Miền Bắc thiệt hại nặng vì bệnh vàng lùn - lùn xoắn lá

Diện tích lúa bị nhiễm bệnh ngày càng tăng

Có mặt tại cánh đồng lúa xã Hải Quang (Hải Hậu - Nam Định), chúng tôi thấy hàng chục hecta lúa mùa của người dân đang chuẩn bị thu hoạch có nguy cơ mất trắng do bệnh vàng lùn - lùn xoắn lá (VL-LXL). ông Nguyễn Quang Cần ở xóm 14, cho biết: “Năm nay mới thấy bệnh này xuất hiện, nên chúng tôi không biết phải dùng thuốc gì để diệt”.

Tương tự, tại các huyện Giao Thủy, Xuân Trường, Ý Yên... của tỉnh Nam Định, hàng trăm hecta lúa của người dân cũng đang đứng trước nguy cơ mất trắng. Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Nam Định, hiện các huyện có diện tích lúa mùa bị nhiễm bệnh VL-LXL nặng nhất là: Giao Thủy (160ha), Xuân Trường (60ha), Ý Yên (40ha).

Tình hình diễn biến của bệnh ngày càng phức tạp khi hầu hết các tỉnh phía Bắc đều có diện tích lúa mùa bị nhiễm. Tại tỉnh Ninh Bình, hàng trăm hecta lúa mùa của các huyện Gia Viễn, Yên Mô, Kim Sơn, Yên Khánh đang bị nhiễm bệnh.

Ông Lê Văn Thu ở thôn Phúc Giang, thị trấn Ninh (Yên Khánh) cho biết: “Nhà tôi có 9 sào ruộng, lúc đầu thấy lúa héo cứ nghĩ là do rầy nâu. Sau khi phun thuốc diệt rầy, thấy lúa cứ bị lùn dần. Đến giờ, khi lúa chuẩn bị thu hoạch vẫn chỉ thấy lèo tèo vài bông. Không biết năm nay thu hoạch có đủ trả tiền thuốc trừ sâu không nữa!”...

Theo kỹ sư Nguyễn Ngọc Khanh (giảng viên Dự án RDS - Hợp phần hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn của Bộ Nông nghiệp và PTNT): “Nguyên nhân của bệnh VL-LXL là do vi-rút gây nên, với tác nhân của rầy nâu, rầy lưng trắng và côn trùng bộ cánh mềm. Do vậy, việc khống chế bệnh là rất khó vì hiện tại hầu hết các tỉnh phía Bắc và Bắc Trung Bộ đang là mùa phát triển của rầy nâu”.

Thực hiện diệt trừ theo nguyên tắc "4 đúng"

Với 9.500ha lúa bị thiệt hại nặng nề, nông dân Nghệ An đang phải hứng chịu một vụ mùa thất bát. Trước tình hình diễn biến phức tạp của bệnh, Cục Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và PTNT) đã cử đoàn công tác khảo sát và lấy mẫu bệnh tại các huyện Yên Thành, Diễn Châu, Anh Sơn...

Bộ Nông nghiệp và PTNT đã có Công điện số 29 yêu cầu UBND tỉnh Nghệ An phải công bố dịch; chỉ đạo cơ quan chuyên môn, các cấp chính quyền, ban ngành đoàn thể huy động lực lượng giúp nông dân triển khai các biện pháp dập dịch kịp thời; tổ chức đồng loạt việc tiêu hủy triệt để nguồn bệnh; điều tra rầy trên diện tích lúa mùa, nếu phát hiện mật độ rầy cao cần tổ chức diệt trừ theo hình thức “4 đúng”; kịp thời trích ngân sách để hỗ trợ nông dân... Đối với vụ đông xuân tới, cần theo dõi rầy cư trú để bố trí lịch xuống giống, đồng loạt tập trung diệt rầy lúc nở rộ; tiếp tục thực hiện vệ sinh đồng ruộng; đẩy nhanh thực hiện các biện pháp “3 giảm, 3 tăng”, SRI (thâm canh lúa cải tiến) như sử dụng giống lúa kháng rầy tốt; không gieo mạ quá dày; không bón thừa đạm và thực hiện gieo mạ sân che phủ bằng mùng. Thường xuyên thăm đồng, sớm phát hiện rầy để phòng trừ kịp thời. Giai đoạn lúa còn non (0-40 ngày sau gieo), nếu ruộng lúa có trên 10% số khóm bị bệnh phải tiêu hủy ngay bằng cách cày, trục cả ruộng để diệt nguồn bệnh. Trước khi cày trục phải phun thuốc diệt rầy để tránh phát tán sang ruộng khác; nếu ruộng bị bệnh rải rác, tỷ lệ dưới 10% số khóm bị bệnh thì phải nhổ bỏ. Giai đoạn lúa sau gieo sạ 40 ngày, thường xuyên thăm đồng, nhổ, vùi khóm lúa bị bệnh, nếu phát hiện rầy nâu với mật độ cao phải phun trừ ngay theo nguyên tắc “4 đúng”.