Kinh nghiệm một trang trại lợn “sạch” ở Hưng Yên
Không nên "đợi" dịch đến mới "chống"
Được xây dựng từ năm 2001, trang trại chăn nuôi lợn của gia đình ông Đào Tất Hiệp ở Mễ Sở (Văn Giang, Hưng Yên) đã sớm "nổi tiếng" khắp nơi không chỉ về quy mô chăn nuôi, mà còn ở cách thức tổ chức chăn nuôi rất khoa học. Ngay cả trong đợt dịch LMLM này, mặc dù đã có nhiều hộ chăn nuôi trong huyện bị "dính" bệnh, nhưng đàn lợn (hơn 1.500 con) của gia đình ông vẫn "bình an vô sự". Trao đổi với chúng tôi, ông Hiệp cho biết kinh nghiệm của mình: "Khi mới xây dựng trang trại này, tôi luôn đặt vấn đề phòng trừ dịch bệnh cho lợn lên hàng đầu. Phòng bệnh ở đây là phải tiến hành các biện pháp xử lý, phòng dịch ngay từ đầu, tiến hành tiêm phòng, vệ sinh chuồng trại một cách thường xuyên, liên tục, chứ không phải cứ ngồi một chỗ đợi dịch đến rồi mới... chống". Theo ông Hiệp, việc phun thuốc sát trùng được ông thực hiện định kỳ 1 tuần/lần cho tất cả khu vực trong cũng như ngoài trại. Còn việc tiêm phòng vaccin, toàn bộ đàn lợn đều được tiến hành tiêm theo đúng trình tự, hướng dẫn của cơ quan thú y: đối với lợn nái, cứ 6 tháng tiêm 1 mũi, còn lợn thịt được tiêm mũi đầu tiên khi lợn được 15-16 ngày tuổi (hoặc khi trọng lượng đã đạt 16kg). Ông Hiệp cho biết thêm: "Các loại bệnh ở lợn chủ yếu là dịch tả, phó thương hàn, giả dại, đặc biệt là bệnh LMLM. Vì thế, khi tiêm phòng, cần phải tiêm đủ các loại vaccin phòng bệnh trên". Theo tính toán, chi phí để tiêm phòng vaccin và thuốc sát trùng cho 1 con lợn hết khoảng 40.000-50.000 đồng, đổi lại đàn lợn sẽ có sức đề kháng rất cao với bệnh tật, tỉ lệ chết chỉ từ 1-2%.
Không chỉ áp dụng các biện pháp phòng bệnh đối với đàn lợn của gia đình mình, hiện ông Hiệp còn tổ chức hướng dẫn công tác phòng bệnh cho 50-70 hộ chăn nuôi lợn "vệ tinh" của gia đình ông với tổng số trên 5.000 đầu lợn. Để các hộ có thể chủ động phòng, chống dịch, ông đã tổ chức các buổi tập huấn, sinh hoạt, trao đổi giữa các thành viên với nhau, từ đó từng hộ tự ý thức và biết cách chủ động phòng bệnh hay phát hiện bệnh sớm.
Nông dân và doanh nghiệp cần "bắt tay"
Sau thành công từ mô hình chăn nuôi của ông Hiệp, hiện ở huyện Văn Giang đã có nhiều hộ học tập theo cách làm này với quy mô chăn nuôi phổ biến từ 50 đến 250 con, như gia đình anh Nguyễn Văn Huệ ở xã Mễ Sở nuôi 160 con, gia đình ông Đặng Văn Dũng (cũng ở Mễ Sở) nuôi 250 con. Đến nay, tất cả các hộ chăn nuôi này đều không có lợn bị mắc bệnh LMLM. Đặc biệt, gần đây đã có một doanh nghiệp liên kết, hợp tác cùng bà con ở đây chăn nuôi lợn an toàn là Công ty TNHH phát triển mạng lưới toàn cầu Nam Dũng (Netde). Phương thức hoạt động của công ty này là, bên doanh nghiệp sẽ cung ứng thức ăn cho người chăn nuôi, đồng thời tổ chức mạng lưới cán bộ, kỹ sư tư vấn, giám sát cách thức chăn nuôi cũng như các biện pháp kiểm soát dịch bệnh cho nông dân. Ông Nguyễn Việt Hải - Giám đốc kinh doanh Công ty Netde cho biết: "Để thực hiện được những mục tiêu trên, chúng tôi đã tiến hành xây dựng các mô hình chăn nuôi điểm. Trung bình mỗi mô hình có khoảng từ 20-50 hộ chăn nuôi tập hợp lại với nhau thành một câu lạc bộ (CLB). Tại mỗi CLB này, Công ty đều cử nhân viên theo dõi với lịch trình kiểm tra chuồng trại 1 tuần/lần, tuy nhiên khi có dịch bệnh đột xuất xảy ra, chủ nhiệm CLB có thể thông báo ngay cho những nhân viên này để xử lý".
Khi tham gia các CLB chăn nuôi, tất cả các hộ chăn nuôi đều được xây dựng lịch tiêm phòng vaccin thống nhất do Cục Thú y ban hành, theo định kỳ nhất định. Theo lịch tiêm phòng này, các hộ bắt buộc phải tiêm phòng mũi 1 cho lợn sau 20-25 ngày sinh với 6 loại bệnh chính của lợn, hộ nào không cam kết thực hiện tiêm phòng đầy đủ sẽ không được gia nhập CLB. Ngoài việc tiêm phòng, công tác vệ sinh, tiêu độc, khử trùng chuồng trại cũng được thực hiện thường xuyên.
Gần đây, khi xảy ra dịch LMLM, Công ty còn tiến hành khâu giám sát và quản lý đầu vào của các con lợn giống như cách làm tại thôn Hữu Tiện, xã Quang Hưng, huyện Kiến Xương (Thái Bình). Tại đây, tất cả số lợn khi được nhập về đều phải được kiểm soát một cách chặt chẽ, tất cả những con lợn mắc bệnh sẽ không được đưa về nuôi.
Được biết, đến nay đã có nhiều doanh nghiệp tham gia vào việc hợp tác cùng các hộ nông dân xây dựng các trang trại chăn nuôi sạch bệnh quy mô lớn như Công ty cổ phần CP (Thái Lan), Công ty Thức ăn chăn nuôi Cargill (Mỹ)... Theo ghi nhận, phần lớn các trang trại này đều không hề bị bệnh LMLM khi dịch bệnh này đang hoành hành tại nước ta. Vì thế, để có các mô hình chăn nuôi, nhất là chăn nuôi lợn "sạch", trong thời gian tới, rất cần có sự hợp tác chặt chẽ hơn nữa giữa các doanh nghiệp và người chăn nuôi.
