Khôi phục và phát triển vùng nguyên liệu mía trên đất Tây Ninh

Cây mía là một thế mạnh của tỉnh Tây Ninh, nhưng những năm gần đây sự thăng trầm của cây mía đã làm nản lòng người nông dân, khiến diện tích trồng mía sụt giảm. Theo số liệu của một nhà máy đường trong tỉnh, năng suất mía trong 6 niên vụ gần đây chỉ dao động trong khoảng 45 - 49 tấn/ha, nhất là vụ mía 2008 - 2009, tổng diện tích mía của Tây Ninh chỉ đạt hơn 17.200 ha, chỉ đáp ứng dưới 50% công suất thiết kế của các nhà máy đường.

Nguyên nhân cây mía cho năng suất thấp chủ yếu là do quy hoạch vùng nguyên liệu, việc cải tạo hạ tầng không theo kịp với sự phát triển nhanh của cây mía ở vùng đất thấp, cộng với giá cả vật tư tăng cao, riêng phân bón năm 2008 có lúc tăng giá gần gấp 3 lần so cùng thời điểm năm 2007, kết hợp với việc mía bị cháy xảy ra khá nhiều chưa khắc phục được, vượt tầm tự bảo vệ của người trồng mía... khiến việc trồng mía càng thêm khó khăn.

Năng suất sụt giảm còn do người trồng mía chủ quan như: kỹ thuật làm đất thường không đạt độ sâu theo tiêu chuẩn, chưa quan tâm nhiều đến diệt cỏ dại, bón phân không đúng kỹ thuật, quy trình, không đủ liều lượng quy định, thu hoạch mía không theo lịch, để mía bị phơi bãi lâu làm giảm khối lượng và chữ đường.

Một điều cần nói đến là có nhiều nông dân, ngoài vốn vay của nhà máy, họ không đủ vốn tự có “bồi bổ” cho cây mía phát triển mạnh, đồng thời cũng có nhiều người sử dụng vốn nhà máy đường đầu tư sai mục đích, hoặc chỉ đầu tư một phần, còn lại sử dụng vào việc khác cho gia đình nên ruộng mía sinh trưởng không theo mong muốn.

Ngoài ra, giá thu mua mía nguyên liệu là một yếu tố rất quan trọng quyết định số diện tích tăng thêm trong năm. Tất cả khiến vùng chuyên canh cây mía luôn không ổn định.

Ðầu năm 2008, Công ty SBT đã mời một nhóm nhà khoa học do GS.TS Võ Tòng Xuân dẫn đầu đến khảo sát, nghiên cứu vùng nguyên liệu mía. Nhóm nghiên cứu đã chỉ ra các nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định của vùng chuyên canh mía, trong đó quan trọng hàng đầu là vấn đề năng suất rất thấp, chi phí sản xuất cao, giá thu mua chưa hợp lý... 

Theo GS.TS Võ Tòng Xuân, triển vọng về mía đường ở nước ta khá lớn, trong đó Tây Ninh có điều kiện thổ nhưỡng rất phù hợp cho việc trồng mía. Ðể khôi phục và phát triển diện tích cây mía, trong sản xuất phải có tổ chức theo hướng hợp tác hóa, thành lập hội, hợp tác xã những người trồng mía cho từng vùng, từng nhà máy, sau đó phát triển thành hiệp hội của tỉnh, và nhân tố này sẽ tạo được sự liên kết chặt chẽ để sản xuất hiệu quả.

Thông qua hiệp hội, với sự kết hợp của "bốn nhà", người nông dân được đào tạo cụ thể: Ở địa phương nào trồng giống gì với biện pháp canh tác cho từng loại đất, sử dụng phân hữu cơ, phân bón đa-vi lượng ra sao... từ đó mới có được quy trình tổng thể cho cả vùng nguyên liệu, giúp nông dân tiếp cận được các kỹ thuật cao nhất để trở thành những người trồng mía chuyên nghiệp.

Khi người trồng mía đã đạt được năng suất cao từ 100 tấn/ha trở lên, họ sẽ không quay lưng với cây mía.