Khoa học ẩn sau những nét vẽ diệu kỳ

Trong tiếng Hy Lạp cổ, từ để chỉ nghệ thuật là “techne”. Đó chính là gốc của các từ “technique” (kỹ thuật, kỹ xảo) và “technology” (công nghệ) - những điều kiện để có thể thực hành các công việc mang tính khoa học và nghệ thuật. 

Từ nghệ sĩ của một trào lưu vĩ đại...

Leonardo da Vinci, họa sĩ và nhà phác thảo giai đoạn đỉnh cao của thời kỳ Phục hưng, nổi tiếng là một nghệ sĩ mà các tác phẩm của ông mang đầy màu sắc khoa học. Leonardo da Vinci quan sát thế giới một cách tỉ mỉ, đồng thời nghiên cứu sinh lý học và khoa giải phẫu để tạo nên những hình ảnh có sức thuyết phục về hình thể con người.

Tác phẩm “Phác họa về tử cung và bào thai” của Leonardo da Vinci

Ông tin rằng ý nghĩa đạo đức và lương tâm trong những bức tranh của ông sẽ chỉ hiện lên qua hình dung chính xác của dáng điệu và sự biểu lộ của con người. Với nghệ sĩ Cơ-đốc giáo này, khoa học và nghệ thuật là những con đường khác nhau dẫn tới một điểm đến chung – một chân lý thiêng liêng. 

“Phác họa về tử cung và bào thai” (1511-1513) là một trong vài ngàn bức họa mà ông vẽ trong cảm hứng khám phá miền giao thoa giữa nghệ thuật tính và khoa học tính. Những bức vẽ đặc biệt này được sùng kính như những ví dụ mẫu mực cho sự tích hợp tất cả các ngành trong khái niệm Phục hưng.

... tới nghệ sĩ của một xứ sở ưa khám phá

Tác phẩm “Nhà Thiên văn học” (1668) của họa sĩ người Hà Lan Johannes Vermeer là một ví dụ khác về mối liên hệ sâu sắc giữa khoa học và nghệ thuật. Ở Hà Lan thế kỷ thứ 17, người ta mang một tinh thần ưa khám phá.

Lưu tâm tới thế giới này và vũ trụ bao la hơn ngoài kia, lưu tâm tới sự thân thuộc và cả những xa xôi ngoại lai, họ mải mê quan sát và khám phá. Cũng nơi đây vào đầu thế kỷ 17, kính hiển vi và kính viễn vọng đã được phát triển bước đầu tiên. Bức vẽ của Vermeer họa lại hình ảnh một nhà thiên văn. Chính tác phẩm ấy cũng là lời ca ngợi công việc của những người nghệ sĩ với chất liệu/nguyên liệu/tài liệu của họ.

Tác phẩm “Nhà Thiên văn học” (1668) của họa sĩ người Hà Lan Johannes Vermeer - (Nguồn: essentialvermeer.com)

Quả địa cầu mà nhà thiên văn học đang chăm chú nghiên cứu là minh chứng cho sự gắn bó giữa khoa học và nghệ thuật được nhấn mạnh hơn cả, bởi nó cho thấy nhà thiên văn học này – và những gì thuộc về văn hóa của ông – đã kết nối được sự yêu thích những đồ vật thủ công tinh xảo với khoa học, chẳng hạn như khoa nghiên cứu bản đồ và thiên văn học. 

(Còn nữa)