ làm việc và cho ăn đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng, khẩu phần ăn từ 30 - 40 kg thức ăn/con/ngày, trong đó: 26 - 34 kg cỏ tươi xanh hoặc cỏ ủ chua, 3 - 4 kg rơm, 1 - 2 kg thức ăn tinh, cho uống nước ấm pha muối loãng (20 - 30g muối/con/ngày). Có thể dùng thêm một số thuốc tăng sức đề kháng, thuốc phòng cước chân...
Có thể thực hiện biện pháp chống rét cho trâu, bò bằng cách dùng chăn, bao tải khoác cho trâu, bò, hoặc có thể dùng bóng điện, đốt than củi, trấu để sưởi ấm cho trâu, bò đặc biệt là trâu, bò già, bê, nghé.
Trong vụ đông xuân, trâu, bò thường mắc một số bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như: bệnh lở mồm long móng, bệnh tiên mao trùng, bệnh cước chân, vv. Vì vậy người chăn nuôi phải thường xuyên kiểm tra, theo dõi sức khoẻ đàn trâu, bò. Khi thấy trâu, bò có những biểu hiện khác thường như: bỏ ăn, sốt cao, đi lại chậm chạp... cần báo ngay với cơ quan Thú y để kiểm tra theo dõi và có biện pháp phòng trị kịp thời.
