Khánh Hoà: Thoái trào mô hình nuôi gà thả vườn

Đã từng là nguồn thu nhập chính

Với nhiều người dân nông thôn Khánh Hoà thì nuôi gà thả vườn đã là nghề chính, nguồn thu nhập chính cho gia đình họ một thời, nhất là sau đại dịch cúm năm 2003.

Trước đây, khi việc nuôi gà thả vườn chưa thành phong trào thì người ta chủ yếu nuôi theo hình thức “quảng canh”, tức là giống gì thả giống ấy, có thức gì cho ăn thức ấy, ít quan tâm đến lợi nhuận. Cách nuôi này khá bấp bênh.

Năm 2003, dịch cúm gia cầm bùng phát, lượng gà bị tiêu huỷ rất lớn, cung không đủ cầu đã khiến giá gà đội lên rất cao, có lúc tới 60 - 70 ngàn đồng/ kg. Giá cao nên sức hấp dẫn lớn, nhiều hộ chuyển sang nuôi gà theo hình thức quây nhốt. Cách này giúp quản lý được dịch bệnh và tận dụng được thức ăn trong vườn. Phong trào nuôi gà thả vườn cũng rộ lên từ đó. Nhiều Hội Nông dân xã còn đưa mô hình nuôi gà thả vườn vào chương trình khuyến nông, xoá đói giảm nghèo và bày cách làm giàu cho nông dân.

Anh Ngô Thiện, một hộ nuôi gà thả vườn có tiếng ở thị trấn Diên Khánh cho biết, sau khi trải qua nhiều nghề kể từ khi phục viên, cuối cùng, anh đã “trụ” lại với nghề nuôi gà thả vườn. Anh đã dần xây dựng được “thương hiệu” cho riêng mình và hiện đang cung cấp gà giống cho bà con trong khu vực với số lượng hàng ngàn con mỗi tháng. Anh tâm đắc: “Đây là nghề “lấy ngắn nuôi dài”, 100 con, nuôi tốt trong 4 - 5 tháng, hao hụt 15%, lời khoảng 3 triệu đồng. Vụ nuôi rộ nhất vào tháng 7, tháng 8 âm lịch để chuẩn bị gà cho dịp Tết. Đây cũng là lúc giá gà cao nhất trong năm”… Vườn nhà anh chỉ khoảng 150 m2 nhưng có tới hàng trăm con gà.

Nghề nuôi gà thả vườn đang “xuống dốc”

Nhiều hộ nuôi gà thả vườn hiện nay ở Khánh Hoà đang lo lắng cho việc tụt giá của gà vườn. Giá gà cồ hiện chỉ còn 46 - 48 ngàn đồng/ kg, gà mái 54 - 55 ngàn đồng/ kg. Giá bán gà giảm nhưng giá thức ăn chăn nuôi lại tăng cao. Cám thực phẩm giá tăng vùn vụt. 1 bao cám thực phẩm loại Vina 450 (25kg) dành cho gà, cút thịt hiện nay có giá gần 300.000 đồng. Trước tình hình này, người nuôi gà đã triệt để tận tụng tính linh hoạt của loại hình này, tăng cường độn, giảm thức ăn tinh. Tuy nhiên, càng độn thêm thức ăn thô thì sức tăng trọng của gà cũng càng giảm, thời gian nuôi kéo dài, dẫn đến tăng nguy cơ dịch bệnh do sức đề kháng của gà giảm. Người nuôi gà đang đứng trước lựa chọn khốc liệt, tiếp tục nuôi để gánh lỗ hay tạm nghỉ cho “khoẻ”?

Bên cạnh đó, người nuôi gà còn “điên đảo” trước hiện tượng gà ngoại nhập tràn lan. Tại các chợ ngoại thành những ngày này, không mấy khó khăn khi tìm các loại cánh, đùi gà đông lạnh bán đầy khắp nơi với giá rẻ. Với giá chỉ 1,1 USD/ kg, gà đông lạnh nước ngoài dư sức “đánh gục” gà nội (trên 1,5 USD/ kg).

Phong trào nuôi gà thả vườn đang rầm rộ bỗng lâm vào cảnh thoái trào. Bây giờ về vùng nông thôn nói chuyện nuôi gà thả vườn, không ai còn mặn mà như trước. Tuy vậy, nghề nuôi gả thả vườn có thể bị “thoái trào” nhưng cũng không thể triệt tiêu bởi đây cũng là nguồn cung cấp thực phẩm tại chỗ để lo việc hiếu, hỉ, lễ, Tết vả cải thiện bữa ăn hàng ngày của người dân xóm ấp nơi đây. Mỗi gia đình nuôi vài chục con gà trong sân vườn là hình ảnh đi vào trong văn hoá đời sống vùng nông thôn Khánh Hoà nhưng để người chăn nuôi gà thực sự làm giàu, vực lại được “một nguồn thu nhập chính” thì có lẽ ngành chăn nuôi Khánh Hoà phải có một tác động khác.

Làm thế nào để tạo một vị thế mới

Để tạo được một vị thế mới cho nghề chăn nuôi gà thả vườn vốn không thể mất đi được ở nơi đây thì cần một phương thức phát triển khác. Nên chăng trong bối cảnh cúm gia cầm thường tái phát, không nên khuyến khích nhân rộng mô hình nuôi gà thả vườn nữa vì mật độ dày và kiểu nuôi hộ liền hộ rất dễ phát sinh dịch bệnh.

Không phải hộ nào cũng nên nuôi gà thả vườn. Loại hình này chỉ nên khuyến khích nông dân nuôi tại các khu vực tập trung, đồng rộng, ven chân núi, xa khu dân cư. Đồng thời cần hướng dẫn nông dân sản xuất các loại thực phẩm giàu đạm (nuôi giun đất, bột cỏ họ đậu, bột xương, vụn cá, bột lông vũ…) thay thế phần nào thức ăn chăn nuôi công nghiệp để giảm giá đầu vào. Mặt khác cần kích cầu thị trường nội tỉnh, liên kết mở rộng thị trường ngoài tỉnh bằng nhiều hình thức như hội chợ, triển lãm, hội thi, giao lưu, khuyến khích thành lập các hợp tác xã, câu lạc bộ chăn nuôi… có chế độ chính sách thu hút đầu tư sản xuất, quảng bá sản phẩm chăn nuôi “sạch”, chất lượng tạo điều kiện tốt cho đầu ra nghề vẫn được đánh giá là “tiềm năng” ở tỉnh này.