Lời giải cho “sự cố pôngtu”
Đứng về mặt chuyên môn trong ngành, việc trong xăng có acetol không phải là điều khó lý giải. Bởi vì, sách giáo khoa chuyên ngành ôtô cũng đã cho biết, acetol là một trong 8 nhiên liệu có chỉ số Octan cao(Chỉ số chỉ khả năng chống kích nổ của xăng. Trong tạp chí về năng lượng của Cộng hoà liên bang Đức cho biết, việc pha acetol vào xăng đã có từ 50 năm trước đâyï. Chỉ có điều là lâu nay loại xăng này chưa xuất hiện trên thị trường nước ta mà thôi.
Loại xăng mới nàyđược gọi là"xăng của mùa đông" hoặc "xăng thời trang". Sở dĩ có tên gọi nhưvậy là do xăng có pha acetol sẽ rất dễ khởi động máy trong mùa đông và do sự trở lại của acetol trong xăng. Mà việc acetol trở lại trong xăng có thể là do sự thúc bách của việc tiết kiệm xăng khi nguồn nhiên liệu hoá thạch ngày càng căng thẳng. Mặt khác là do yêu cầu áp dụng những tiêu chuẩn giới hạn nghiệt ngã đối với khí thải độc hại của ôtô xe máy ở các nước phát triển. Người ta đang dự kiến áp dụng tiêu chuẩn EURO V cho khí thải của ôtô xe máy vào năm 2008. Trong lúc hiện nay chúng ta mới rục rịch áp dụng EURO II vào năm tới!
Acetol là loại dung môi hữu cơ, dễ cháy và bốc hơi rất mạnh. Với đặc tính này, acetol khi pha vào xăng sẽ làm giảm sức căng bề mặt của phân tử xăng làm xăng loãng ra và dễ bốc hơi. Khi bốc hơi mạnh, nhiệt độ hỗn hợp xăng-không khí sẽ giảm. Cả hai nguyên nhân ấy làm cho xăng khó bị kích nổ và cháy nhanh, cháy trọn vẹn. Kết quả là lượng tiêu hao nhiên liệu sẽ giảm khi động cơphát cùng công suất và lượng xăng chưa cháy kịp thải ra môi trường giảm đi. Theo tính toán, khi pha acetol với tỷ lệ 0,2%, lượng xăng có thể tiết kiệm từ 15 đến 35%; lượng xăng chưa cháy bị thải ra ngoài không khí giảm khoảng 60%.
Vấn đề thứ haiđược đặt ra là tại sao pôngtu, ống dẫn xăng của một số xe gắn máy, kể cả ôtô bị trương nở?
Phải nói ngay rằng các chi tiết làm bằng cao su thiên nhiên không có khả năng chống lại việc chúng bị làm tan chảy bởi các chất lỏngđược chưng cất ra từ dầu mỏ.
Nhưng các loại cao su nhân tạo (còn gọi là cao su tổng hợp) thì lại có khả năng chống tác dụng làm trương nở của các chất lỏngđược chưng cất ra từ dầu mỏ với mức độ khác nhau.
Trong các loại cao su tổng hợp, nitril-butadien, fluor-butadien là những loại chịu xăng dầu và dung môi hữu cơtốt hơn cả.
Đó là điều có thể lý giải tại sao pông-tu của một số xe không bị trương nở. Có thể, pông tu của những xe nàyđược làm từ các loại cao su tổng hợp kể trên.
Qua đó có thể thấy, “Sự cố pông tu” vừa qua là do sự không tương thích giữa chủng loại xăng và vật liệu chế tạo cao su dùng trong xe máy, ôtô. Ngay nhưở châu Âu hiện nay, việc các xe ôtô trước đây dùng xăng nguyên chất nay chuyển sang dùng xăng pha ethanol (cồn tinh khiết 99,5%) cũng phải thay một số chi tiết bằng cao su và nhựa cũng nhưphải tráng lớp chịu cồn cho thùng xăng để có thể không bị cồn xâm thực. Những xe chuyển đổi kết cấu cho đồng bộ với nhiên liệu sử dụng này cũng phải chi khoảng 300 Euro cho việc chuyển đổi bao gồm phụ tùng, vật tưvà tiền nhân công. Đó là cái giá phải đánh đổi cho việc thay đổi một thói quen sử dụng.
Nguồn: Số 72 Thứ Sáu 8/9/2006
