Kinh nghiệm chữa ngoại cảm phong nhiệt

2. Triệu chứng lâm sàngcủa bệnh ngoại cảm phong nhiệt: người bệnh phát sốt (ít rét hoặc không rét) hơi sợ gió, sợ lạnh, miệng khát, muốn uống nước, đau họng, hay ho, ngạt mũi. Rêu lưỡi trắng mỏng hơi vàng, mạch Phù Sác.

Thầy thuốc cần phân biệt những triệu chứng khác nhau cơ bản giữa ngoại cảm phong nhiệt với ngoại cảm phong hàn và khác với cảm thử (cảm nắng).

3. Phép điều trị cơ bản:Tâm lương giải biểu.

4. Phương dược:Có nhiều bài thuốc.

a. Thuốc có tác dụng thanh nhiệt giải độc mạnh để dùng ở chứng ngoại cảm phong nhiệt có sốt tương đối cao và hay kèm theo đau sưng vùng hầu họng là bài Ngân kiều tán.

b. Bài Tang cúc ẩm thì lực thanh nhiệt giải độc không mạnh, nhưng có tác dụng tuyên Phế, chỉ khái lại mạnh hơn, do vậy thường được dùng trong trường hợp ngoại cảm phong nhiệt có ho và khó thở.

c. Ma hạnh thạch cam thang cũng là bài thuốc được xếp vào thuốc tân lương giải biểu với tác dụng chủ yếu là tân lương tuyên tiết và nặng về thanh Phế bình suyễn. Vì vậy đa phần hay sử dụng bài thuốc này để điều trị nhiệt tà tắc trở ở bên trong Phế dẫn đến biểu hiện trên lâm sáng nóng sốt, ho và khó thở.

Ngoài ra các bài: Thăng ma cát căn thang và bài Sài cát giải cơ đều là những bài thuốc tân lương giải biểu. Riêng Thăng ma cát căn thang trong tác dụng tân lương giải biểu thì nó còn mang tác dụng đặc thù là thấu chẩn. Do vậy hay dùng để tân lương giải biểu và thấu chẩn trong trường hợp thời kỳ đầu của bệnh Ma chẩn (sởi). Hay bài Sài cát giải cơ vừa có tác dụng giải biểu vừa đồng thời điều trị lý nhiệt.

Mặt khác đối với trẻ em bị cảm phong nhiệt thì lại có bài Ngân kiều gia giảm (dành để chữa cho trẻ em), thành phần gồm:

Kim ngân hoa 8g        Kinh giới          8g

Bạc hà             4g        Đạm đậu xị     8g

Đại thanh diệp 8g       Liên kiều          8g

Phòng phong   8g        Ngưu bàng tử 8g

Hoàng cầm     8g        Đạm trúc diệp 8g

Sắc uống 1 ngày

Chữa ngoại cảm phong nhiệt người lớn còn có bài thuốc Nam sau đây:

Xạ can             20g      Kim ngân hoa 20g

Tỏi                   10g      Bạc hà             10g

Sắc uống 1 ngày.

Họ và tên: Lê Thị Liễu, 62 tuổi

Địa chỉ: Thôn Đồng Tiến, xã Bình Minh, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa.

Nghề nghiệp: Nông nghiệp.

Thời gian nhận điều trị: 26 - 3 - 2008.

a. Vọng: Môi đỏ, mặt đỏ do có sốt cao, rêu lưỡi trắng mỏng hơi vàng.

b. Văn: Tiếng nói khàn, hay ho.

c. Vấn: Sốt cao (39 ⁰5), đau đầu, sợ gió, hơi sợ lạnh, đau họng, hay ho khan không khạc được đờm, miệng khô, hay khát thích uống nước, chân tay các khớp đau mỏi, kém ăn, kém ngủ, cơ thể mệt mỏi.

d. Thiết: Mạch Phù Sác.

3. Kết luận:Bệnh danh ngoại cảm phong nhiệt

4. Phép điều trị:Tân lương giải biểu

5. Phương dược:Bài Ngân kiều tán gia vị.

Kim ngân hoa 10g      Kinh giới          10g

Bạc hà             10g      Liên kiều          10g

Ngưu bàng tử 10g      Huyền sâm     15g

Cát cánh         10g      Cam thảo        10g

Hạnh nhân      10g      Tiền hồ Nam   10g

Bối mẫu           10g      Thiên hoa phấn 15g

Lá trúc làm thang 1 nắm. Tang diệp 10g Sa sâm Bắc 20g.

Sắc uống ngày 1 thang.

Uống liền 2 thang bệnh khỏi hoàn toàn.

6. Phân tích bài thuốc:Toàn văn bài Ngân kiều tán có tác dụng Tân lương giải biểu (thanh nhiệt giải độc).

Sa sâm Bắc để phù chính và nhuận Phế trị ho khan. Tang diệp để thanh Phế trị ho khan.